Γυναίκα αρνείται να παραδώσει ιταλικό πίνακα του 16ου αιώνα που αναγνωρίστηκε ως κλεμμένος

Ένας πίνακας του 16ου αιώνα εξαφανίστηκε χωρίς κανένα ίχνος όταν εκλάπη από μουσείο στη βόρεια Ιταλία πριν από περισσότερα από 50 χρόνια.

Τώρα, ο πίνακας έχει εντοπιστεί στη Βρετανία, στην κατοχή μιας γυναίκας από το Νόρφολκ, η οποία αρνείται να τον επιστρέψει – παρότι βρίσκεται στις βάσεις δεδομένων των αστυνομικών αρχών ως κλεμμένο έργο τέχνης.

Το έργο «Η Παναγία με το βρέφος» φιλοτεχνήθηκε από τον Ιταλό ζωγράφο Αντόνιο Σολάριο, του οποίου έργα εκτίθενται στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου. Οι προστάτες του περιλάμβαναν έναν έμπορο υφασμάτων από το Μπρίστολ, που διατηρούσε εμπορικές σχέσεις με την Ιταλία.

Ο πίνακας αποκτήθηκε το 1872 από το Δημοτικό Μουσείο του Μπελούνο και παρέμεινε εκεί έως το 1973, όταν ήταν ανάμεσα σε αρκετά έργα που εκλάπησαν. Κάποια από αυτά βρέθηκαν αργότερα στην Αυστρία. Το «Η Παναγία με το βρέφος» κατέληξε στην κατοχή της Barbara de Dozsa, η οποία πλέον θεωρεί ότι της ανήκει, εν μέρει επειδή ο εκλιπών πρώην σύζυγός της, Βαρόνος de Dozsa, το αγόρασε καλή τη πίστει το 1973.

Μέχρι το διαζύγιό τους, το ζευγάρι διατηρούσε τον πίνακα στην έπαυλή τους, στο Φέικενχαμ, ένα αρχοντικό του 16ου αιώνα, το οποίο ο Ερρίκος Η΄ είχε χαρακτηρίσει ως το «μικρό εξοχικό του παλάτι».

View this post on Instagram

A post shared by Art Recovery International (@artrecovery)

Η προσπάθεια πώλησης του κλεμμένου πίνακα και οι νομικές διαμάχες

Το 2017, η De Dozsa προσπάθησε να πουλήσει το έργο μέσω περιφερειακού οίκου δημοπρασιών. Ωστόσο, κάποιος που συνδέεται με το μουσείο του Μπελούνο το αναγνώρισε και επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται στις λίστες με τα «πιο καταζητούμενα» έργα τέχνης σε βάσεις δεδομένων της Interpol και της ιταλικής Καραμπινιερίας.

Λόγω καθυστερήσεων που προκλήθηκαν από τα lockdowns της πανδημίας, οι ιταλικές αρχές δεν μπόρεσαν να προσκομίσουν έγκαιρα τα απαιτούμενα έγγραφα στις βρετανικές αρχές. Έτσι, το 2020, η βρετανική αστυνομία απλώς παρέδωσε τον πίνακα πίσω στην De Dozsa.

Ο ειδικός σε θέματα αποκατάστασης κλεμμένης τέχνης, Christopher Marinello, έχει προσπαθήσει επανειλημμένα να την πείσει να τον επιστρέψει. «Είναι το σωστό να γίνει», δήλωσε.

Όμως, η De Dozsa επικαλείται τον Νόμο Περιορισμών του 1980, σύμφωνα με τον οποίο κάποιος που αγόρασε κλεμμένα αγαθά μπορεί να αναγνωριστεί ως νόμιμος ιδιοκτήτης, αν η αγορά δεν είχε καμία σύνδεση με την κλοπή και έχουν περάσει πάνω από έξι χρόνια.

Ο Marinello αντέκρουσε αυτόν τον ισχυρισμό, επικοινωνώντας με την αστυνομία, η οποία της έστειλε επίσημη επιστολή δηλώνοντας: «Σε καμία περίπτωση η επιστροφή του πίνακα δεν σημαίνει ότι σας ανήκει νόμιμα».

Όταν ρωτήθηκε γιατί η αστυνομία δεν τον επέστρεψε απευθείας στην Ιταλία, απάντησε: «Καλή ερώτηση. Αποδεικνύει την αποτυχία των αρχών να βοηθήσουν τους Ιταλούς. Η βρετανική αστυνομία έκρινε ότι η συγκεκριμένη γυναίκα δεν διέπραξε έγκλημα, επομένως πρόκειται για αστική υπόθεση».

Ο Carlo Cavalli, εκπρόσωπος του μουσείου Belluno, έγραψε στη De Dozsa: «Το γεγονός ότι ο πίνακας σας επιστράφηκε δεν σημαίνει ότι σας ανήκει».

Η ηθική διάσταση και το οικονομικό αδιέξοδο

Ο Marinello, ιδρυτής της Art Recovery International, έχει στο ενεργητικό του πολλές επιτυχημένες αποκαταστάσεις κλεμμένων έργων τέχνης, συμπεριλαμβανομένου ενός πίνακα του Matisse που εκλάπη το 1987 από το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Στοκχόλμης και εντοπίστηκε 25 χρόνια αργότερα στο Λονδίνο.

Πιστεύει ότι η De Dozsa έχει ηθική υποχρέωση να επιστρέψει τον πίνακα – ειδικά καθώς, όπως έχει δηλώσει, ούτε καν της αρέσει αρκετά για να τον κρεμάσει στο σπίτι της.

Η ίδια είχε ισχυριστεί ότι πέρα από τα έξοδα αποθήκευσης και ασφάλισης, έχει πληρώσει 6.000 λίρες σε νομικές αμοιβές για τη διαχείριση της υπόθεσης.

Ο Marinello λέει ότι κατανόησε από τη συζήτησή τους πως αν της επιστρεφόταν αυτό το ποσό, θα ήταν πρόθυμη να επιστρέψει τον πίνακα. Με την έγκριση της ιταλικής αστυνομίας, βρήκε ασφαλιστική εταιρεία πρόθυμη να δωρίσει το ποσό. Ωστόσο, ισχυρίζεται ότι η De Dozsa άλλαξε γνώμη την τελευταία στιγμή.

«Ο σύζυγός της δεν θα μπορούσε να έχει πληρώσει περισσότερες από μερικές εκατοντάδες λίρες το 1973. Σήμερα αξίζει περίπου 60.000 - 80.000 λίρες. Παρόλα αυτά, αρνείται να συνεργαστεί εκτός αν της καταβληθεί ολόκληρη η αξία του πίνακα. Αλλά δεν θα μπορέσει ποτέ να τον πουλήσει. Κανένας αξιόπιστος οίκος δημοπρασιών δεν θα τον δεχτεί… Η Καραμπινιερία τον έχει στη βάση δεδομένων της και δεν πρόκειται ποτέ να τον αφαιρέσει. Αν αυτός ο πίνακας πάει στην Ιταλία, θα κατασχεθεί αμέσως».

Η αστυνομία του Νόρφολκ δήλωσε: «Η βρετανική κεντρική αρχή (UKCA) συμβούλεψε την αστυνομία να επιστρέψει τον πίνακα στη De Dozsa, καθώς έχουν περάσει αρκετά χρόνια και δεν υπήρξε απάντηση από τις ιταλικές αρχές. Τον επιστρέψαμε, αλλά δεν αποδώσαμε νομικά τον τίτλο ιδιοκτησίας».

Η De Dozsa αρνήθηκε να σχολιάσει.

(Με πληροφορίες του Guardian)