Η Γαλλία, το συνταξιοδοτικό και οι απεργίες των τελευταίων μηνών: η Μέρα της Μαρμότας;

Η σειρά των απεργιών που εκτυλίσσονται αυτόν τον καιρό στη Γαλλία εναντίον της μεταρρύθμισης της συνταξιοδότησης θυμίζει εκείνες του 1953 που διοργανώθηκαν στη Γαλλία εναντίον του νομοσχεδίου της πολυκομματικής κυβέρνησης - της οποίας ηγείτο ο Joseph Laniel. Η κυβέρνηση Laniel είχε τη φαεινή ιδέα να παρουσιάσει το νομοσχέδιο το οποίο προέβλεπε περικοπή δημοσίων δαπανών, κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών προκειμένου να αποφύγει τις αντιδράσεις των συνδικάτων: οι Γάλλοι ετοιμάζονταν για τις θερινές τους διακοπές. Όμως, τα συνδικάτα αντέδρασαν βιαίως, όπως αντιδρούν και σήμερα.

Από το 1948, η Γαλλία δεχόταν βοήθεια στο πλαίσιο του Σχεδίου Μάρσαλ το οποίο όμως εξέπνευσε τον Δεκέμβριο του 1949 όταν ξεκίνησε η σύγκρουση στη Ινδοκίνα. Καθώς η οικονομική κατάσταση επιδεινώθηκε από τη διαδικασία της απο-αποικιοποίησης, η κυβέρνηση Laniel πρότεινε μέτρα λιτότητας και συνταξιοδότηση στην ηλικία των 67 ετών, δηλαδή δύο χρόνια αργότερα από το όριο εκείνης της εποχής. Τότε, στα 65 συνταξιοδοτούνταν για τις υπαλληλικές, καθιστικές εργασίες και στα 58 για τις χειρωνακτικές. Ένα από τα προβλήματα που εμφανίστηκαν ήταν ακριβώς ο ορισμός αυτών των εργασιών: το ποιος ήταν καθαρά χειρώναξ και το ποιος έκανε δουλειά γραφείου. Πάντως, το νομοσχέδιο σήμαινε περαιτέρω πίεση στους εργαζομένους το βιοτικό επίπεδο των οποίων είχε πληγεί από τον πόλεμο: μόλις το 1956 φαίνεται να αποκαταστάθηκε η ποιότητα ζωής του 1930· και παρέμενε σίγουρα χαμηλότερη από το 1936.

Το κίνημα των διαδηλώσεων και των απεργιών ξεκίνησε από τα Ταχυδρομεία και επεκτάθηκε σύντομα στις επιχειρήσεις Ενέργειας, Σιδηροδρόμων, Αστικών Συγκοινωνιών και Αεροπορίας, ενώ ακολούθησαν τα ορυχεία, τα χαλυβουργεία και ο στρατιωτικός τομέας. Στις 4 Αυγούστου κηρύχθηκε γενική απεργία, στην αρχή μιας ώρας την ημέρα και έπειτα, από την 7η Αυγούστου συνεχώς και για απεριόριστο χρόνο ώσπου να αποσυρθεί το νομοσχέδιο. Στις 13 Αυγούστου 1953, 4 εκατομμύρια εργαζόμενοι απεργούσαν παρότι σε ορισμένους τομείς της οικονομίας, π.χ. στα λιμάνια, ίσχυαν ακόμα οι διατάξεις περί επιστράτευσης της περίιόδου του πολέμου. Οι απεργίες είχαν λαϊκή στήριξη και οι διαπραγματεύσεις με το μεγαλύτερο συνδικάτο της εποχής, τη CGT, κατέληξαν στην απόσυρση του νομοσχεδίου καθώς και σε μικρές μισθολογικές αυξήσεις για τους δημοσίους υπαλλήλους.

To 1995 ο πρωθυπουργός Alain Juppé αποπειράθηκε να μεταρρυθμίσει τα λεγόμενα «βαρέα και ανθυγιεινά» που είχαν αλλάξει λόγω της εισαγωγής νέας τεχνολογίας σε πολλούς τομείς της οικονομικής δραστηριότητας. Οι κινητοποιήσεις που ακολούθησαν ήταν οι μεγαλύτερες από τον Μάιο του 1968. Στη συνέχεια, το 2003, μεταρρύθμιση των συντάξεων πρότεινε ο υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων François Fillon: το νομοσχέδιο αποσύρθηκε μπροστά στις αντιδράσεις των συνδικάτων. Η Μέρα της Μαρμότας: το 2010 και πάλι το σχετικό νομοσχέδιο έπεσε στο κενό, ενώ το 2019-2020 η διαμάχη αναβλήθηκε λόγω της πανδημίας.