Λονδίνο: 30 χρόνια από τη βομβιστική επίθεση του «Προσωρινού» IRA στα Docklands

Στις 9 Φεβρουαρίου 1996 στο Λονδίνο, ο επονομαζόμενος Προσωρινός Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός (PIRA) πραγματοποίησε βομβιστική επίθεση στα London Docklands: από την έκρηξη σκοτώθηκαν δύο άνθρωποι και τραυματίστηκαν πάνω από 100· η περιοχή καταστράφηκε· οι ζημιές εκτιμήθηκαν σε περίπου 150 εκατομμύρια λίρες. Ο Προσωρινός IRA είχε στείλει προειδοποίηση 90 λεπτά νωρίτερα, αλλά οι αρχές δεν πρόλαβαν να εκκενώσουν πλήρω ς τη συνοικία γύρω από τα Docklands. Αυτή η επίθεση σήμανε το τέλος της 17μηνης εκεχειρίας μεταξύ Βρετανών και Iρλανδών εθνικιστών που είχε συμφωνηθεί τον Αύγουστο 1994. Για τη βομβιστική επίθεση καταδικάστηκε το στέλεχος του IRA James McArdle, αλλά αποφυλακίστηκε δύο χρόνια αργότερα, βάσει των όρων της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής που υπεγράφη στις 10 Απριλίου 1998 στο Μπέλφαστ.

Η εκστρατεία του Προσωρινού IRA ξεκίνησε το 1969. Το 1973 επεκτάθηκε στη Βρετανία με πολλές βομβιστικές επιθέσεις σε στρατιωτικούς, εμπορικούς και πολιτικούς στόχους, καθώς και σε υποδομές —με αποτέλεσμα να σκοτώνονται εντελώς άσχετοι άνθρωποι. Στόχος ήταν να πληγεί η οικονομία και να προκληθεί αποσταθεροποίηση, ώστε να αυξηθεί η πίεση προς τη βρετανική κυβέρνηση για διαπραγμάτευση αποχώρησης από τη Βόρεια Ιρλανδία. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η τρομοκρατία έφτασε σε παροξυσμό: τον Φεβρουάριο του 1991 πραγματοποιήθηκε επίθεση με όλμους έξω από την έδρας εργασίας του Πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου στην οδό Ντάουνινγκ, αλλά οι όλμοι αστόχησαν οριακά και δεν υπήρξαν θύματα. Τον Απρίλιο του 1992, ο IRA πυροδότησε ισχυρή βόμβα-φορτηγό στη βομβιστική επίθεση του Baltic Exchange στο Σίτυ του Λονδίνου με αποτέλεσμα τρεις νεκρούς και προκάλεσε ζημιές 800 εκατομμυρίων λιρών, περισσότερες από το άθροισμα των ζημιών όλων των προηγούμενων βομβιστικών επιθέσεων της εθνικιστικής ιρλανδικής οργάνωσης. Τον Νοέμβριο του 1992, ο IRA τοποθέτησε βόμβα στο Canary Wharf, δεύτερη χρηματοοικονομική ζώνη του Λονδίνου, αλλά η βόμβα εξουδετερώθηκε εγκαίρως. Τον Απρίλιο του 1993, μια ακόμα ισχυρή βόμβα στο Σίτυ σκότωσε ένα άτομο και προκάλεσε ζημιές 500 εκατομμυρίων λιρών.

Η περιοχή των London Docklands μετά την επίθεση της 9ης Φεβρουαρίου © Universal History Archive/Universal Images Group via Getty Images

Τον Δεκέμβριο 1993 οι κυβερνήσεις της Βρετανίας και της Ιρλανδίας εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση με την οποία το Σιν Φέιν, το πολιτικό κόμμα που συνδεόταν με τον IRA, μπορούσε να συμμετάσχει στις πολυμερείς ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις υπό την προϋπόθεση ότι ο IRA θα σεβόταν την εκεχειρία. Πράγματι, στους επόμενους 17 μήνες έγιναν αρκετές συναντήσεις ανάμεσα σε εκπροσώπους της βρετανικής κυβέρνησης και του Σιν Φέιν, αλλά η βρετανική κυβέρνηση ζητούσε τον πλήρη αφοπλισμό του IRA, πράγμα που ο IRA δεν δεχόταν. Έτσι, συνέχισε τις βομβιστικές επιθέσεις σαν αυτή της 9ης Φεβρουαρίου 1996.

Ο IRA χαρακτήρισε τους θανάτους και τους τραυματισμούς «λυπηρούς», αλλά υποστήριξε ότι θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί αν η αστυνομία είχε ανταποκριθεί άμεσα στις «σαφείς και συγκεκριμένες προειδοποιήσεις». Από την πλευρά του, ο αρχηγός της μητροπολιτικής αστυνομίας, είπε: «Θα ήταν άδικο να το ρίξουμε το φταίξιμο στο έλλειμμα μέτρων ασφαλείας. Η τραγωδία ήταν έλλειμμα ανθρωπιάς».

O Προσωρινός IRA, το αποσπασθέν μέρος του αρχικού Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού, έκανε την τελευταία του τρομοκρατική επίθεση στις 15 Ιουνίου 1996 στο Μάντσεστερ. Όσο για το άλλο κομμάτι της εθνικιστικής οργάνωσης, συνέχισε μέχρι τις 15 Αυγούστου 1998 όταν τοποθέτησε βόμβα στο Όμαγκ της Βόρειας Ιρλανδίας σκοτώνοντας 29 άτομα και τραυματίζοντας πάνω από 220.