Ο Νικόλαος Παππάς, το Βέλος 2 και το Κίνημα του Ναυτικού κατά της Χούντας

Αυτή είναι μια ιστορία που καθημερινά την ψιθυρίζει το κύμα και τη διηγείται η αλμύρα, η ιστορία του Βέλος 2. Το γέρικο σαρκίο του, αγκυροβολημένο για λόγους ασφάλειας από τις τρικυμίες και τις θαλασσοταραχές στον πρώην Ναύσταθμο 1, ως Μουσείο Αντιδικτατορικού Αγώνα πλέον, θυμίζει εκείνη την εποχή που όλα τα σκίαζε η Χούντα των Συνταγματαρχών. Και επιτέλους, σάλπισε η αρχή του τέλους της, όταν μετά τα γεγονότα της Νομικής του ’73 και λίγο πριν την Εξέγερση του Πολυτεχνείου, ο κυβερνήτης του Βέλος 2 Νικόλαος Παππάς το κατεύθυνε στο Φιουμιτσίνο της Ιταλίας. 

«Η σημερινή εξέγερση του Ναυτικού ανταποκρίνεται στα αισθήματα ολόκληρου του λαού της χώρας μας. Ο ελεύθερος κόσμος και ιδιαιτέρως οι χώρες του ΝΑΤΟ πρέπει να αντιληφθούν και τη διάβρωση και την καταστροφή των ενόπλων δυνάμεων στις οποίες στηρίζεται η άμυνα της νοτιοανατολικής πτέρυγας. Σκεφτείτε ότι αυτή τη στιγμή αξιωματικοί εν ενεργεία έχουν συλληφθεί και υφίστανται ταπεινώσεις και κακομεταχείριση από άλλους αξιωματικούς και στρατιώτες της Στρατιωτικής Αστυνομίας. Με τη συμπάθεια ολόκληρου του ελεύθερου κόσμου θα παλέψουμε για να επαναφέρουμε τη δημοκρατία στην Ελλάδα. Σας είναι πολύ καλά γνωστό και ιδιαιτέρως στους Αμερικανούς ότι μια συμμορία ιδιοτελών αξιωματικών επέβαλε στην Ελλάδα μια απάνθρωπη και μισητή δικτατορία προς έξι και πλέον ετών». 

Περίληψη προηγουμένων: Το Κίνημα του Ναυτικού άρχισε να οργανώνεται από την αρχή της δικτατορίας, όταν οι φιλελεύθεροι πλωτοί Παππάς, Μαλλιάρης, Σέκερης, Γκιόγκεζας, Κουσουρής και Παπαδόγκωνας, συνεπικουρούμενοι από πολίτες αντιστασιακών οργανώσεων, οργάνωσαν έναν συνωμοτικό πυρήνα με στόχο την ανατροπή των Συνταγματαρχών. Το Κίνημα, από το 1969 και πέρα, επεκτάθηκε στον Στρατό και την Αεροπορία, ενώ οι κινηματίες συμφώνησαν ως μέρα εξέγερσης την 22η Μαΐου του 1973, εφόσον εξαιτίας των γεγονότων της Νομικής ενισχύθηκε η πεποίθησή τους πως, σε συνδυασμό με τον αγώνα των φοιτητών, η στάση τους θα σήμαινε το τέλος της Χούντας. Δυστυχώς διαβρώθηκαν, το εγχείρημα προδόθηκε και την επομένη μέρα στον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας ξεκίνησαν συλλήψεις, εξαντλητικές ανακρίσεις και σκληρά βασανιστήρια στο ΕΑΤ-ΕΣΑ. 

Γιατί αποφασίστηκε η 22^η μέρα του Μάη ως μέρα της εξέγερσης; Επειδή στο Αιγαίο θα βρισκόταν μοίρα Νατοϊκών πλοίων για προγραμματισμένη άσκηση. Έτσι ο Νικόλαος Παππάς και το Βέλος 2, ακολουθώντας τη μοίρα του ΝΑΤΟ κάπου στη Σαρδηνία, άκουσε από τους πομπούς της ιταλικής κρατικής τηλεόρασης τα νέα για τις συλλήψεις των συντρόφων του και αμέσως εκτίμησε ότι το κίνημα που τόσο καιρό οργάνωναν όχι μόνο διαλύθηκε αλλά και θα ήταν δύσκολο να επαναδιοργανωθεί. Εγκαταλείποντας το Νατοϊκό κονβόι, ο Παππάς έφτασε στο Φιουμιτσίνο κηρύσσοντας το Βέλος 2 σε κατάσταση πολέμου. Τρεις από τους αξιωματικούς του τηλεφώνησαν σε όλα τα ειδησεογραφικά πρακτορεία, με αποτέλεσμα η εικόνα της αυτομόλησης να κάνει τον γύρο του κόσμου και να μετατραπεί σε ισχυρό όπλο κατά της Χούντας. 

Η ιταλική κυβέρνηση χορήγησε πολιτικό άσυλο στους αξιωματικούς και τους υπαξιωματικούς του πλοίου, οι Συνταγματάρχες έστειλαν δικό τους κυβερνήτη για να επιστρέψει το σκάφος στην Ελλάδα, αφαιρώντας την ελληνική ιθαγένεια από όλους όσοι πήραν πολιτικό άσυλο, όμως η αντίστροφη μέτρηση είχε αρχίσει και η εξέγερση του Πολυτεχνείου σήμανε την αρχή του τέλους της. 

Το 1974, μετά την πτώση της Δικτατορίας, ο Παππάς διετέλεσε Διευθυντής Διοικήσεως του Ναύσταθμου Σαλαμίνας, ενώ το 1989 συμμετείχε ως υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας στην οικουμενική κυβέρνηση του Ξενοφώντα Ζολώτα. Έφυγε το 2013. Με αφορμή την επέτειο του Πολυτεχνείου, αυτή ήταν μια ιστορία γενναιότητας και ακλόνητης πίστης στη Δημοκρατία, μια ιστορία που καθημερινά την ψιθυρίζει το κύμα και τη διηγείται η αλμύρα, η ιστορία του Βέλος 2, που ως μουσείο του Αντιδικτατορικού Αγώνα πλέον αναπαύεται στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης.