Τα ιδανικά βιβλία των διακοπών

Ξαπλωμένοι κάτω από τη σκιά της ομπρέλας δίπλα στο κύμα, με έναν καφέ από δίπλα και μπόλικη αλμύρα στα χείλη και κολλημένη στα μάγουλα —αυτήν που τη νιώθεις να σου γδέρνει το δέρμα όποτε κάνεις μια γκριμάτσα—, με ένα ζευγάρι μαύρα γυαλιά για τον ήλιο και προσπαθώντας να αποκλείσουμε όσο μπορούμε καλύτερα τους θορύβους του περιβάλλοντος —τα ενοχλητικά παιδάκια, τους ενοχλητικούς μεγάλους, τα ενοχλητικά τζετ-σκι, τους ενοχλητικούς γλάρους, τις ενοχλητικές σκέψεις—, δεν μπορούμε βέβαια να διαβάζουμε οτιδήποτε. Νά λοιπόν τι ενδείκνυται να διαβάζουμε υπό συνθήκες παραλίας:

• Αστυνομικά μυθιστορήματα, νουάρ, μυστήρια κλειστού δωματίου, σκανδιναβικό αστυνομικό, whodunit, whydunit, σκληροτράχηλο αστυνομικό του Μεσοπολέμου ή των 60s, Άγκαθα Κρίστι και τύπου Άγκαθας Κρίστι, crime παντός τύπου και καιρού, με καθ’ έξιν δολοφόνους, με τρελούς που κάνουν τελετουργικούς φόνους, με αστυνομική έρευνα, με περίεργους ντετέκτιβ, με αλκοολικούς αστυνόμους και μεγυναίκες επιθεωρήτριες με ψυχολογικά, χωρίς ψυχολογικά, με σκοτεινό παρελθόν, με ντετέκτιβ που θέλουν να τα παρατήσουν και να γίνουν συνοδοί σκύλων.
   
• Αισθηματικά, κοινωνικά, Άρλεκιν, βιβλία που στο τέλος οι ήρωες παντρεύονται, βιβλία που σε όλο τους το μήκος το ζευγάρι περνά του λιναριού τα πάθη, ρομαντικά μυθιστορήματα με φτωχές πρωταγωνίστριες, πλούσιες πρωταγωνίστριες, καπάτσες πρωταγωνίστριες, έξυπνες και μορφωμένες, γυναίκες επιχειρηματίες και entrepreneur, που πολιορκούνται ή πολιορκούν άντρες γοητευτικούς, πλούσιους, φτωχούς, με θεληματικό πιγούνι, σιδερένια μπράτσα και έναν ποιητικό τρόπο να βλέπουν τη ζωή, ίσως και με ένα ράντσο με πόνι ή με συλλογή από σπορ κούρσες.
   
• Μυθιστορήματα φαντασίας, επιστημονικής και μη, ουτοπίες και δυστοπίες που μιλούν για κοινωνίες του μέλλοντος όπου τα ανθρώπινα δικαιώματα βάλλονται από τους επικυρίαρχους, για αλλόκοτους εξωγήινους, για πολιτισμούς που διεισδύουν στον δικό μας για να τον υπονομεύσουν εκ των έσω, για πολέμους με άλλους κόσμους, για εισβολείς, για όπλα μαζικής καταστροφής, για εκτοπισμένους, για στρατόπεδα καταναγκαστικών έργων ή αλλοίωσης συνειδήσεων, για στρατούς που έχουν ένα γράμμα δίκην σβάστικας χαραγμένοστα μαχητικά διαστημόπλοιά τους.
   
• Βιβλία σοβαρής λογοτεχνίας, κλασικά, κλασικότροπα, πειραματικά, ογκώδη, μικρά, δίτομα, μοντέρνα, στιβαρά, βραβευμένα, καινούργια, παλιά, απαγορευμένα όταν πρωτοκυκλοφόρησαν, βιβλία που ανατέμνουν τον καιρό τους, ή τον καιρό μας, που θέτουν ερωτήματα, που στήνουν έναν καθρέφτη μπροστά μας, που μιλούν για τα μεγάλα θέματα της ζωής, που ανατέμνουν τα θεμελιώδη ερωτήματα και την τραγικότητα της ύπαρξης, μυθιστορήματα που στο τέλος δεν παντρεύονται οι ήρωες, μπα, παρά εξακολουθούν να μένουν προδομένοι, δυστυχείς και μόνοι.
   
