Οι πρωτοβουλίες για ασφαλείς πόλεις

Κάθε χρόνο οι ανθρωποκτονίες σε μεγάλες πόλεις των ΗΠΑ μειώνονται πλέον με τον ταχύτερο ρυθμό που έχει καταγραφεί. Ο Jeff Asher της AH Datalytics, μιας εταιρείας ανάλυσης δεδομένων με έδρα τη Νέα Ορλεάνη, που επικεντρώνεται στην ποινική δικαιοσύνη, συζήτησε τον περασμένο μήνα αυτό το εύρημα με τη Wall Street Journal, αφού εξέτασε τα τριμηνιαία στοιχεία που κυκλοφόρησε πρόσφατα το FBI. Στο δείγμα της εταιρείας με σχεδόν 200 πόλεις με διαφορετικά μεγέθη πληθυσμού, οι ανθρωποκτονίες μειώθηκαν κατά 20,8% από την περίοδο που ξεκίνησε, τον Ιανουάριο έως το τέλος Μαρτίου αυτού του έτους, σε σύγκριση με την ίδια χρονική περίοδο το 2023. Επιπλέον, σε ορισμένες μεγαλουπόλεις όπως η Ουάσιγκτον, η Νέα Ορλεάνη, το Λας Βέγκας, το Κλίβελαντ, το Μιλγουόκι, το Ντιτρόιτ, το Κολόμπους του Οχάιο, το Νάσβιλ και η Φιλαδέλφεια, μειώθηκαν κατά περισσότερο από 30%.

Αλλά δεν έχουν μειωθεί μόνο τα ποσοστά των ανθρωποκτονιών: με εξαίρεση την κλοπή οχημάτων, όλα τα εγκλήματα –φόνος εξ αμελείας, βιασμός, ληστεία και βαριά επίθεση, καθώς και εγκλήματα ιδιοκτησίας, που ορίζονται ως «διάρρηξη, κλοπή, κλοπή μηχανοκίνητου οχήματος, εμπρησμός»– μειώθηκαν «σημαντικά» το 2023, σε σύγκριση με το 2022. Η τάση του 2024 είναι γενικά πτωτική.

Αν και οι Αμερικανοί τείνουν να πιστεύουν ότι η εγκληματικότητα αυξάνεται, τα στοιχεία δείχνουν τα χαμηλότερα ποσοστά βίαιου εγκλήματος στις Ηνωμένες Πολιτείες για περισσότερα από 50 χρόνια. Η εγκληματικότητα παραμένει κεντρικό θέμα στα μηνύματα της εκστρατείας των Ρεπουμπλικανών τα τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επαναλαμβάνει, χωρίς να βασίζεται σε στοιχεία, ότι οι μετανάστες χωρίς έγγραφα προκαλούν αύξηση στο βίαιο έγκλημα. Απλούστατα, λέει ψέματα. Κι όμως πείθει: πρόσφατη δημοσκόπηση της Pew ανέφερε ότι το 57% των Αμερικανών πιστεύει ότι ο μεγάλος αριθμός μεταναστών που επιδιώκουν να εισέλθουν στη χώρα οδηγεί σε υψηλότερα ποσοστά εγκληματικότητας. Τα στατιστικά δεδομένα δείχνουν μεγάλα ποσοστά εγκληματικότητας στις ισπανόφωνες και μαύρες κοινότητες· οι καινούργιοι μετανάστες υποεκπροσωπούνται.

