Ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ: Τι αλλάζει για τον κόσμο μετά την ήττα Τραμπ
Το «μπλε κύμα» των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές ξεπερνά τα αμερικανικά σύνορα. Σύμμαχοι, εμπορικοί εταίροι και αντίπαλοι της Ουάσιγκτον επανεκτιμούν τις κινήσεις τους, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ χάνει τον έλεγχο του Κογκρέσου και βρίσκεται αντιμέτωπος με ισχυρότερα θεσμικά αντίβαρα για το υπόλοιπο της θητείας του.
Η αλλαγή πλειοψηφίας δεν συνεπάγεται αυτόματη ανατροπή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Δημιουργεί, όμως, περιθώρια πίεσης και αβεβαιότητες σε κρίσιμα μέτωπα: στον πόλεμο με το Ιράν, στη στήριξη του Ισραήλ, στη βοήθεια προς την Ουκρανία και στις εμπορικές σχέσεις με την Ασία και την Ευρώπη. Οι πρώτες αντιδράσεις καταγράφονται ήδη στις τιμές του πετρελαίου και στις μετοχές της τεχνολογίας.
Ενδιάμεσες εκλογές: Περισσότερη πίεση για συμφωνία με το Ιράν;
Δεν είναι ακόμη σαφές πώς το αποτέλεσμα θα επηρεάσει τον πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν, ο οποίος διαρκεί οκτώ μήνες. Η κόπωση των ψηφοφόρων από τη σύγκρουση και τις υψηλές τιμές των καυσίμων ενισχύει, πάντως, την εκτίμηση ότι ο Τραμπ έχει περισσότερους λόγους να επιδιώξει συμφωνία.
Δύο πηγές με γνώση των εκτιμήσεων κυβερνήσεων του Κόλπου δήλωσαν στο Reuters ότι ορισμένες από αυτές θεωρούν πλέον λιγότερο πιθανή μια νέα επίθεση πλήρους κλίμακας κατά του Ιράν.
Για το Ισραήλ, ο έλεγχος Βουλής και Γερουσίας από τους Δημοκρατικούς μπορεί να σημάνει εντατικότερη εξέταση των στρατιωτικών επιχειρήσεών του στο Ιράν, στη Γάζα και στον Λίβανο, καθώς και μεγαλύτερη αμφισβήτηση της στρατιωτικής βοήθειας και των πωλήσεων όπλων από τις ΗΠΑ.
Πολιτικοί αντίπαλοι του Μπενιαμίν Νετανιάχου αξιοποίησαν ήδη το αποτέλεσμα για να τον κατηγορήσουν ότι επί των ημερών του υπονομεύθηκε η διακομματική αμερικανική υποστήριξη προς το Ισραήλ. Η αντιπαράθεση εξελίσσεται ενώ αναζητείται κυβερνητικός συνασπισμός μετά τις εκλογές της προηγούμενης εβδομάδας, οι οποίες δεν έδωσαν σαφές αποτέλεσμα.
Πετρέλαιο: Οι αγορές ποντάρουν στην αποκλιμάκωση
Ο πόλεμος έχει περιορίσει τις προμήθειες αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από τον Κόλπο, αυξάνοντας το ενεργειακό κόστος διεθνώς.
Την Τετάρτη, η αγορά πετρελαίου προεξοφλούσε ότι οι ενδιάμεσες εκλογές ενδέχεται να δώσουν νέα ώθηση στις ειρηνευτικές συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν. Οι τιμές υποχώρησαν για τρίτη ημέρα, αν και τα περιορισμένα αποθέματα συγκράτησαν την πτώση.
Ο αναλυτής της Saxo Bank Όλε Χάνσεν εκτίμησε ότι η αγορά ποντάρει όλο και περισσότερο στην επιθυμία του Τραμπ να αφήσει πίσω του τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ουκρανία: Παράθυρο για νέα βοήθεια, με εμπόδια
Ο Τραμπ έχει αναστείλει σε μεγάλο βαθμό την άμεση οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία, παρά την ευρεία υποστήριξή της από βουλευτές και γερουσιαστές και των δύο κομμάτων.
Έχει επίσης προκαλέσει αντιδράσεις στο Κογκρέσο, ακόμη και μεταξύ Ρεπουμπλικανών, αίροντας κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ και χορηγώντας εξαιρέσεις για τη ρωσική ενέργεια λίγες εβδομάδες αφότου υπέγραψε τη σχετική νομοθεσία.
Οι Δημοκρατικοί θα μπορούν πλέον να προωθήσουν νέο πακέτο βοήθειας. Εάν εξασφαλίσουν επαρκή υποστήριξη από Ρεπουμπλικανούς και πλειοψηφία δύο τρίτων και στα δύο σώματα, θα μπορούν να υπερβούν ενδεχόμενο προεδρικό βέτο.
Η ενίσχυση, πάντως, δύσκολα θα φτάσει γρήγορα και δεν αναμένεται να καλύψει την πιο επείγουσα ανάγκη του Κιέβου: την έλλειψη αμερικανικών πυραύλων αναχαίτισης Patriot για την προστασία πόλεων και ενεργειακών υποδομών τον χειμώνα.
