Εκατοντάδες πλοία στα Στενά του Ορμούζ εμφανίζονται σε λάθος θέσεις στους χάρτες, καθώς ισχυρές παρεμβολές GPS μπερδεύουν τα συστήματα πλοήγησης
Οι σύγχρονες συγκρούσεις δεν διεξάγονται πλέον μόνο με όπλα και στρατούς. Μια γρήγορη ματιά στα Στενά του Ορμούζ αρκεί. Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το BBC, σε αυτό το κομβικό θαλάσσιο πέρασμα ένα αόρατο πεδίο μάχης βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Οι παρεμβολές στα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης (GPS) εξελίσσονται σ' ένα ισχυρό εργαλείο ηλεκτρονικού πολέμου, με σοβαρές συνέπειες για τις μεταφορές, την ασφάλεια των πλοίων και τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Αναλυτές ναυτιλιακών δεδομένων, που μίλησαν στο BBC, παρατήρησαν πρόσφατα ένα παράξενο φαινόμενο στους χάρτες εντοπισμού πλοίων στην περιοχή που βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ: εκατοντάδες εμπορικά πλοία φαίνονταν συγκεντρωμένα σε τέλειους κύκλους σε σημεία πάνω στην ξηρά.
Στην πραγματικότητα, τα πλοία δεν βρίσκονταν εκεί. Και όχι, δεν επρόκειτο για οφθαλμαπάτη του καλοκαιριού που... βγάζει τα πλοία στη στεριά, ενώ βρίσκονται στη θάλασσα. Η απάντηση είναι πως οι συντεταγμένες τους είχαν αλλοιωθεί λόγω ισχυρών παρεμβολών στο GPS.
Ο πόλεμος των GPS στα Στενά του Ορμούζ
Τα πλοία χρησιμοποιούν το σύστημα Automatic Identification System (AIS) για να μεταδίδουν τη θέση τους σε άλλα πλοία και σε κέντρα ελέγχου. Το σύστημα αυτό είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή συγκρούσεων, ιδιαίτερα σε πολυσύχναστες θαλάσσιες οδούς, όπως τα Στενά του Ορμούζ. Όταν όμως το σήμα GPS διαταράσσεται, τα δεδομένα θέσης γίνονται αναξιόπιστα, δημιουργώντας σοβαρούς κινδύνους.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η κατάσταση μπορεί να γίνει ιδιαίτερα επικίνδυνη. Ένα μεγάλο δεξαμενόπλοιο μήκους εκατοντάδων μέτρων χρειάζεται σημαντικό χρόνο και απόσταση για να αλλάξει πορεία ή να σταματήσει. Αν οι ναυτικοί δεν γνωρίζουν με ακρίβεια πού βρίσκονται τα άλλα πλοία γύρω τους, ο κίνδυνος σύγκρουσης αυξάνεται δραματικά, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της νύχτας ή σε συνθήκες περιορισμένης ορατότητας.
Οι παρεμβολές GPS δεν αποτελούν νέο φαινόμενο, αλλά τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται όλο και συχνότερα σε περιοχές αυξημένης γεωπολιτικής έντασης. Στην Ευρώπη, περιστατικά έχουν επηρεάσει ακόμη και αεροσκάφη, ενώ η πρακτική αυτή χρησιμοποιείται συστηματικά στον πόλεμο στην Ουκρανία. Με την ένταση να αυξάνεται στη Μέση Ανατολή, η ηλεκτρονική αυτή μορφή πολέμου φαίνεται να επεκτείνεται σε νέες περιοχές.
Σύμφωνα με αναλυτές άμυνας, υπάρχουν ενδείξεις ότι παρεμβολές στην περιοχή ενδέχεται να συνδέονται με στρατιωτικές δραστηριότητες του Ιράν, το οποίο έχει στο παρελθόν απειλήσει πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, ειδικοί σημειώνουν ότι παρόμοια συστήματα χρησιμοποιούν και άλλες στρατιωτικές δυνάμεις, μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες, για την προστασία βάσεων και πλοίων από επιθετικά drones ή όπλα που βασίζονται σε δορυφορική πλοήγηση.
Τα κενά ασφαλείας στο GPS
Στην ανάλυσή του το BBC υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα οφείλεται εν μέρει στη φύση της ίδιας της τεχνολογίας GPS. Τα σήματα που λαμβάνουν οι δέκτες από τους δορυφόρους είναι εξαιρετικά αδύναμα, γεγονός που τα καθιστά σχετικά εύκολο να παρεμβληθούν ή να παραποιηθούν.
Με απλά λόγια, ένας ισχυρός πομπός παρεμβολών μπορεί να «μπλοκάρει» ή να αλλοιώσει το σήμα, προκαλώντας σύγχυση στα συστήματα πλοήγησης.
Απέναντι σε αυτήν την απειλή, η τεχνολογία προσπαθεί να δώσει λύσεις. Ορισμένες εταιρείες αναπτύσσουν ειδικές κεραίες και συστήματα που μπορούν να εντοπίζουν παρεμβολές και να μεταβαίνουν σε εναλλακτικές συχνότητες. Άλλες αναπτύσσουν τεχνολογίες πλοήγησης που λειτουργούν ακόμη και χωρίς GPS.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται συστήματα που χρησιμοποιούν αισθητήρες κίνησης, καθώς και τεχνικές που συγκρίνουν εικόνες του περιβάλλοντος με δορυφορικούς χάρτες. Σε πιο πειραματικό επίπεδο, εξετάζεται ακόμη και η πλοήγηση με βάση τη θέση των άστρων, μια σύγχρονη εκδοχή της παραδοσιακής αστροναυτιλίας.
Σημειώνεται ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις χωρών όπως οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και η Κίνα διαθέτουν ήδη πιο ασφαλείς εκδόσεις δορυφορικής πλοήγησης, με κρυπτογραφημένα σήματα που είναι πολύ πιο δύσκολο να αλλοιωθούν. Ωστόσο, τα περισσότερα εμπορικά συστήματα των πλοίων εξακολουθούν να βασίζονται σε ανοιχτά σήματα.
Καθώς οι παρεμβολές GPS γίνονται ολοένα και πιο συχνές, πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι το μέλλον της πλοήγησης θα περιλαμβάνει έναν συνδυασμό διαφορετικών τεχνολογιών. Όπως συνέβη με τα ασύρματα δίκτυα που από ανοιχτά έγιναν προστατευμένα, έτσι και τα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης ίσως χρειαστεί να εξελιχθούν σε πιο ασφαλείς μορφές.
Μέχρι τότε, το αόρατο μέτωπο του ηλεκτρονικού πολέμου θα συνεχίσει να επηρεάζει όχι μόνο τα πεδία της μάχης, αλλά και τις καθημερινές μετακινήσεις σε θάλασσα και αέρα, ειδικά σε καταστάσεις όπως αυτές που διαμορφώνονται αυτήν τη στιγμή στα Στενά του Ορμούζ λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Από τα βομβαρδισμένα σπίτια της μαρτυρικής Ουκρανίας και τα Στενά του Ορμούζ πηγαίνουμε στο Αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ και στη Φινλανδία, την ίδια στιγμή που ένας 17χρονος εντοπίζει εξωγήινα ραδιοσήματα από το σπίτι του
17°
