Το «σκοτεινό DNA» πίσω από την εντυπωσιακή ποικιλομορφία των αραχνών-παγωνιών

Δεν είναι μόνο τα εκθαμβωτικά χρώματα και οι εντυπωσιακές κινήσεις των «χορευτικών» αραχνών της Αυστραλίας που τις κάνουν μοναδικές. Οι λεγόμενες «αράχνες παγώνια» περιλαμβάνουν πάνω από 100 διαφορετικά είδη — αριθμός εξαιρετικά υψηλός, αν σκεφτεί κανείς πως τα περισσότερα ζώα έχουν μόνο πέντε ή δέκα παραλλαγές. Οι επιστήμονες πιστεύουν πως αυτό οφείλεται εν μέρει στο λεγόμενο «σκοτεινό DNA», ένα μυστηριώδες μέρος του γενετικού τους υλικού, το οποίο ενδέχεται να τους επιτρέπει να προσαρμόζονται ταχύτατα στις αλλαγές του περιβάλλοντος και να εξελίσσονται σε νέα είδη.

Ο Jonah Walker από το Sanger Institute και η ομάδα του μελέτησαν κάθε είδος αράχνης παγωνιού ξεχωριστά, καταγράφοντας λεπτομερώς τη συμπεριφορά, τις κινήσεις και τους ιδιαίτερους «χορούς» τους. Κάθε αρσενική αράχνη, μικροσκοπική σαν κεφαλή καρφίτσας, εκτελεί ένα εντυπωσιακό τελετουργικό ζευγαρώματος: χρωματιστό σώμα, ρυθμικές κινήσεις και ήχους που παράγει με τα πόδια του. Αυτό που εντυπωσιάζει είναι η τεράστια ποικιλία ανάμεσα στα είδη — όχι μόνο στην εμφάνιση, αλλά και στους «χορούς» και στους ήχους που εκπέμπουν. Ο Walker, παρότι φοβόταν τις αράχνες, ξεπέρασε τον φόβο του όταν μαγεύτηκε από την επιστήμη πίσω από αυτές και επέλεξε να τις μελετήσει στο πλαίσιο της διδακτορικής του διατριβής.

Η ερευνητική ομάδα συσχέτισε όλα τα δεδομένα συμπεριφοράς με το DNA κάθε είδους, αναζητώντας τα γονίδια που ευθύνονται για τα χαρακτηριστικά τους. Μέχρι στιγμής, τα ευρήματα δείχνουν ότι δεν είναι μόνο τα γονίδια που καθορίζουν τη διαφοροποίηση, αλλά και το «σκοτεινό DNA» — τα τμήματα του DNA που δεν είναι γονίδια και των οποίων η λειτουργία παραμένει ασαφής. Οι αράχνες παγώνια φαίνεται να διαθέτουν τριπλάσιο σκοτεινό DNA σε σύγκριση με τον άνθρωπο. Αν και ακόμα βρίσκονται στην αρχή, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτό το DNA παίζει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη και τη γενετική ποικιλομορφία.

Η έρευνα αυτή αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου και φιλόδοξου εγχειρήματος, του Earth BioGenome Project, που στοχεύει στην αποκωδικοποίηση του γενετικού υλικού όλων των μορφών ζωής στον πλανήτη. Ήδη έχουν αποκωδικοποιηθεί 3.000 είδη, με στόχο τα 10.000 τον επόμενο χρόνο και συνολικά 1,8 εκατομμύρια μέσα στην επόμενη δεκαετία. Όπως εξηγεί η επικεφαλής της ομάδας, Dr Joana Meier, μέσω της κατανόησης του DNA όλων των οργανισμών μπορούμε να ανακαλύψουμε γενικές αρχές λειτουργίας των γονιδίων, να ρίξουμε φως στο σκοτεινό DNA και, τελικά, να μάθουμε περισσότερα για τη βιοποικιλότητα αλλά και για τον ίδιο τον άνθρωπο.

Πηγή: BBC