• Ιστορικό μυθιστόρημα, για την αρχαιότητα, για τους σκοτεινούς χρόνους, για τον Μεσαίωνα, για τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, για τα μετέπειτα των παγκοσμίων πολέμων χρόνια, για στιγμές της ιστορίας μας που δεν πρέπει να ξεχαστούν, για γενιές ανθρώπων που οι αφέντες τους τις διέλυσαν και τις ζούληξαν με το δάχτυλο και τις άργασαν το μαστίγιο, για ομάδες ανθρώπων —έθνη, φυλές, μειονότητες— που δεν είναι σαν τους πολλούς, που ξεφεύγουν από το (αχ…) πρότυπο του λευκού ετεροφυλόφιλου χριστιανού με δυο παράδες στην άκρη.
   
• Μη μυθοπλαστικά βιβλία, δοκίμια, μελέτες ιστορία, βιογραφίες, απομνημονεύματα, τοιχογραφίες περιόδων της ιστορίας του ανθρώπου, ιστορία των επιστημών και της τεχνολογίας, επιστημονικές πραγματείες για την κλιματική κρίση (και όχι «αλλαγή»), για τους λογής λαϊκισμούς, για τα απολυταρχικά πολιτεύματα, τις αυταρχικές ιδεολογίες, τους ένθεν κακείθεν φασισμούς, τις εκκλησίες, τις θρησκείες, τους σκακιστές, τους αθλητές, τους συγγραφείς, τους φιλοσόφους, τους πολεμάρχους, τους εργάτες, τους ανώνυμους και τους επώνυμους, και τους απ’ ανάμεσά τους.
   
• Βιβλία βαριά, βιβλία ελαφρά, βιβλία για παιδιά, για εφήβους, για αγόρια, για κορίτσια, για ανθρώπους που δεν είναι ούτε αγόρια ούτε κορίτσια, βιβλία με εικόνες, χωρίς εικόνες, με σημεία στίξης, χωρίς σημεία στίξης, μικυμάους, κόμικς, ανθολογίες, ποιητικές ανθολογίες, μονογραφίες, τσελεμεντέδες, λεξικά, αντιλεξικά, βιβλία για το πλέξιμο και την κηπουρική, για σχεδιαστές και μόδιστρους, για αστροναύτες και dragqueens, βιβλία με πλουμιστή τυπογραφία, βιβλία τσέπης, βιβλία με σκληρά εξώφυλλα, βιβλία με κουβερτούρα, paperback, e-books, audiobooks.
   
• Βιβλία που ξαναδιαβάσαμε όταν ήμασταν παιδιά, βιβλία που διαβάζουν όλοι οι άλλοι, βιβλία που ανακαλύψαμε μόνοι, βιβλία που μας κάνουν να δακρύζουμε, να γελάμε, να γυρνάμε τις σελίδες δύο-δύο, να κολλάμε σε κάθε παράγραφο, βιβλία που θέλουμε να υπογραμμίζουμε κάθε τους φράση, βιβλία που σε λίγο θα ξεχάσουμε, βιβλία που θα κάνουν το αίμα μας να βράσει, που θα μας τρομάξουν, που θα ανατριχιάσουν το δέρμα μας, που θα μας κόψουν την ανάσα, που θα μας προβληματίσουν, που θα μας αφήσουν με το στόμα ανοιχτό, βιβλία που γράφτηκαν, θαρρείς, μόνο για εμάς.

Αυτά είναι τα ιδανικά βιβλία των διακοπών. Αυτά και μόνο διαβάζουμε στην παραλία. Κι έπειτα ίσως ακόμη ένα, κι ένα για τον δρόμο, κι ένα για το τέλος.