Μαρτυρία από την εισβολή στην Ουκρανία: «Μας μεταμόρφωσαν σε άγρια θηρία»

Ο Pavel Filatyev, ένας Ρώσος, πρώην στρατιώτης, ζήτησε προχθές άσυλο στη Γαλλία, μετά τη δημοσίευση των απομνημονευμάτων του με τίτλο ZOV στο κοινωνικό δίκτυο Vkontakte. Τα γράμματα ZOV, που είναι ζωγραφισμένα πάνω στα ρωσικά στρατιωτικά οχήματα, σημαίνουν πλέον τη στήριξη στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Φτάνοντας στη Γαλλία ο Filatyev είπε ότι αγαπάει τη Ρωσία και τον ρωσικό λαό αλλά ότι δεν θέλει να έχει καμία σχέση με το καθεστώς του Πούτιν. Στα απομνημονεύματά του που θα εκδοθούν σε πολλές χώρες περιγράφει τις λεηλασίες και τις ασχημίες του ρωσικού στρατού, ξεκινώντας από όσα έκανε η μονάδα του στο λιμάνι της Χερσώνας. Εδώ είναι δύο σύντομα αποσπάσματα.

«1η Μαρτίου 2022: Μισή ώρα αργότερα φτάσαμε στο λιμάνι της Χερσώνας. Είχε πέσει το σκοτάδι. Οι μονάδες που προπορεύονταν είχαν ήδη καταλάβει το λιμάνι. Οι στρατιώτες έψαχναν χώρο για να κοιμηθούν και να πλυθούν. Το μέρος είχε ένα σημείο ελέγχου, ένα γραφείο και ένα κτίριο που έμοιαζε με υπνωτήριο: αποθήκες, αποδυτήρια και ντους. Τα πλοία βρίσκονταν στην προκυμαία. Το πυροβολικό εγκαταστάθηκε σε ένα μεγάλο γραφείο στο ισόγειο, ενώ άλλα τάγματα, όπως το 247ο των αεροπορικών επιδρομών και το τμήμα Πληροφοριών της Σταυρούπολης (το Spetsnaz) μπήκαν στο λιμάνι. Αποφάσισα να εξερευνήσω την περιοχή. Έχετε δει ζωγραφικούς πίνακες με τη λεηλασία της Ρώμης από τους βαρβάρους; Τέτοια ήταν η κατάσταση ολόγυρά μου. Όλοι φαίνονταν ταλαιπωρημένοι και αγριεμένοι: αρχίσαμε να ψάχνουμε τα κτίρια για να βρούμε τροφή, νερό και κάπου να περάσουμε τη νύχτα. Μερικοί βούτηξαν ηλεκτρονικούς υπολογιστές και οτιδήποτε άλλο έμοιαζε να έχει αξία· δεν ήμουν εξαίρεση· βρήκα ένα καπέλο σ’ ένα τρακαρισμένο φορτηγό και το φόρεσα πάνω από την μπαλακλάβα μου. Κρύωνα και αηδίασα από το πλιάτσικο αν και η ψυχική μου κατάσταση ήταν ανήμερου θηρίου. Σε ένα γραφείο υπήρχαν τηλεοπτικοί δέκτες και ένα μπουκάλι σαμπάνια: μερικοί κάθισαν να δουν ειδήσεις πίνοντας. Βγαίνοντας από το κτίριο είδα ένα διοικητή και τον χαιρέτησα στρατιωτικά όπως είθισται, κι όταν με αντιχαιρέτησε τού έκανα τράκα ένα τσιγάρο Μάρλμπορο και τον ρώτησα πώς πήγαιναν τα πράγματα. Μου απάντησε ότι όλα πήγαιναν μια χαρά κι ότι η υπόθεση θα τέλειωνε σύντομα. Με αυτές τις σκέψεις, με την ελπίδα ότι είχε δίκιο, γύρισα στο γραφείο που είχε καταλάβει το πυροβολικό για να προσπαθήσω να κοιμηθώ λιγάκι.

