Αρκτικό καλοκαίρι: Ένα βιβλίο φόρος τιμής στον Ε. Μ. Φόρστερ

Μια φίλη που κοσμεί ξανά το ελληνικό Κοινοβούλιο με την παρουσία της, δεινή αναγνώστρια η ίδια, μου είχε προτείνει πριν καιρό να διαβάσω την «Υπόσχεση» του Νοτιοαφρικανού συγγραφέα Ντέιμον Γκάλγκουτ. Ως γνωστόν, ένα βιβλίο πορεύεται στον μάταιο τούτο κόσμο από στόμα σε στόμα. Ακολουθώντας την προτροπή της φίλης μου, πήρα να διαβάσω την «Υπόσχεση». Την έφτασα μέχρι κάπου στη μέση –με κόπο– κι ύστερα χάρισα το βιβλίο. Το εξομολογήθηκα στη φίλη μου που μόρφασε με απαρέσκεια. Όμως έχει περάσει προ πολλού ο καιρός που επέμενα να τελειώνω ένα βιβλίο, ακόμη κι αν δεν μου άρεσε. «Ars longa, vita brevis» (η τέχνη μακρά, ο βίος βραχύς), που έλεγαν κι οι φίλοι μας οι Λατίνοι.

Σε αυτό το θέρος των καυσώνων, ένα μυθιστόρημα με τίτλο «Αρκτικό καλοκαίρι», ψύχει ευχάριστα τα μάτια του αναγνώστη. Το πήρα, ωστόσο, με δυσπιστία στα χέρια καθώς επρόκειτο για τον ίδιο συγγραφέα που είχε γράψει την «Υπόσχεση» –την οποία είχα ξεφορτωθεί χαρίζοντάς την. Όμως αυτό το βιβλίο με συνεπήρε αμέσως. Ίσως γιατί αναφερόταν σε έναν μεγάλο συγγραφέα που είχα αγαπήσει κάποτε, τον Βρετανό Ε. Μ. Φόρστερ, και το σπουδαίο του μυθιστόρημα «Ταξίδι στην Ινδία».

Ο Νοτιοαφρικανός Γκάλγκουτ –που πήρε το Booker πριν δυο τρία χρόνια– μπορεί βέβαια να παραπλανεί τον θερμόπληκτο αναγνώστη του βάζοντας για τίτλο το «Αρκτικό καλοκαίρι», ενώ οι ήρωές του (αντί να περιπλανώνται πάνω σε παγόβουνα και να κυνηγούν πολικές αρκούδες) αναρριχώνται σε τρένα που διασχίζουν την καυτή Ινδία και παρακοιμούνται κοντά σε ξεπεσμένους μαχαραγιάδες.

Ο ήρωας του «Αρκτικού καλοκαιριού» (εκδ. Διόπτρα) είναι ο συγγραφέας Ε. Μ. Φόρστερ. Έχει ήδη γνωρίσει κάποια επιτυχία στην Αγγλία με τα βιβλία του και αναζητεί την έμπνευση για κάτι καινούργιο. Η μούσα ωστόσο του διαφεύγει, όπως κι ο νεαρός Ινδός που έχει βάλει στο μάτι. Δεν διστάζει όμως –όπως κάθε γνήσιος ερωτευμένος– να ακολουθήσει τον Ινδό στην πατρίδα του και σιγά σιγά αρχίζει να γράφει το δικό του ταξίδι στην Ινδία. Στο μεταξύ, δεν του λείπουν οι ερωτικές περιπέτειες με άλλα θελκτικά αγόρια που ο κύριος μοχλός ο οποίος τα σπρώχνει στην αγκάλη τού σερνικοκοίτη συγγραφέα δεν είναι άλλος παρά το εύκολο (ή δύσκολο, ανάλογα με την περίσταση) χρηματικό όφελος.

Μέχρι σήμερα δεν έχω ταξιδέψει στην Ινδία. Πάντα κάτι έρχεται τελευταία στιγμή να με αποτρέψει. Δεν είναι η βρομιά, δεν είναι η επαιτεία, δεν είναι οι σβουνιές των αγελάδων στους δρόμους, δεν είναι καν οι γαστρεντερίτιδες. Δυο φορές έχω φτάσει έξω από την πόρτα της Ινδικής πρεσβείας για να βγάλω βίζα, αλλά δεν πέρασα ποτέ το κατώφλι. Μήπως είναι ο τρόπος που προφέρουν τα αγγλικά; Δεν ξέρω. Ίσως είναι η πολυκοσμία – αυτό δεν το αντέχω.

Τέλος πάντων, αυτό που θέλω να πω εδώ είναι πως ο Γκάλγκουτ έχει γράψει ένα εξαιρετικό βιβλίο βιογραφίας, ένα υπέροχο ταξιδιωτικό στην Ινδία, μια εμβριθή κοινωνική ανάλυση για τον αυτοπροσδιορισμό, αλλά και τον ετεροπροσδιορισμό. Ελπίζω να αρέσει στη φίλη μου του Κοινοβουλίου. Όπως και να ’χει, «de gustibus et de coloribus», όπως θα έλεγαν κι οι φίλοι μας οι Λατίνοι, κολοκυθόπιτα…