Ο Νίκος Μανούσος διαβάζει βιβλία στην καραντίνα

Διάβασα για πρώτη φορά το «Το τέλος της Αιωνιότητας» του Ισαάκ Ασίμωφ στα αγγλικά, πριν από 40 και πλέον χρόνια. Αν θυμάμαι καλά, ήταν η έκδοση της Panther Science Fiction, κάποια χρόνια πριν από την ελληνική έκδοση του Κάκτου. Ήμουνα αρκετά νέος τότε και το βιβλίο με εντυπωσίασε ιδιαίτερα, όχι μόνο για τις ευφυείς ανατροπές της υπόθεσης, αλλά κυρίως γιατί -για πρώτη φορά στη δική μου εμπειρία- κάποιος παρουσίαζε τον «Χρόνο» ως ένα μέγεθος που μπορούσε να γίνει οικείο και να μπει σε καλούπια και κανόνες, να λειτουργεί με μηχανικά ανάλογα και να έχει «αδράνεια»… Η υπόθεση και οι πρωταγωνιστές με ακολούθησαν στο μυαλό μου για πολλά χρόνια και γύρω στα σαράντα πέντε μου ξαναδιάβασα το βιβλίο. Αυτή τη φορά δεν είχε ασφαλώς την ίδια επίδραση, παρ’ όλα αυτά ήταν και πάλι μια πηγή ικανοποίησης και συλλογισμού. Γνωρίζοντας το «σενάριο» και το τέλος, είχα την πολυτέλεια να εμβαθύνω σε άλλα σημεία που ο νεότερος και πιο ορμητικός εαυτός μου είχε περάσει επί τροχάδην. Εκτίμησα έτσι πολύ περισσότερο το ουσιαστικότερο νόημα του βιβλίου - αυτό που καθορίζει και την τελική επιλογή του πρωταγωνιστή.
Είκοσι χρόνια αργότερα, ξαναδιαβάζω «επαγγελματικά» το «Τέλος της Αιωνιότητας», αυτή τη φορά γιατί το εντάξαμε στο εκδοτικό μας πρόγραμμα, και ήθελα να έχω αίσθηση από πρώτο χέρι σε σχέση με το τελικό αποτέλεσμα. Χαίρομαι που μπορώ να σας πω ότι οι συνεργάτες της Anubis που ασχολήθηκαν με τον συγκεκριμένο τίτλο έκαναν εξαιρετική δουλειά κι έτσι το «The End of Eternity» παίρνει τη θέση του στη βιβλιοθήκη της Anubis, δίπλα στην τριλογία του «Foundation» και του «Εγώ, το Ρομπότ», τρία έργα που για πολλούς αποτελούν και τα σημαντικότερα του μεγάλου αυτού συγγραφέα, που φέτος κλείνουν εκατό χρόνια από τη γέννησή του. Το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1955 κι έγινε αμέσως δεκτό με ενθουσιασμό από τη λογοτεχνική κοινότητα. Στο μεσοδιάστημα γράφτηκαν πολλά βιβλία με φανερές τις έντονες επιρροές της «Αιωνιότητας», ενώ θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι το σύνολο σχεδόν της μυθοπλαστικής παρουσίασης του χρόνου στην ΕΦ, είτε σε βιβλία είτε σε ταινίες, έχει τις βάσεις του στον «Χρόνο», όπως αυτός παρουσιάσθηκε από τον Ασίμωφ στην «Αιωνιότητα».

Πρωτοδιάβασα το «Σάλεμς Λοτ» (Salem’s Lot) του Stephen King πριν από πολλά χρόνια. Πρόσφατα έτυχε να πέσει ξανά στα χέρια μου και, υποκινούμενος από μια νοσταλγική διάθεση, άρχισα να το ξεφυλλίζω. Χρειάστηκε να περάσουν μερικές μέρες για να το ξαναβάλω στο ράφι, αφού πρώτα έφτασα στην τελευταία σελίδα. Το «Σάλεμς Λοτ» είναι ένα από τα έργα της πρώιμης περιόδου του συγγραφέα – για την ακρίβεια είναι μόλις το δεύτερο μυθιστόρημά του που πέρασε την πόρτα του τυπογραφείου. Υποβλητικό και σκοτεινό, παρασύρει τον αναγνώστη σ’ έναν άρτια δομημένο μυστηριακό κόσμο, όπου ο εφιαλτικός τρόμος και το μεταφυσικό μπλέκουν αξεδιάλυτα με απλές καθημερινές ιστορίες και ανθρώπινα πάθη. Αποτελεί δε κομμάτι ενός ευρύτερου φανταστικού σύμπαντος, στο οποίο εντάσσονται πολλά έργα του Αμερικανού συγγραφέα – κάτι στο οποίο δεν θα επεκταθώ, καθώς κρίνω προτιμότερο για τον αναγνώστη να το ανακαλύψει μόνος του. Παρότι το «Σάλεμς Λοτ» δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο γνωστών έργων του King, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα του πηγαίου ταλέντου και της συγγραφικής του ευφυΐας και εμπεριέχει πολλά από τα στοιχεία που τον καθιέρωσαν μεταξύ των κορυφαίων σύγχρονων συγγραφέων της Λογοτεχνίας του Φανταστικού.