Το Ιράν κλιμακώνει τον πόλεμο τοποθετώντας εκρηκτικές νάρκες στα Στενά του Ορμούζ - Τι συμβαίνει;
Το Ιράν μπορεί να υστερεί σε στρατιωτική ισχύ και δαπάνες σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, όμως διαθέτει ένα σημαντικό πλεονέκτημα, τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
Επιτιθέμενο σε πλοία που πλέουν σε αυτή τη στενή θαλάσσια οδό, το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει τη διαδρομή από την οποία περνά το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου. Τώρα, η Τεχεράνη φέρεται επίσης να έχει τοποθετήσει νάρκες στη θαλάσσια αυτή περιοχή, αποτρέποντας περαιτέρω τα πλοία από το να επιχειρήσουν να περάσουν και σηματοδοτώντας μια νέα κλιμάκωση στον πόλεμο.
Τι κάνει το Ιράν;
Τις τελευταίες ημέρες, το Ιράν έχει αρχίσει να τοποθετεί μερικές δεκάδες νάρκες στα στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με δύο άτομα που γνωρίζουν πληροφορίες των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών για το θέμα.
Η τοποθέτηση ναρκών δεν είναι εκτεταμένη, ωστόσο το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί πάνω από το 80% έως 90% των μικρών σκαφών και των ναρκοθετικών του, δήλωσε μία πηγή στο CNN, διαψεύδοντας τον ισχυρισμό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι η Τεχεράνη «δεν έχει ναυτικό».
Η United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO), ένας βρετανικός οργανισμός που λειτουργεί υπό το Βασιλικό Ναυτικό και παρέχει πληροφορίες ασφαλείας στη ναυτιλία, προειδοποίησε επίσης ότι «δεν υπάρχει ακόμη επιβεβαιωμένη ένδειξη ανάπτυξης ή έκρηξης ναρκών» στη θαλάσσια οδό.
Σύμφωνα με έκθεση του Κογκρέσου των ΗΠΑ πέρυσι, το Ιράν διαθέτει περίπου 5.000 έως 6.000 ναυτικές νάρκες. Το σύνολο αυτό περιλαμβάνει διάφορους τύπους:
Μαγνητικές νάρκες (limpet mines), που συνήθως τοποθετούνται χειροκίνητα στο κύτος ενός πλοίου από δύτη.
Αγκυροβολημένες νάρκες, που επιπλέουν λίγο κάτω από την επιφάνεια και εκρήγνυνται όταν έρθουν σε επαφή με πλοίο.
Νάρκες βυθού, που παραμένουν στον πυθμένα της θάλασσας και εκρήγνυνται όταν εντοπίσουν κοντινό σκάφος.
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) — μια στρατιωτική δύναμη που διαθέτει και δικό της ναυτικό — μπορούν ακόμη να δημιουργήσουν ένα «φράγμα» από νάρκες, ταχύπλοα γεμάτα εκρηκτικά για επιθέσεις αυτοκτονίας και παράκτιες πυραυλικές συστοιχίες. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος περιέγραψε έτσι τα Στενά ως «Κοιλάδα του Θανάτου».
Η κατάσταση φάνηκε ξεκάθαρα την Τρίτη, όταν οι Φρουροί δήλωσαν ότι άνοιξαν πυρ εναντίον του φορτηγού πλοίου Mayuree Naree με σημαία Ταϊλάνδης καθώς προσπαθούσε να περάσει από τα στενά, προκαλώντας έκρηξη στο μηχανοστάσιο του πλοίου.
Τρεις από τα 23 μέλη του πληρώματος — που πιστεύεται ότι βρίσκονταν σε υπηρεσία στο μηχανοστάσιο — εξακολουθούν να αγνοούνται, σύμφωνα με τις αρχές της Ταϊλάνδης.
Ένα ακόμη πλοίο, το Express Rome με σημαία Λιβερίας, χτυπήθηκε επίσης από ιρανικά βλήματα το ίδιο πρωί, πρόσθεσαν οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις.
Πώς αντέδρασαν οι ΗΠΑ;
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε την Τρίτη ότι κατέστρεψε πολλαπλά ιρανικά πολεμικά πλοία — συμπεριλαμβανομένων 16 πλοίων ναρκοθέτησης — κοντά στα Στενά του Ορμούζ.
Ωστόσο, δεν ανέφερε την καταστροφή ναρκών, οι οποίες ενδέχεται να είχαν ήδη τοποθετηθεί.
Έτσι, οι ΗΠΑ εξαρτώνται πλέον από λιγότερο εξειδικευμένα πλοία.
Τότε, οι Ναυτικές Δυνάμεις των ΗΠΑ στην Κεντρική Διοίκηση ανακοίνωσαν ότι τέσσερα πλοία Littoral Combat Ships (LCS) θα αναλάβουν τις επιχειρήσεις ναρκαλιείας.
Τα πλοία αυτά όμως έχουν ιστορικό προβλημάτων, με αποτέλεσμα οι επικριτές τους να τα αποκαλούν ειρωνικά «Little Crappy Ships» (μικρά άχρηστα πλοία).
Οι νάρκες αυξάνουν ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο για κάθε πλοίο που επιχειρεί να περάσει και καθιστούν δυσκολότερο το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού.
Ο Τραμπ έχει προτείνει την παροχή ναυτικών συνοδειών για τα εμπορικά πλοία που μεταφέρουν πετρέλαιο.
Ωστόσο, αυτό θα σήμαινε ότι πολεμικά πλοία θα εκτίθενται σε κίνδυνο απλώς για να προστατεύουν δεξαμενόπλοια, χωρίς κάποιο προφανές στρατηγικό πλεονέκτημα για τον ίδιο τον πόλεμο.
Αν και υπάρχουν ορισμένες εναλλακτικές για εξαγωγές πετρελαίου μέσω αγωγών, η Saudi Aramco, η μεγαλύτερη εταιρεία πετρελαίου στον κόσμο, προειδοποίησε την Τρίτη για τις πιθανές «καταστροφικές συνέπειες» στις αγορές πετρελαίου αν δεν αποκατασταθούν οι ροές μέσω των στενών.
Έχει συμβεί ξανά;
Ναι.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν–Ιράκ τη δεκαετία του 1980, και οι δύο χώρες στόχευαν τα πετρελαιοφόρα του αντιπάλου στον Περσικό Κόλπο.
Το ιρανικό ναυτικό είχε τότε τοποθετήσει νάρκες κοντά στα Στενά του Ορμούζ και μία από αυτές έπληξε ακόμη και το αμερικανικό πολεμικό πλοίο USS Samuel B. Roberts τον Απρίλιο του 1988.
Το πλοίο υπέστη σοβαρές ζημιές και η κυβέρνηση του προέδρου Ρόναλντ Ρίγκαν απάντησε πλήττοντας ή βυθίζοντας τρία ιρανικά πολεμικά πλοία και τρεις πετρελαϊκές πλατφόρμες, μειώνοντας δραστικά την ικανότητα της Τεχεράνης να επιχειρεί στον Περσικό Κόλπο.
17°
