Άχρωμο, εξαιρετικά τοξικό και δυνητικά θανατηφόρο μέσα σε ελάχιστο χρόνο, το υδρόθειο αποτελεί έναν από τους πιο ύπουλους κινδύνους για τους ναυτικούς
Τους σοβαρούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι ναυτικοί από την έκθεση στο τοξικό αέριο υδρόθειο, ακόμη και κατά τη διάρκεια καθημερινών εργασιών συντήρησης, αναδεικνύει η νορβηγική ασφαλιστική Gard, επισημαίνοντας ότι περισσότεροι από τους μισούς καταγεγραμμένους θανάτους σημειώθηκαν εκτός κλειστών χώρων.
Το υδρόθειο είναι ένα ιδιαίτερα τοξικό αέριο που μπορεί να προκαλέσει απώλεια αισθήσεων και θάνατο μέσα σε λίγα λεπτά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η Gard, από τους συνολικά 56 καταγεγραμμένους θανάτους, οι 29, ποσοστό 52%, σημειώθηκαν εκτός κλειστών χώρων, ενώ οι υπόλοιποι 27, ποσοστό 48%, εντός αυτών. Από τα 29 θανατηφόρα περιστατικά εκτός κλειστών χώρων, τα 13 συνδέονται με αιφνίδια έκθεση σε υδρόθειο, η οποία προκάλεσε κατάρρευση των ναυτικών και πτώση τους μέσα στον επικίνδυνο χώρο. Άλλοι εννέα θάνατοι σημειώθηκαν κατά την αποσυναρμολόγηση αντλιών και σωληνώσεων, έξι κατά τη διαφυγή υδρόθειου από συστήματα εξαερισμού στο κατάστρωμα και ένας από έκρηξη του αερίου στο κατάστρωμα.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στην είσοδο σε δεξαμενές ή άλλους κλειστούς χώρους, αλλά μπορεί να εκδηλωθεί αιφνιδιαστικά ακόμη και κατά την εκτέλεση συνηθισμένων εργασιών συντήρησης και επιθεώρησης.
Η προειδοποίηση δημοσιεύθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2026 από τη Hiroka Suzuki, στέλεχος του τμήματος πρόληψης ζημιών της Gard στο Τόκιο, και βασίζεται σε στοιχεία που υποβλήθηκαν στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO), μέσω εγγράφου της 10ης Ιουλίου 2026.
Όπως επισημαίνει η ασφαλιστική εταιρεία, αρκετά θανατηφόρα περιστατικά καταγράφηκαν όταν μέλη πληρωμάτων άνοιγαν καταπακτές δεξαμενών, αποσυναρμολογούσαν αντλίες και σωληνώσεις ή εργάζονταν κοντά σε σημεία εξαερισμού. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ναυτικοί δεν είχαν καν σκοπό να εισέλθουν σε κάποιον κλειστό χώρο.
Η ξαφνική απελευθέρωση του αερίου ήταν αρκετή για να προκαλέσει την κατάρρευσή τους. Χαρακτηριστικό είναι περιστατικό σε πλοίο γεωτρήσεων, όπου δύο μέλη του πληρώματος έχασαν τη ζωή τους κατά την προετοιμασία καθαρισμού δεξαμενής συγκέντρωσης υδάτων. Οι δύο εργαζόμενοι άνοιξαν την καταπακτή προκειμένου να αεριστεί η δεξαμενή. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα κατέρρευσαν και έπεσαν στο εσωτερικό της, χωρίς να καταστεί δυνατή η διάσωσή τους. Η έρευνα έδειξε ότι στο εσωτερικό υπήρχαν ελαιώδη νερά και υπολείμματα που μπορούσαν να δημιουργήσουν υδρόθειο. Το άνοιγμα της καταπακτής εκτιμάται ότι επέτρεψε στο συσσωρευμένο αέριο να διαφύγει στον περιβάλλοντα χώρο.
Τι είναι το υδρόθειο
Το υδρόθειο, γνωστό ως H₂S, είναι άχρωμο, εξαιρετικά τοξικό και εύφλεκτο αέριο, το οποίο μπορεί να δημιουργηθεί από την αποσύνθεση οργανικών και ελαιωδών αποβλήτων σε συνθήκες έλλειψης οξυγόνου.
Στα πλοία μπορεί να εμφανιστεί σε δεξαμενές λυμάτων, συστήματα αποχέτευσης, υδροσυλλέκτες, υπολείμματα καυσίμων και χώρους όπου συγκεντρώνονται οργανικά απόβλητα. Επειδή είναι βαρύτερο από τον αέρα, μπορεί να συσσωρεύεται σε χαμηλά σημεία, αυξάνοντας τον κίνδυνο δηλητηρίασης.
Παρότι σε μικρές συγκεντρώσεις έχει χαρακτηριστική οσμή σάπιων αυγών, η Gard προειδοποιεί ότι η όσφρηση δεν αποτελεί αξιόπιστο μέσο προστασίας, καθώς η έκθεση μπορεί να εξουδετερώσει γρήγορα την ικανότητα ανίχνευσής του.
Σε πολύ υψηλές συγκεντρώσεις, η απώλεια αισθήσεων μπορεί να επέλθει έπειτα από ελάχιστες αναπνοές.
Τα μέτρα προστασίας
Η Gard υπογραμμίζει την ανάγκη συστηματικής αξιολόγησης του κινδύνου πριν από το άνοιγμα δεξαμενών, σωληνώσεων και άλλων εγκαταστάσεων. Συστήνει τη χρήση κατάλληλων ανιχνευτών αερίων, τον έλεγχο των πιθανών σημείων διαφυγής και την επανάληψη των μετρήσεων όταν αλλάζουν οι συνθήκες εργασίας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην εκπαίδευση των πληρωμάτων και στην αποφυγή αυθόρμητων προσπαθειών διάσωσης χωρίς προστατευτικό εξοπλισμό. Το βασικό μήνυμα της ασφαλιστικής είναι ότι ο κίνδυνος από το υδρόθειο δεν αρχίζει όταν κάποιος εισέρχεται σε μια δεξαμενή, αλλά ενδέχεται να εμφανιστεί πολύ νωρίτερα, κατά την εκτέλεση μιας φαινομενικά ακίνδυνης εργασίας.
19°
