Ρόζα Λούξεμπουργκ: «Η κόκκινη Ρόζα» σε κόμικ

Στο πάνθεον των μαρξιστών στοχαστών βρίσκεται μια μεγάλη προσωπικότητα της διεθνούς αριστεράς, η Ρόζα Λούξεμπουργκ, η οποία, εκτός από αγωνίστρια, υπήρξε μοναδική ως γυναίκα – η αγάπη της για τη ζωή, το θάρρος και η επαναστατική της αποφασιστικότητα συγκινούν ακόμα ανεξαρτήτως ιδεολογίας. Σε μια εποχή όπου οι γυναίκες ήταν περιορισμένες στις οικιακές ασχολίες, η Ρόζα Λούξεμπουργκ όρμησε μέσα στον κόσμο: το βιβλίο «Η κόκκινη Ρόζα» περιγράφει σε ελκυστικές εικόνες τη μυθιστορηματική της ζωή, το πώς ξεπέρασε μια μικρή αναπηρία στο πόδι, το πώς άφησε πίσω της την πολωνική επαρχία και το πώς έγινε πολίτης και επαναστάτρια ολόκληρης της Ευρώπης. Από την αφήγηση αναδύεται μια πολύπλευρη προσωπικότητα, μια μεγάλη Ευρωπαία διανοούμενη, με πολλές φιλίες, πολλούς έρωτες και πολλά ενδιαφέροντα εκτός από την πολιτική και την οικονομία. Η Ρόζα Λούξεμπουργκ παρέμεινε μέλος μιας αριστερής μειοψηφίας που αντιτάχθηκε στον Α' Παγκόσμιο πόλεμο και στον εθνικισμό, ανοίγοντας εχθρικά μέτωπα τόσο εναντίον των πολεμοκάπηλων όσο και των μεταρρυθμιστών του δικού της κόμματος. Φυλακίστηκε, βασανίστηκε και δολοφονήθηκε γνωρίζοντας καλά ότι η επανάσταση που είχε ονειρευτεί ήταν καταδικασμένη σε αποτυχία. Αυτό το βιβλίο της Kate Evans δεν είναι μόνο μια βιογραφία, αλλά το χρονικό μιας επανάστασης που απέτυχε οικτρά. Και παρότι η ιστορία είναι κάθε άλλο παρά αστεία, οι κωμικές στιγμές δεν λείπουν.

Η Λούξεμπουργκ γεννήθηκε στο Ζάμος (Zamość), κοντά στο Λούμπλιν (Lublin), στην τότε ελεγχόμενη από τους Ρώσους Πολωνία, και είχε εβραϊκή καταγωγή. Ξεκίνησε τη δράση της από τότε που πήγαινε στο λύκειο στη Βαρσοβία: το 1886 έγινε μέλος του κόμματος «Προλεταριάτο» και στη συνέχεια πήγε να σπουδάσει στη Ζυρίχη όπου συνάντησε μαρξιστές επαναστάτες όπως τον Ανατόλι Λουνατσάρσκι και τον Λέο Γιόγκιχες. Εργάστηκε στην εφημερίδα «Κόκκινη Σημαία» και συνίδρυσε μαζί με τον Γιόγκιχες την Ένωση Σπάρτακος (Spartakusbund), μια μαρξιστική επαναστατική ομάδα από την οποία και δημιουργήθηκε το Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας. Σπούδασε φιλοσοφία, ιστορία, πολιτική, οικονομικά και μαθηματικά. Το 1898, η Λούξεμπουργκ παντρεύτηκε τον Γκούσταφ Λίμπεκ, και μετακόμισε στο Βερολίνο όπου δραστηριοποιήθηκε στο αριστερό ρεύμα του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας (SPD) και ήρθε σε σύγκρουση με τους ρεφορμιστές όπως ο Καρλ Καούτσκι και ο Μπερνστάιν. Το κόμικ, που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, σε μια σειρά που περιέχει graphic novels για τον Φρόιντ, τον Αϊνστάιν και στον Μαρξ, αφηγείται αυτές τις αντιπαραθέσεις με θεωρητικού του μαρξισμού και ακολουθεί τη Ρόζα Λούξεμπουργκ στις περιπέτειές της με τις αρχές, τις κυβερνήσεις και τους δογματικούς ιδεολόγους της εποχής της. Η Kate Evans αναδεικνύει επίσης τις μεγάλες φιλίες με διάσημες φεμινίστριες, καθώς και τους έρωτες της Ρόζας, ζωγραφίζοντας το πορτρέτο μιας ασυμβίβαστης γυναίκας.