ΗΠΑ: Το προτεινόμενο νομοθετικό πλαίσιο και οι συγκρούσεις του Πενταγώνου, με φόντο τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν
Στον απόηχο της διαμάχης του Πενταγώνου με την Anthropic, με το επιτελείο του προέδρου να υπερασπίζεται στο δικαστήριο τη «μαύρη λίστα» των προμηθευτών του αμερικανικού δημοσίου, και λίγες ώρες μετά την ηχηρή απόσυρση ενός best seller από τον εκδοτικό οίκο Hachette, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε στις 20 Μαρτίου το νέο «Εθνικό Νομοθετικό Πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη». Συγκεκριμένα, προτείνεται ένα ενιαίο, εθνικό ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο εστιάζεται σε έξι (συν ένα) στόχους, με προτεραιότητες στην προστασία των παιδιών, της πνευματικής ιδιοκτησίας, της ελευθερίας του λόγου και της εργασίας.
Ειδικότερα, το πλαίσιο προτείνει: 1) την προστασία των παιδιών και την ενδυνάμωση των γονέων, καλώντας το Κογκρέσο να παράσχει στους γονείς εργαλεία για τον έλεγχο των λογαριασμών των παιδιών τους και τη διαχείριση της χρήσης των συσκευών τους, με στόχο την προστασία τους από πιθανή σεξουαλική εκμετάλλευση ή και αυτοτραυματισμό, 2) την προστασία και ενίσχυση των αμερικανικών κοινοτήτων, προκειμένου να ληφθούν μέτρα ώστε οι μικρές τοπικές επιχειρήσεις και οι φορολογούμενοι να μην επηρεαστούν από την αυξημένη ζήτηση ενεργειακών πόρων των data centers, δίνοντας τη δυνατότητα στα data centers να παράγουν τη δική τους ενέργεια, 3) τον σεβασμό της πνευματικής ιδιοκτησίας και τη στήριξη της δημιουργικής βιομηχανίας, χωρίς ωστόσο να εμποδίζεται η μηχανική μάθηση, 4) την προστασία της ελευθερίας του λόγου και της Πρώτης Τροπολογίας, αποτρέποντας παράλληλα τη χρήση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης για τη φίμωση ή τη λογοκρισία της νόμιμης πολιτικής έκφρασης, 5) την ενίσχυση της καινοτομίας και της αμερικανικής κυριαρχίας στην ΑΙ και, τέλος, 6) την εκπαίδευση του εργατικού δυναμικού για μια οικονομία διαμορφωμένη από την τεχνητή νοημοσύνη.
Στο ανεπτυγμένο κείμενο της ανακοίνωσης προστίθεται και ένας έβδομος στόχος, που ίσως έχει τη μεγαλύτερη πολιτική σημασία. Σύμφωνα με το προτεινόμενο νομοθετικό πλαίσιο, υποστηρίζεται ότι η επιτυχία μιας συνολικής ρύθμισης θα κριθεί από την καθολική εφαρμογή της, δηλαδή από το αν εφαρμοστεί ομόφωνα σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ και δεν υπονομευθεί από το μωσαϊκό των πολιτειακών νόμων που αποκλίνουν από την κεντρική γραμμή του Λευκού Οίκου, εφόσον την υιοθετήσει το Κογκρέσο. Διαβάζοντας το πλαίσιο, μια πρώτη αίσθηση που αποκομίζει κανείς είναι η πολιτική αναδίπλωση σε σχέση με το «Σχέδιο Δράσης για την ΤΝ» του περασμένου καλοκαιριού, το οποίο είχε καθαρά επιταχυντικό χαρακτήρα και οργανωνόταν γύρω από τρεις πυλώνες, ήτοι: επιτάχυνση της καινοτομίας, ανάπτυξη υποδομών και αμερικανική ηγεσία στη διεθνή διπλωματία και ασφάλεια της ΤΝ. Το νέο πλαίσιο, αν και δεν αναιρεί αυτή τη γραμμή, προσθέτει δικλείδες ασφαλείας, οι οποίες μπορούν να ερμηνευτούν ως αντανακλαστικό κυβερνητικής άμυνας, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πολιτικό κόστος της ανεξέλεγκτης χρήσης της ΤΝ. Το αν πρόκειται για ευαισθητοποίηση στις κοινωνικές επιπτώσεις ή για μια αφορμή που στοχεύει στον έλεγχο του θεσμικού πλαισίου δεν είναι άμεσα κατανοητό. Η ρητορική συνεχίζει να είναι συνεπής ως προς το ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να κερδίσουν την κούρσα της ΤΝ και, υπό αυτή την έννοια, δεν διαφοροποιείται ως προς το δόγμα «innovation first». Όμως, προτάσσεται πλέον μια ανάγκη θεσμικής θωράκισης για την «πρόληψη» των αρνητικών επιπτώσεων, η οποία θα υπερβαίνει την τοπική νομοθετική δυνατότητα, που είναι θεμελιώδης για τους αμερικανικούς θεσμούς.
Τα τρία είδη πίεσης που, εν πρώτοις, διαφαίνονται πίσω από τις γραμμές του προτεινόμενου νομοθετικού πλαισίου είναι η ανησυχία για την επίδραση των chatbot σε ανηλίκους και ευάλωτους χρήστες, η αυξανόμενη αντίδραση των εκδοτών και της δημιουργικής βιομηχανίας εν γένει, και η σύγκρουση ανάμεσα στα κρατικά συμφέροντα εθνικής ασφάλειας και στις εταιρικές δεσμεύσεις των ίδιων των παρόχων.
