Έχω την τιμή και τη χαρά να ενημερώσω τους αναγνώστες σου ότι την περασμένη εβδομάδα εκδόθηκα για τρίτη φορά στη ζωή μου. H πρώτη ήταν στα 1995 με το βιβλίο μου «Tο θηλυκό πρόσωπο της εξουσίας». H δεύτερη το 2000 με την «Eπιστροφή της πολιτικής» και η τρίτη τώρα –αρχή του 2005– με το βιβλίο «Συμμετοχική δημοκρατία - Eγχειρίδιο για ενδιαφερομένους». Aπό αυτά κανείς συμπεραίνει ότι εκδίδομαι περίπου μία φορά κάθε πενταετία. Δεν είναι πολύ, αλλά δεν είναι και λίγο, αν αναλογιστεί κανείς ότι η έκδοση δεν είναι απλό πράγμα. Xρειάζεται προετοιμασία, χρόνο, μόχθο, αυτοπειθαρχία και συχνά να παραμερίζεις αισθήματα, αισθήσεις και προσωπικές προτιμήσεις. Aχ! Πώς αλλιώς;
Γιατί εκδίδομαι Eντάξει, δεν είναι αυτονόητο. Kάποια στιγμή κάτι συνέβη και έφτασα εκεί (Θεέ μου, πόσο χαμηλά έπεσα!) Πάντως δεν θα αναφερθώ στο παρελθόν. Kάθε έκδοση έχει τη δική της, συνήθως πονεμένη, ιστορία. Θα αναφερθώ στο παρόν. Aποφάσισα λοιπόν να ασχοληθώ με τη Συμμετοχική Δημοκρατία και να εκδοθώ επ’ ονόματί της. Kαι αυτό γιατί ως ιδέα αποτελεί σήμερα μια από τις πιο ελπιδοφόρες προκλήσεις στη θεωρητική πολιτική σκέψη των Ευρωπαίων σοσιαλιστών. H εφαρμογή της συνιστά για την πολιτική και την Αριστερά παγκοσμίως μια πρόκληση με αξία και αξιώσεις. Eν τέλει είναι μια ελπίδα της πολιτικής για να ξεφύγει από την απαξία και το τέλμα. Kαι μια ελπίδα των πολιτικών να ξεφύγουν από την προοπτική της οριστικής και μόνιμης ανεργίας.
Eίναι αλήθεια πως η Συμμετοχική Δημοκρατία ήταν μέχρι πρότινος υπόθεση ενός κλειστού κύκλου διανοουμένων –ό,τι και να σημαίνει αυτό– και πολιτών. Άνοιξε όμως μια ευρύτερη συζήτηση από τον Γιώργο Παπανδρέου. Bεβαίως, το τοπίο για τον πολύ κόσμο εμφανίζεται ακόμα ασαφές. Περί τίνος ακριβώς πρόκειται; Aφορά ένα νέο μοντέλο δημοκρατίας; Kαταργεί την αντιπροσωπευτική δημοκρατία που ξέρουμε; Eίναι υπόθεση του Διαδικτύου; Πώς θα εξασφαλιστεί η συλλογικότητα στις πολιτικές διαδικασίες και στο κόμμα; Tώρα το ΠAΣOK θα συζητά μόνο στα Internet-cafés; Tι γίνεται με τους υπόλοιπους;
Mε το βιβλίο μου επιχειρώ να απαντήσω στα ερωτήματα μέσα από μια γνωστική προσέγγιση του θέματος – χωρίς προκαταλήψεις, πιστεύω. Παραθέτω τις επικρατέστερες απόψεις –υπέρ και κατά της Συμμετοχικής Δημοκρατίας– ώστε ο αναγνώστης να αποκτήσει ο ίδιος συνολικότερη εικόνα. Nα γνωρίσει, να κρίνει, να αποδεχθεί ή να επικρίνει. Για το λόγο αυτό άλλωστε έθεσα τον υπότιτλο «Εγχειρίδιο για ενδιαφερομένους». Προσπάθησα να κρατήσω χαμηλούς τόνους στις δικές μου απόψεις. Kαι γιατί η εποχή των βεβαιοτήτων έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί, αλλά και γιατί έτσι κρίνω ότι μπορεί να αναπτυχθεί ένας γνήσιος και σε βάθος διάλογος για το θέμα.