Στην κουζίνα του κτιρίου υπήρχαν ψυγεία. Τα αδειάσαμε: φάγαμε δημητριακά, πλιγούρι, μαρμελάδες, μέλι· μερικοί από μας βρισκόμασταν στα χωράφια εν αναμονή της διαταγής για την εισβολή επί ένα μήνα: δεν είχαμε φάει κανονικό φαγητό, ούτε είχαμε πλυθεί. Η ανάγκη για ύπνο, φαγητό και καθαριότητα μάς είχε μεταμορφώσει σε άγρια ζώα. Ήμασταν έτοιμοι να κάνουμε οτιδήποτε για να επιζήσουμε. […] Νομίζω πως ήταν μέρος του σχεδίου: να γίνουμε δηλαδή άγριοι προκειμένου να φέρουμε σε πέρας την στρατιωτική αποστολή, η οποία εξάλλου δεν ήταν πέρα για πέρα σαφής. Δεν ξέραμε ποιος ήταν ο τελικός μας στόχος. Τα σκεφτόμουν αυτά ενώ περίμενα στην ουρά για να κάνω ντους. Τώρα που είχαμε καταλάβει τη Χερσώνα ήμουν σίγουρος ότι αν δεν προλάβαινα να πλυθώ εκείνη τη στιγμή, θα πλενόμουν οπωσδήποτε την επομένη μέρα.

Πλησίαζαν μεσάνυχτα. Για πρώτη φορά μετά από μία εβδομάδα έβγαλα το αλεξίσφαιρο γιλέκο μου και τα ισοθερμικά μου εσώρουχα, έβαλα τα πράγματά μου πάνω σ’ ένα τραπέζι και ξάπλωσα από κάτω. Νύσταζα τρομερά και ένιωθα αληθινή μακαριότητα που επιτέλους θα κοιμόμουν.  Καθώς ήμουν ξαπλωμένος ανάσκελα αναπολούσα τη ζωή μου όταν εργαζόμουν σε ένα τέτοιο γραφείο. Ήμουν ένας διαφορετικός άνθρωπος και η παλιά μου ζωή φαινόταν να μην είναι δική μου. Τώρα προσπαθούσα να κοιμηθώ κάτω από ένα τραπέζι ενώ γύρω μου οι άγριοι είχαν αναποδογυρίσει τα πάντα. Κι όμως ένιωθα σαν να βρισκόμουν σε πεντάστερο ξενοδοχείο, αν παραμερίσουμε το γεγονός ότι απέξω ακούγονταν πυροβολισμοί».

Στο δεύτερο απόσπασμα, ο Filatyev μιλάει για το πώς νιώθει για την εισβολή στην Ουκρανία.

«Πολέμησα στην Ουκρανία. Αν άνθρωποι σαν εμένα δεν έχουν το δικαίωμα να πω “Όχι στον πόλεμο” γιατί κάποιοι άλλοι έχουν το δικαίωμα να τον αρχίσουν και να με στείλουν να πολεμήσω; Δεν μπορώ να φέρω πίσω τον στρατό μας αλλά μπορώ να μοιραστώ την εμπειρία μου και τις σκέψεις μου γι’ αυτόν τον πόλεμο, και να ενθαρρύνω τους συμπατριώτες μου να φροντίσουν τη χώρα τους: η Ρωσία έχει πολλά δικά της προβλήματα που πρέπει να διαχειριστεί. Είναι ένας φαύλος κύκλος για τον οποίον φταίμε όλοι, αλλά πρέπει να βγάλουμε τα σωστά συμπεράσματα και να διορθώσουμε τα λάθη μας. Πού είναι η ευρυχωρία της ρωσικής ψυχής; Πού πήγε η ευγένεια και η πνευματικότητά μας; Οι πρόγονοί μας έδωσαν το αίμα τους για την ελευθερία. Αυτά που λέω ίσως δεν αλλάξουν τίποτα αλλά αρνούμαι να πάρω μέρος σε τούτη την τρέλα. Θα μας βόλευε από ηθική άποψη να μας είχε επιτεθεί η Ουκρανία, πλην όμως δεν μας επιτέθηκε· εμείς της επιτεθήκαμε και εισβάλαμε απρόσκλητοι».