Νέα Ζηλανδία: Πρωτοφανής τιμωρία σε Μαορί βουλευτές που έκαναν χάκα στο κοινοβούλιο

Τρεις βουλευτές της Νέας Ζηλανδίας που εκτέλεσαν χάκα στο κοινοβούλιο θα τεθούν προσωρινά σε αναστολή, στην αυστηρότερη ποινή που έχει επιβληθεί ποτέ σε κοινοβουλευτικά μέλη, σύμφωνα με εκτιμήσεις.

Οι συμπρόεδροι του κόμματος Te Pāti Māori, Ντέμπι Νγκαρέουα-Πάκερ και Ραουίρι Γουαϊτίτι, καθώς και η νεότερη βουλευτής του κόμματος, Χάνα-Ράουιτι Μαΐπι-Κλαρκ, εκτέλεσαν τον παραδοσιακό μαορί χορό χάκα κατά τη διάρκεια ψηφοφορίας για το αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο περί Αρχών της Συνθήκης, κατά την πρώτη ανάγνωσή του τον Νοέμβριο.

Το βίντεο της χάκα – στο οποίο η Μαΐπι-Κλαρκ σκίζει ένα αντίγραφο του νομοσχεδίου – διαδόθηκε ραγδαία σε όλο τον κόσμο, συγκεντρώνοντας εκατοντάδες εκατομμύρια προβολές.

Το νομοσχέδιο περί αρχών της Συνθήκης επιδίωκε να επανερμηνεύσει ριζικά τη Συνθήκη του Γουαϊτάνγκι, το ιδρυτικό έγγραφο της Νέας Ζηλανδίας μεταξύ των φυλών των Μαορί και του Βρετανικού Στέμματος, που υπογράφηκε το 1840 και είναι θεμελιώδες για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των Μαορί. Η πρόταση – που κατατέθηκε από το μικρό ελευθεριακό κόμμα ACT του κυβερνητικού συνασπισμού – προκάλεσε ευρεία ανησυχία, καθώς θεωρήθηκε ότι θα μπορούσε να αναιρέσει δεκαετίες προόδου για τους Μαορί, οδηγώντας στη μεγαλύτερη διαμαρτυρία για τα δικαιώματά τους στην ιστορία.

Τελικά απορρίφθηκε κατά τη δεύτερη ανάγνωσή του τον Απρίλιο.

Ωστόσο, σε έκθεση που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, η επιτροπή προνομίων συνέστησε την αναστολή της Νγκαρέουα-Πάκερ και του Γουαϊτίτι για τρεις εβδομάδες – μια πρωτοφανής ποινή – και της Μαΐπι-Κλαρκ για επτά ημέρες, δηλώνοντας ότι οι ενέργειες του τριών ενδέχεται να εκφοβίσουν άλλους βουλευτές και συνιστούν περιφρόνηση προς το κοινοβούλιο.

Χάκα έχουν εκτελεστεί και στο παρελθόν στο κοινοβούλιο, συμπεριλαμβανομένου του Γουαϊτίτι, όμως η επιτροπή δήλωσε ότι ο τρόπος και ο χρόνος της συγκεκριμένης χάκα – η οποία διέκοψε τη διαδικασία ψηφοφορίας – ήταν «πολύ σοβαρό ζήτημα».

«Αναγνωρίζουμε τη σοβαρότητα των προτεινόμενων ποινών... ωστόσο, θέλουμε να καταστήσουμε σαφές στα μέλη ότι η συμπεριφορά αυτή δεν είναι αποδεκτή και ότι ο εκφοβισμός άλλων βουλευτών αντιμετωπίζεται με τη μέγιστη σοβαρότητα», αναφέρεται στην έκθεση.

Η έκθεση επεσήμανε ότι ήταν απαράδεκτο το γεγονός πως η Νγκαρέουα-Πάκερ φάνηκε να προσομοιώνει την πράξη πυροβολισμού με το χέρι της προς άλλο βουλευτή. Η ίδια απέρριψε αυτήν την ερμηνεία, λέγοντας ότι η κίνηση ήταν ένα «wiri» – μια έκφραση που έχει τις ρίζες της στη χάκα και τη μαορί ρητορική.

Η Τζούντιθ Κόλινς, υπουργός Δικαιοσύνης και πρόεδρος της επιτροπής, δήλωσε ότι αυτή ήταν η αυστηρότερη τιμωρία που έχει επιβάλει ποτέ η επιτροπή και «το χειρότερο περιστατικό που έχουμε δει ποτέ».

«Να μην υπάρχει καμία αμφιβολία. Ήταν ένα εξαιρετικά σοβαρό περιστατικό, τέτοιο που δεν έχω ξαναδεί στα 23 χρόνια που βρίσκομαι στην αίθουσα συνεδριάσεων», δήλωσε.

Οι προσωρινές αναστολές αναμένεται να επικυρωθούν με ψηφοφορία κατά τη συνεδρίαση της ολομέλειας την Τρίτη. Οι τρεις βουλευτές δεν θα λαμβάνουν μισθό κατά την περίοδο της αναστολής και δεν θα παρίστανται στην ετήσια συζήτηση του κρατικού προϋπολογισμού την επόμενη εβδομάδα.

Σε ανακοίνωσή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το Te Pāti Māori καταδίκασε τις αναστολές ως «τη χειρότερη τιμωρία που έχει επιβληθεί ποτέ».

«Όταν οι tangata whenua [λαός της γης] αντιστέκονται, οι αποικιακές δυνάμεις επιλέγουν τη μέγιστη ποινή. Αυτή είναι μια προειδοποιητική βολή προς όλους μας να ευθυγραμμιστούμε», ανέφερε το κόμμα.

Το αντιπολιτευόμενο Εργατικό Κόμμα συμφώνησε ότι η συμπεριφορά των βουλευτών συνιστούσε περιφρόνηση του κοινοβουλίου, αλλά θεώρησε τις ποινές «υπερβολικά αυστηρές», εκτιμώντας ότι μια αναστολή μίας έως δύο ημερών θα ήταν πιο ενδεδειγμένη.

Το Πράσινο Κόμμα αντιτάχθηκε στις αναστολές, δηλώνοντας ότι ήταν «εντελώς δυσανάλογες» προς την παράβαση και εξέφρασε την ανησυχία ότι οι ψηφοφόροι του Te Pāti Māori δεν θα εκπροσωπούνται στο κοινοβούλιο κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού.

Η έκθεση περιλάμβανε δηλώσεις και από τους τρεις βουλευτές, οι οποίοι υποστήριξαν ότι η χάκα ήταν απόλυτα δικαιολογημένη.

«Σε έναν χώρο όπου συζητούνται τα δικαιώματα και τα συμφέροντά μας ως tangata whenua, η χάκα ήταν ο μόνος τρόπος να ανταποκριθούμε εκ μέρους των εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων μας που πλήττονται», δήλωσε η Νγκαρέουα-Πάκερ.