Η δεύτερη πηγή πίεσης για την κυβέρνηση Τραμπ έρχεται από τη δημιουργική βιομηχανία. Η προ ολίγων ημερών απόφαση-ορόσημο της Hachette να αποσύρει το μυθιστόρημα «Shy Girl» της Mia Ballard μετά από καταγγελίες ότι βασίστηκε εξολοκλήρου σε ΑΙ, δείχνει ότι η αγορά του βιβλίου, όπως και ευρύτερα η πολιτιστική βιομηχανία, έχει περάσει στην αντεπίθεση προσπαθώντας να θωρακιστεί έναντι των ανεξέλεγκτων συνεπειών. Η Hachette ακύρωσε την αμερικανική κυκλοφορία και απέσυρε τη βρετανική έκδοση, παρά το γεγονός ότι η ίδια η συγγραφέας αρνήθηκε τις κατηγορίες και το ίδιο το έργο αρχικά θεωρήθηκε πετυχημένο. Στο ίδιο κλίμα, η πρόσφατη τελετή των κινηματογραφικών βραβείων Όσκαρ κυριαρχήθηκε από υπονοούμενα κατά της ΤΝ, του τύπου «είμαι ο τελευταίος άνθρωπος παρουσιαστής των βραβείων», «τα κινούμενα σχέδια δεν είναι prompt, αλλά μορφή τέχνης που πρέπει να προστατευθεί» κ.ά. Η πίεση σε αυτή τη περίπτωση δεν έρχεται από πολιτικά λόμπι ή τις αίθουσες των δικαστηρίων, θυμίζω ότι η Getty έχασε το δικαστήριο για τα πνευματικά δικαιώματα των φωτογραφιών της, αλλά από τους ίδιους τους δημιουργούς που αποδοκιμάζουν, σε ορισμένες περιπτώσεις φοβικά, τη νέα δημιουργική δυνατότητα. Ο λόγος που αυτή η πίεση βρίσκει αντίκρισμα στη νέα πολιτική του Λευκού Οίκου μπορεί να είναι διπλός. Από τη μία κερδίζει πολιτικά ένα κοινό το οποίο έχει μεγάλη επιρροή στο δημόσιο λόγο, αποδυναμώνοντας παράλληλα τα επιχειρήματα της αντιπολίτευσης που θέλει νομοθετικές ρυθμίσεις, και από την άλλη, τρίζει τα δόντια στις εταιρείες ΤΝ, των οποίων η δημιουργική παραγωγή αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο, όπως συνέβη και με την περίπτωση της Anthropic.
Η σύγκρουση ανάμεσα στο Πεντάγωνο και στην Anthropic, με φόντο τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν, αποτελεί μάλλον την τρίτη πηγή πίεσης. Σύμφωνα με όσα έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, η Anthropic αρνήθηκε να άρει περιορισμούς που απέτρεπαν τη χρήση των συστημάτων της σε αυτόνομα οπλικά συστήματα και στην παρακολούθηση Αμερικανών πολιτών. Η αντίδραση της κυβέρνησης ήταν ακραία, καθώς χαρακτήρισε την εταιρεία ως επικίνδυνο προμηθευτή του δημοσίου και την καταχώρισε στη «μαύρη λίστα» αποκλεισμού από τις κρατικές συμβάσεις. Η υπόθεση αυτή είναι κομβική, γιατί δείχνει ότι τελικά το ζητούμενο δεν είναι η λιγότερη ρύθμιση για χάρη της καινοτομίας, αλλά μια ομοσπονδιακή ρυθμιστική δυνατότητα, η οποία πιθανόν να υπερβαίνει τους ιδιωτικούς αυτοπεριορισμούς που θέτουν οι ίδιες οι εταιρείες ΤΝ, όταν αυτοί έρχονται σε σύγκρουση με κυβερνητικές προτεραιότητες.
Εν κατακλείδι, το νέο νομοθετικό πλαίσιο που προτείνει ο Λευκός Οίκος δεν συνιστά εγκατάλειψη της πολιτικής επιτάχυνσης της ΤΝ, αλλά μια προσπάθεια πολιτικής αναδίπλωσης και θεσμικής οχύρωσης απέναντι στις πιέσεις που ήδη έχουν αρχίσει να συσσωρεύονται. Η προστασία των παιδιών, η στήριξη της δημιουργικής βιομηχανίας και η διαχείριση των ορίων ανάμεσα στις κρατικές προτεραιότητες και στους ιδιωτικούς αυτοπεριορισμούς των εταιρειών λειτουργούν ενδεχομένως ως αφορμές για τη διεκδίκηση ενός ισχυρότερου ομοσπονδιακού ελέγχου. Υπό αυτή την έννοια, το πραγματικό διακύβευμα του πλαισίου δεν είναι η ρύθμιση της ΤΝ, αλλά και ο περιορισμός της δυνατότητας των Πολιτειών να διαμορφώσουν αποκλίνοντα ρυθμιστικά μοντέλα σε ένα πεδίο που θεωρείται κρίσιμο για την εσωτερική πολιτική, την παγκόσμια οικονομία και την διεθνή ισχύ.
Ο «πατριωτισμός της σημαίας» δεν προσφέρεται για πολιτική εργαλειοποίηση αλλά για τη συσπείρωση γύρω από μια σημαία που συμβολίζει την ειρήνη, τη φιλία και τη συνεργασία των λαών.
17°
