Τραμπ: Η λογοκρισία και τα τσιγαρόχαρτα του Μουσολίνι
Η σχέση του Αμερικανού προέδρου με τα μεγαλύτερα και καλύτερα Μέσα ενημέρωσης του κόσμου είναι στα μαχαίρια. Τώρα, με τον πόλεμο στο Ιράν, κάνει λόγο ακόμα και για «προδοσία»
Η πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η λογοκρισία και οι επιθέσεις στα ΜΜΕ
Το να ξεκινάς -από κοινού με το Ισραήλ- έναν πόλεμο περίπου 12.000 χιλιόμετρα μακριά από το έδαφός σου με ένα από τα φανερά και επίσημα κίνητρά σου να είναι η αποκατάσταση των δημοκρατικών ελευθεριών στη χώρα όπου βομβαρδίζεις και την ίδια ώρα να απειλείς με κλείσιμο εφημερίδες και τηλεοπτικούς σταθμούς που δεν συμφωνούν μαζί σου στη δική σου χώρα, δεν το λες και δημοκρατικά φυσιολογικό. Ο έλεγχος της πληροφορίας και της είδησης γύρω από τον πόλεμο είναι ένας ακόμα παράλληλος πόλεμος στον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ επιδίδεται με σφοδρότητα, η ένταση της οποίας μπορεί να συγκριθεί με αυτήν του πολέμου με τα πραγματικά πυρά.
Ο ίδιος ο πρόεδρος Τραμπ χαρακτήρισε δημοσίως και πομπωδώς μερικά από τα μεγαλύτερα και καλύτερα Μέσα Ενημέρωσης στον κόσμο, όπως τους «New York Times», την «Washington Post» και το «CNN», ως «εχθρούς του λαού». «Εχθροί του θεού» στη μία πλευρά του κόσμου, τη βάρβαρα θεοκρατική, όπου οι δημόσιες εκτελέσεις δεν έχουν σταματημό, απεναντίας έχουν ενταθεί. Και «εχθροί του λαού» τα Μέσα Ενημέρωσης στην άλλη άκρη του κόσμου, στις ΗΠΑ, στη χώρα με την ισχυρότερη οικονομία και έως πρότινος την ισχυρότερη δημοκρατία στον κόσμο. Και εν πάση περιπτώσει, είτε θέλουμε είτε όχι είναι το πιο άρτιο δημοσιογραφικό σχολείο στον πλανήτη.
Η επικοινωνιακή στρατηγική, παρά τα 12.000 χιλιόμετρα της γεωγραφικής απόστασης και τα εκατομμύρια χιλιόμετρα της πολιτισμικής, έχει πολλές ομοιότητες. Ο έλεγχος των ειδήσεων έχει ιστορικές στιγμές, για να μην έχουμε αυταπάτες ότι είναι ανακάλυψη της σημερινής κυβέρνησης των ΗΠΑ. Π.χ. ένα πολύ αντιπροσωπευτικό παράδειγμα που διδάσκεται σε όλες τις σχολές δημοσιογραφίας της Δύσης, είναι η ίδρυση το 1937 από τον Μουσολίνι του υπουργείο Λαϊκού Πολιτισμού. Το διαβόητο MinCulPop, με ολόκληρο τον τίτλο του Ministero della Cultura Popolare (MinCulPop). Η δουλειά του δεν ήταν μόνο να λογοκρίνει ειδήσεις κάτι που για τα δεδομένα της εποχής, ίσως και να γινόταν ανεκτό, αλλά να υπαγορεύει το περιεχόμενο, μέσα από τα πασίγνωστα «Veline», πολύ λεπτό διαφανές χαρτί, σαν τσιγαρόχαρτο όπου γράφονταν οι καθημερινές οδηγίες που έστελνε το υπουργείο στις εφημερίδες. Γράφονταν σε αυτό το χαρτί σχεδόν αυτόματα να έβγαιναν από τη γραφομηχανή όσο το δυνατόν περισσότερα αντίγραφα προς αποστολή. Όριζαν ποιες λέξεις ήταν επιτρεπτό να χρησιμοποιούνται, ποιες φωτογραφίες του Μουσολίνι μπορούσαν να δημοσιεύονται, πάντα με το γνωστό δυναμικό και αποφασιστικό ύφος και βλέμμα, ποιες ειδήσεις δεν έπρεπε να βγουν στη δημοσιότητα για κανέναν λόγο, όπως οι ειδήσεις του αστυνομικού ρεπορτάζ. Εγκλήματα, αυτοκτονίες κυρίως λόγω οικονομικών δυσκολιών ώστε να μην διαρρηγνύεται η πλαστή εικόνα του ιταλικού «Παραδείσου».