Ο Δημοκρατικός βουλευτής Γκρέγκορι Μικς, πιθανός επόμενος πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, έχει ήδη καταθέσει διακομματική πρόταση για να εμποδίσει την επιστροφή του ρωσικού ντίζελ στη διεθνή αγορά.
Ωστόσο, το εκλογικό αποτέλεσμα δεν αναμένεται να αλλάξει τη θέση της κυβέρνησης Τραμπ στις τριμερείς ειρηνευτικές συνομιλίες. Η Ουάσιγκτον πιέζει την Ουκρανία για παραχωρήσεις, ενώ συζητά παράλληλα επιχειρηματικές συμφωνίες με τη Μόσχα που θα ευνοούσαν Αμερικανούς επενδυτές. Το Κρεμλίνο εξέφρασε την ελπίδα ότι οι εκλογές δεν θα επηρεάσουν τις «ειρηνευτικές προσπάθειες» του Τραμπ.
Εμπόριο: Ασθενέστερος Τραμπ, αλλά οι δασμοί παραμένουν
Στην Ασία, ορισμένες κυβερνήσεις ενδέχεται να αποκτήσουν επιπλέον κίνητρο να καθυστερήσουν επενδυτικές δεσμεύσεις που ανέλαβαν για να αποφύγουν αμερικανικούς δασμούς. Η Κίνα μπορεί επίσης να θεωρήσει ότι ενισχύεται η διαπραγματευτική της θέση.
Ο αναλυτής της Economist Intelligence Unit Τσιμ Λι εκτιμά, πάντως, ότι οι οικονομικές σχέσεις ΗΠΑ–Κίνας πιθανότατα θα παραμείνουν σε κατάσταση «εύθραυστης σταθερότητας».
Για την Ινδία, η αποδυνάμωση του προέδρου μπορεί να διευκολύνει τις διαπραγματεύσεις για εμπορική συμφωνία, οι οποίες έχουν καθυστερήσει καθώς το Νέο Δελχί επιδιώκει να προστατεύσει τους αγρότες του. Ο πρώην γραμματέας Εμπορίου της χώρας, Ανούπ Γουανταγουάν, εκτιμά ότι η δυνατότητα του Τραμπ να επιβάλλει αυθαίρετους δασμούς θα αντιμετωπίσει μεγαλύτερες δυσκολίες.
Το Κογκρέσο διαθέτει αρμοδιότητα ρύθμισης του εμπορίου και καθορισμού εισαγωγικών δασμών. Ο Τραμπ, όμως, έχει αξιοποιήσει νόμους που του επιτρέπουν να ενεργεί επικαλούμενος την εθνική ασφάλεια ή αθέμιτες εμπορικές πρακτικές. Προσπάθειες των Δημοκρατικών να περιορίσουν αυτή την εξουσία πιθανότατα θα συναντούσαν προεδρικό βέτο.
Για την Ευρώπη, παραμένει ανοιχτό εάν θα υλοποιήσει την απειλή για δασμούς 100% σε χώρες που επιβάλλουν φόρο ψηφιακών υπηρεσιών στους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς. Ερωτήματα δημιουργεί επίσης το κατά πόσο δάνειο τριών δισ. ευρώ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων προς την Airbus θα μπορούσε να διαταράξει τη διατλαντική εμπορική ανακωχή που διατηρείται σε μεγάλο βαθμό από το 2025.
Τεχνητή νοημοσύνη: Ανησυχία για αυστηρότερους κανόνες
Τα exit polls κατέγραψαν ανησυχία πολλών Αμερικανών για την ταχεία επέκταση των κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης. Το εύρημα ενίσχυσε τους φόβους των επενδυτών ότι ένα Κογκρέσο υπό τους Δημοκρατικούς μπορεί να επιδιώξει αυστηρότερη εποπτεία του κλάδου.
Ο Τζέικ Ντόλαρχαϊντ, διευθύνων σύμβουλος της Longbow Asset Management, εκτίμησε ότι η νέα πλειοψηφία θα μπορούσε να αυξήσει τη ρυθμιστική πίεση στην τεχνολογία και να επιβραδύνει την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη δραστηριοτήτων γύρω από την AI.
Οι μετοχές των TSMC, Samsung Electronics, SK Hynix και Kioxia υποχώρησαν την Τετάρτη. Αντίστοιχες πιέσεις καταγράφηκαν στις προσυνεδριακές συναλλαγές στις ΗΠΑ για εταιρείες κέντρων δεδομένων, μεταξύ των οποίων οι Applied Digital, TeraWulf, Core Scientific και Iren.
Η Αμερική δεν ξύπνησε ξαφνικά σε μια νέα εποχή πολιτικής ευγένειας. Αλλά η κάλπη έδειξε ότι –ακόμα και σε μια βαθιά πολωμένη κοινωνία– η πολιτική υπερβολή δεν είναι ανεξάντλητος πόρος.
Η αντιπαράθεση για τον έλεγχο ή μη της τεχνητής νοημοσύνης συνεχίζει να παράγει τεράστια κόστη και έναν άτυπο «πόλεμο» στο εσωτερικό της Silicon Valley
16°