Με λίγα λόγια, τα εθνικά δεδομένα δεν υποστηρίζουν τους ισχυρισμούς του Τραμπ ή/και τις πεισματικές προκαταλήψεις του κοινού. Αντιθέτως, δείχνουν πως πολλά πράγματα έγιναν σωστά και είχαν ευεργετικά αποτελέσματα, ενώ άλλα, που έδειχναν να μην έχουν άμεσο θετικό αντίκτυπο, έφεραν θετικές αλλαγές σε βάθος χρόνου. Το Safer Cities Initiative (Πρωτοβουλία για Ασφαλέστερες Πόλεις) ήταν μια πρωτοβουλία για τη μείωση της εγκληματικότητας στην περιοχή των αστέγων του Λος Άντζελες, το Σκιντ Ρόου. Αν και δεν πέτυχε 100%, ήταν και παραμένει παράδειγμα για άλλες πόλεις, όπου θα μπορούσε να είναι πολύ πιο αποτελεσματική. Η Πρωτοβουλία σήμαινε αστυνόμευση αλλά και παροχή βοήθειας στους αστέγους, οι περισσότεροι εκ των οποίων είχαν ανάγκη ιατρικής περίθαλψης. Το Σκιντ Ρόου συγκεντρώνει αστέγους από όλες τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα από τον Βορρά: το κλίμα στη Νότια Καλιφόρνια καθιστά τη διαβίωση στο ύπαιθρο λιγότερο οδυνηρή. Θεωρητικά τουλάχιστον, διότι, στην πραγματικότητα, στην περίπτωση του Σκιντ Ρόου, η εκτεταμένη τοξικομανία την καθιστά εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη. Το πρώτο βήμα της Πρωτοβουλίας ήταν η μείωση των αστέγων και των τοξικομανών: ήδη από το 2006, ο δήμαρχος του Λος Άντζελες, Antonio Villaraigosa, συγκρότησε μια ομάδα υπαλλήλων του δήμου μαζί με αστυνομικούς που είχαν ως αποστολή τη σύλληψη των εμπόρων ναρκωτικών – αυτό ήταν το πρώτο βήμα, να διακοπεί δηλαδή η παροχή παράνομων ουσιών στη συνοικία και ακολούθως να στεγαστούν όσοι το επιθυμούσαν. Αν και στο Λος Άντζελες τα αποτελέσματα ήταν ισχνά, παρόμοια πρωτοβουλία στο Σιάτλ σημείωσε μεγάλη επιτυχία. Μέχρις ότου οι σχετικές δράσεις σταμάτησαν για οικονομικούς λόγους: στη συνέχεια, οι άστεγοι άρχισαν να αυξάνονται πάλι· σήμερα μπορεί κανείς να δει δεκάδες αντίσκηνα στη λεωφόρο Άμπαουμ. Αλλά ακόμα και στο Σκιντ Ρόου η ανάλυση των τάσεων του εγκλήματος έδειξε αρκετές αλλαγές στα εγκλήματα όχλησης, στα εγκλήματα ιδιοκτησίας και στα βίαια εγκλήματα. Το πιο ενδιαφέρον ήταν ότι η εγκληματικότητα δεν μετακόμισε στις όμορες συνοικίες.

Η πρωτοβουλία περιλάμβανε επίσης σχολαστική αποκομιδή σκουπιδιών από δρόμους και πεζοδρόμια, κόψιμο δέντρων, καθαρισμό γκραφίτι και επισκευές σε φθαρμένα κτίρια: όλα αυτά τα έκαναν άνθρωποι που είχαν καταδικαστεί σε ποινές κοινοτικής εργασίας. Σε δύο αμερικανικές μεγαλουπόλεις, τα αποτελέσματα ήταν θεαματικά: το Κολόμπους του Οχάιο και το Σολτ Λέικ Σίτι της Γιούτα εφάρμοσαν μια προσέγγιση που ονομάστηκε Housing First (Πρώτα η Στέγαση), η οποία κατέληξε σε μείωση κατά 70% των αστέγων στο Κολόμπους και σε 91% στην πολιτεία της Γιούτα μεταξύ 2005 και 2015. Σήμερα στο Σολτ Λέικ Σίτι δεν υπάρχουν καταγεγραμμένοι άστεγοι.

Oι πρωτοβουλίες αστυνόμευση –στέγαση–διακοπή παροχής ναρκωτικών λειτούργησαν καλύτερα σε μεσαίες και μικρές αμερικανικές πόλεις: σήμερα το Κάρι της Βόρειας Καρολίνας, το Έργουιν της Καλιφόρνιας, το Σούγκαρ Λαντ του Τέξας –πόλεις 200.000-300.000 κατοίκων– είναι πρότυπα ασφάλειας. Για να επιτευχθεί αυτή η ειδυλλιακή κατάσταση κινητοποιήθηκαν μεγάλες αστυνομικές δυνάμεις, διοχετεύτηκαν κεφάλαια και όσα νοσοκομεία αρνούνταν να περιθάλψουν απόρους υπέστησαν μηνύσεις. Oι επενδύσεις και η προσφορά εργασίας παίζουν επίσης ρόλο: το Σαν Χοσέ στη Σίλικον Βάλεϊ είναι ένα από τα πιο ασφαλή μέρη στις ΗΠΑ. Αλλά τα προβλήματα δεν λύνονται μόνα τους και η εξίσωση είναι πολυπαραγοντική: δεν αρκεί η υγιής οικονομία για να καθαριστεί μια πόλη· το Μπέρμιγχαμ της Αλαμπάμα έχει πολύ καλούς οικονομικούς δείκτες, αλλά το ποσοστό βίαιου εγκλήματος είναι 1.682 ανά 100.000 κατοίκους. Η ασφάλεια επιτυγχάνεται με επιβολή των νόμων, με δίκαιες τιμωρίες, με ιατρική φροντίδα των ψυχικά και διανοητικά ασθενών, καθώς και με συνεπή οικογενειακή πολιτική σε βάθος χρόνου. Το δικαίωμα στην άμβλωση και η ενημέρωση γύρω από αυτό αποτελούν παράγοντες μείωσης της εγκληματικότητας: όσο λιγότερα είναι τα ανεπιθύμητα παιδιά, τόσο καλύτερα λειτουργεί η γονεϊκή μέριμνα και η ζωή της κοινότητας.