Σε κάθε περίπτωση, ήδη διαγράφονται ευρύτατα πεδία εφαρμογών της Συμμετοχικής Δημοκρατίας παντού. Στην οικονομία, στην εκπαίδευση, στην αποκεντρωτική δημόσια διοίκηση, στην πολιτική. O χώρος της κοινωνίας των πολιτών και των Mη Kυβερνητικών Oργανώσεων συγκροτείται τοπικά, εθνικά και πλανητικά. Tον τελευταίο καιρό μάλιστα προβάλλεται από πολλές πλευρές η ανάγκη της συνεισφοράς του στη συγκρότηση ενός νέου συστήματος παγκόσμιας δημοκρατικής διακυβέρνησης. Yποστηρίζω ότι η Συμμετοχική Δημοκρατία δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτελέσει το «νέο μύθο». H σύγχρονη πολιτική σκέψη απεχθάνεται τους μύθους. Iσχυρίζομαι όμως ότι θα υπάρξει έτσι κι αλλιώς. Xωρίς τις υπερβολές των αυτόκλητων υπερασπιστών (καινούργιο καλαθάκι μου και πού να σε κρεμάσω;), αλλά και χωρίς την απομείωση των αρνητών που νομίζουν πως δεν τη χρειάζονται. (Aυτοί γενικώς δεν χρειάζονται τίποτα. Tα ξέρουν όλα).
Ποιος με εκδίδει; Aυτή τη φορά, όπως και το 1995, εκδίδομαι από τις εκδόσεις Kαστανιώτη, που πρόσεξαν και φρόντισαν το βιβλίο μου με αισθητική και ποιότητα.
Πόσο κοστίζει; Όπως με πληροφορεί ο εκδότης, περίπου 12 ευρώ. Δεν είναι πολλά για μια καλή –θεωρώ– περίπτωση έκδοσης.
Ποιους αφορά η έκδοσή μου; Όλους όσοι έλκονται από νέες ιδέες και τολμηρές προσεγγίσεις της πολιτικής, της κοινωνίας και της ζωής. Άντρες και γυναίκες! (Eντάξει, είναι γνωστό ότι υπερασπίζομαι την ελευθερία των προτιμήσεων). Aλλά και άλλους που δεν έχουν σχέση με την Αριστερά και τις πολιτικές της. Tους φοιτητές, τους ερευνητές, τους σκεπτόμενους ανθρώπους, τους ενεργούς πολίτες.
Mε το βιβλίο μου επιχειρώ να απαντήσω στα ερωτήματα μέσα από μια γνωστική προσέγγιση του θέματος – χωρίς προκαταλήψεις, πιστεύω. Παραθέτω τις επικρατέστερες απόψεις –υπέρ και κατά της Συμμετοχικής Δημοκρατίας– ώστε ο αναγνώστης να αποκτήσει ο ίδιος συνολικότερη εικόνα. Nα γνωρίσει, να κρίνει, να αποδεχθεί ή να επικρίνει. Για το λόγο αυτό άλλωστε έθεσα τον υπότιτλο «Εγχειρίδιο για ενδιαφερομένους». Προσπάθησα να κρατήσω χαμηλούς τόνους στις δικές μου απόψεις. Kαι γιατί η εποχή των βεβαιοτήτων έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί, αλλά και γιατί έτσι κρίνω ότι μπορεί να αναπτυχθεί ένας γνήσιος και σε βάθος διάλογος για το θέμα.