Ούτε και μιλάμε για το φαινόμενο κατά το οποίο ο Τύπος δεν είχε αντιληφθεί, είτε από πνευματική οκνηρία είτε του συνολικότερου ανυποψίαστου κλίματος της εποχής, τι ακριβώς συνέβαινε. Χαρακτηριστικά αυτής της τάση ήταν τα ρεπορτάζ των «New York Times», όταν ήδη οι Ναζί είχαν ξεκινήσει την εφαρμογή της «Τελικής Λύσης». Θαμμένη στις μέσα σελίδες το 1939 μαζί με άλλες κοινωνικές ειδήσεις, για παράδειγμα, και χωρίς καν αξιολόγηση ήταν η είδηση ότι «Η Γκεστάπο οδήγησε σχεδόν 40.000 Εβραίους στην περιοχή του Λούμπλιν, χωρίς κανένα μέσα διαβίωσης, αφήνοντάς τους αντιμέτωπους με τον χειμώνα, χωρίς επαρκή στέγαση και ένδυση». (Daniel Schneidermann, "Βερολίνο, 1933", εκδ. Πόλις).
Πριν από μερικές ημέρες ο Μπρένταν Καρ, Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών στις ΗΠΑ, εξαπέλυσε απειλές ακόμα και για ανάκληση αδειών λειτουργίας όσων Μέσων που δεν εξυπηρετούν το «δημόσιο συμφέρον», εννοώντας προφανώς όσα Μέσα ασκούν κριτική στους χειρισμούς της κυβέρνησης Τραμπ στο θέμα του πολέμου στο Ιράν. Ο ίδιος ο Τραμπ, σχολιάζοντας στο δικό του Μέσο κοινωνικής δικτύωσης, το Truth Social, την αναπαραγωγή του fake news για τη φωτιά στο αεροπλανοφόρο «USS Abraham Linkoln», κατηγόρησε αμερικανικά Μέσα ενημέρωσης ακόμα και για «προδοσία». Αντιλαμβάνεται κανείς τι είδους δρόμος είναι αυτός που ανοίγεται.
Η σχέση του Λευκού Οίκου με τον Τύπο είναι πολύ άσχημη. Από την έξωση δημοσιογράφων συγκεκριμένων ΜΜΕ, την παραχώρηση των χώρων τους σε άλλα φιλοτραμπικά, τα προσβλητικά σχόλια του ίδιου του Τραμπ εναντίον αντρών και γυναικών δημοσιογράφων -ύφος που δεν αλλάζει ακόμα και όταν μιλάει για τους συμμάχους των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ ή για τα «αποβράσματα της ριζοσπαστικής αριστεράς, τους Δημοκρατικούς»- μέχρι τις αγωγές με τις απαιτήσεις για θηριώδεις οικονομικές αποζημιώσεις προς τον ίδιον, όλα λειτουργούν ως επιβεβαίωση του τρόπου λειτουργίας ενός παραδοσιακά απολυταρχικού κράτους προς την ελευθερία του Τύπου. Πόσο μάλλον την αμερικανική που έχει συγκεκριμένους και υποδειγματικούς κανόνες αυστηρής αντίληψης και συμπεριφοράς έναντι των φορέων της εξουσίας.
Ο Μπομπ Χόουπ, ο δηκτικός Αμερικανός κωμικός, πολύ πριν ακόμα και από την πρώτη θητεία του Τραμπ είχε πει το εξής καταπληκτικό σχολιάζοντας τον ναρκισσισμό του ανθρώπου που έμελλε να είναι να είναι ο επόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ και να διατάσσει πολέμους στον πλανήτη: «Είναι πολύ επικίνδυνος νάρκισσος, χρειάζεται ένα ταξί για τον ίδιον και ένα για τα μαλλιά του»…
26°
