Απλή αναλογική στην Αυτοδιοίκηση: «Μεγάλη αναταραχή, θαυμάσια κατάσταση» και στους Δήμους

«Κλεισθένης Ι» είναι το όνομα του νέου νομοσχεδίου που επέλεξε η κυβέρνηση, σύμφωνα με την τάση, να ονομάζονται σημαντικά νομοσχέδια με προσωπικότητες από την ελληνική Ιστορία (Καποδίστριας, Καλλικράτης) που είχαν παίξει σημαντικό προωθητικό ρόλο στον καιρό τους. Μόνο που, στη συγκεκριμένη περίπτωση, φαίνεται πως το ν/σ θα είναι ψευδεπίγραφο.

Αντικείμενο του νέου ν/σ, όπως το προανήγγειλε ο υπουργός Εξωτερικών κ. Πάνος Σκουρλέτης, είναι η εφαρμογή του εκλογικού συστήματος της απλής αναλογικής στις επερχόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές, οι οποίες μάλιστα θα προσδιοριστούν  επακριβώς και θα γίνουν μετά από ενάμιση χρόνο, τον Οκτώβριο του 2019- πάντα σύμφωνα με τον κ. υπουργό.

Όλα άρχισαν με χτεσινή (16/4) συνέντευξη-φωτιά του κ. Σκουρλέτη για το θέμα:

Ο κ. υπουργός δήλωσε ότι

• «η απλή αναλογική είναι το πρώτο βήμα σε μία ανοιχτή μεταρρυθμιστική διαδικασία, που θα ολοκληρωθεί μετά τη συνταγματική αναθεώρηση»
• Με το νέο πλαίσιο, «ο δήμαρχος θα εκλέγεται απευθείας, όπως και τώρα, από το λαό. Θα υπάρχουν δύο γύροι, σε περίπτωση που δεν πάρει κάποιος πάνω από 50% στον πρώτο. Η διαφορά έγκειται στο ότι οι παρατάξεις θα παίρνουν τόσους δημοτικούς συμβούλους, όσα τα ποσοστά τους την πρώτη Κυριακή. Τη δεύτερη θα κρίνονται μόνο οι επικεφαλής των δύο πρώτων συνδυασμών»
• Οι αυτοδιοικητικές εκλογές θα γίνουν «την Κυριακή 13 Οκτωβρίου 2019 και την Κυριακή 20 Οκτωβρίου 2019»
• «Οι ευρωεκλογές θα γίνουν τον Μάιο του 2019. Οι βουλευτικές εκλογές έχουν έναν δικό τους κύκλο, ενώ οι ευρωεκλογές και οι αυτοδιοικητικές είναι σταθερές»,

Μπαράζ αντιδράσεων

Οι πρώτες αντιδράσεις προήλθαν από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τη Νέα Δημοκρατία.

Σε συνέντευξή του στη Θεσσαλονίκη ο κ. Γ. Πατούλης (δήμαρχος Αμαρουσίου και πρόεδρος της  Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελάδας (ΚΕΔΕ) είπε μεταξύ άλλων:

• «Πάγια θέση της Αυτοδιοίκησης είναι να γίνει μία ουσιαστική μεταρρύθμιση και όχι μία απλή αλλαγή του εκλογικού συστήματος, όπως προωθεί η Κυβέρνηση, αδιαφορώντας για τις ανάγκες των τοπικών μας κοινωνιών»
• «‘Κόκκινη γραμμή’ αποτελεί η αλλαγή του εκλογικού συστήματος, που φαίνεται ότι προτάσσει η κυβέρνηση, μεταθέτοντας για το αόριστο μέλλον τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις»

Άμεση ήταν και η αντίδραση του προέδρου της  ΝΔ  κ.Κυριάκου Μητσοτάκη στις τοποθετήσεις του κ. Σκουρλέτη:

• «Η κυβέρνηση προσπαθεί να προκαλέσει χάος για να περιορίσει τις εντυπώσεις από την επερχόμενη συντριπτική ήττα της
• Η απλή αναλογική ισοδυναμεί με ακυβερνησία είτε πρόκειται για το κεντρικό κράτος, είτε πρόκειται για την αυτοδιοίκηση
• Δεσμεύομαι ότι αυτός ο νόμος θα αλλάξει και καθώς οι αυτοδιοικητικές εκλογές θα διεξαχθούν μετά τις εθνικές εκλογές, ο δήμαρχος θα μπορεί να λαμβάνει τις αποφάσεις του με βάση την εντολή που έλαβε από τους πολίτες».

Έντονα αντέδρασε και το Ποτάμι: «Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ κατά την προσφιλή τακτική της, αντί να επικεντρώνεται στην επίλυση των ουσιαστικών προβλημάτων της αυτοδιοίκησης που υποφέρει από την άγρια περικοπή πόρων, την πολυνομία και την επικάλυψη αρμοδιοτήτων, εστιάζει στην υιοθέτηση της απλής αναλογικής με στόχο το κομματικό όφελος και επενδύει σε προσληψεις για την ενίσχυση του κομματικού στρατού της. Η υιοθέτηση της απλής αναλογικής θα οδηγήσει τους δήμους σε λειτουργική διάλυση, αφού ο εκλεγμένος δήμαρχος θα είναι δέσμιος των εκάστοτε συσχετισμών».

Οι σκοπιμότητες

Αν η κυβέρνηση τηρήσει το χρονοδιάγραμμα Σκουρλέτη (ευρωεκλογές το Μάη του ΄19, εθνικές εκλογές το Σεπτέμβρη, αυτοδιοικητικές τον Οκτώβρη) αυτό στην πράξη σημαίνει ότι, ακόμα κι αν ψηφιστεί η απλή αναλογική, η νέα κυβέρνηση –που με τα μέχρι στγμής δεδομένα θα έχει κορμό τη Νέα Δημοκρατία- θα έχει αλλάξει το νόμο και η απλή αναλογική δε θα ισχύσει στις αυτοδιοικητικές εκλογές. Αν φυσικά ισχύσει το χρονοδιάγραμμα Σκουρλέτη- πράγμα καθόλου βέβαιο.

Επομένως γιατί η κυβέρνηση θέτει το θέμα τώρα;

• Μια εκδοχή είναι  ότι η κυβέρνηση  επιδιώκει να ισχύσει το νέο σύστημα στο γενικότερο «μπάχαλο» και στους Δήμους, όπου θα μπορούν οι (ηττημένες στο μέλλον, αλλά υπαρκτές) δυνάμεις της ν αποτελούν ρυθμιστικό παράγοντα (παράδειγμα: αν είχε ισχύσει το νέο σύστημα στις τελευταίες εκλογές, η παράταξη Καμίνη δε θα είχε πλειοψηφία στο Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας)
• Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση εντάσσει και την Αυτοδιοίκηση στο «πακέτο» της απλής αναλογικής, που έχει ήδη από νωρίς ψηφίσει ότι θα ισχύουν στις μεθεπόμενες βουλευτικές εκλογές:  Έτσι, σε περίπτωση ήττας του ΣΥΡΙΖΑ, εκτός από το ενδεχόμενο ακυβερησίας, θα υπάρξει «μεγάλη αναταραχή, θαυμάσια κατάσταση» και στην Aυτοδιοίκηση...

Ο Παρασκευάς Αυγερινός

Αλλά τα στην ευχή είναι αυτή η απλή αναλογική και γιατί, ενώ ακούγεται καλή και σωστή (όσες ψήφοι, τόσες έδρες), οδηγεί σε αδιέξοδα και προβλήματα; Ο βετεράνος (και σοβαρός) πολιτικός κ. Παρασκευάς Αυγερινός, σε συνέντευξή του στη χτεσινή «Καθημερινή», είπε, ανάμεσα στ΄ άλλα: 

• Η απλή αναλογική λειτουργεί μόνο σε κοινωνίες όπου η συναίνεση και η συνεργασία είναι χαρακτηριστικά της πολιτικής κουλτούρας. Αυτό παρατηρείται σήμερα μόνο στη Γερμανία, στην Ολλανδία και στο Βέλγιο. Στην Ελλάδα δεν έχουμε κατοχυρώσει το αγαθό της συνεννόησης
• «Το ερώτημα για τον κ. Τσίπρα είναι αν θέλει να συγκυβερνήσει με τον κ. Μητσοτάκη. Αν αποκλείει μια τέτοια συνεργασία, τότε πρέπει να αποκλείσει και την απλή αναλογική. Αν επιμένει, τότε ομολογεί ότι ο πραγματικός στόχος του είναι η ακυβερνησία. Θέλει να φορτώσει στον επόμενο την ακυβερνησία και τις συνέπειές της».

d.fyssas@gmail.com