Τα όρια της τέχνης και η τέχνη των ορίων

Τι είναι τέχνη και τι βανδαλισμός; Ποια είναι τα όρια της ελευθερίας της έκφρασης και ποια τα όρια της ανοχής σε πράξεις που βαφτίζονται «συμβολικές»; Οι ερωτήσεις είναι ρητορικές – και προβοκατόρικες. Οι απαντήσεις, όμως, έχουν βαρύτητα.

Υπάρχουν όρια στην τέχνη;

Η Νίκη, ένα κόμμα που προβάλλει ως σημείο αναφοράς τον χριστιανισμό, αλλά, στην πράξη, λειτουργεί ως όχημα ενός σκοταδιστικού, φονταμενταλιστικού ηθικισμού, έδειξε για άλλη μια φορά το πώς αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα. Ο βουλευτής της, Νίκος Παπαδόπουλος, κρατήθηκε για αρκετές ώρες στην Εθνική Πινακοθήκη, όταν επιχείρησε να «διορθώσει» έργο σύγχρονης τέχνης, που θεώρησε βλάσφημο. Ο βανδαλισμός ως πράξη πολιτικής οπισθοχώρησης.

Εν έτει 2025, δεν μπορούν να γίνουν δεκτές τέτοιες πρακτικές. Δεν είμαστε σε μεσαιωνικό μοναστήρι, όπου η «ιερά εξέταση» επιλέγει ποια έργα επιτρέπονται και ποια θα καούν στην πυρά. Η Ελλάδα είναι μια δυτική, δημοκρατική χώρα. Και στις δυτικές δημοκρατίες, η τέχνη είναι ελεύθερη, απολύτως και αδιαπραγμάτευτα.

Το δικαίωμα στη διαμαρτυρία είναι αναφαίρετο. Αν κάποιος θεωρεί ότι ένα έργο τον προσβάλλει, μπορεί να το καταγγείλει, να γράψει άρθρα, να οργανώσει συζητήσεις, να διαδηλώσει. Αυτό που δεν έχει δικαίωμα να κάνει είναι να επιβάλει την άποψή του με το έτσι θέλω, να αυτοανακηρύσσεται τιμητής και να προσπαθεί να φιμώσει ό,τι του φαίνεται «αιρετικό».

Όσοι αρνούνται στην τέχνη το δικαίωμα να σοκάρει, να θίγει, να ενοχλεί, δεν υπερασπίζονται την πίστη τους

Σχετικό Άρθρο

Ελλαδα Εθνική Πινακοθήκη: Homo neanderthalensis και Τέχνη

Αλεξάνδρα Μπρουντζάκη 12.03.2025, 22:39

Η τέχνη δεν είναι ασφαλής. Δεν είναι ούτε ευγενική ούτε ανώδυνη. Δεν υπάρχει για να κολακεύει τις ευαισθησίες μας ή να επαναλαμβάνει ατάραχη τις ίδιες δοξασίες. Όσοι αρνούνται στην τέχνη το δικαίωμα να σοκάρει, να θίγει, να ενοχλεί, δεν υπερασπίζονται την πίστη τους. Την φοβούνται. Και μαζί της, φοβούνται την ελευθερία.

Η Νίκη μπορεί να νοσταλγεί έναν κόσμο όπου η τέχνη περνούσε από λογοκρισία και η εξουσία του ιερατείου ήταν απόλυτη. Μπορεί να προτιμά μια κοινωνία όπου τα μουσεία μετατρέπονται σε ναούς της ηθικής τους. Αλλά αυτός ο κόσμος έχει περάσει – και δεν πρόκειται να επιστρέψει.