Ταξίδι στο χτες

«ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΜΕ ΚΟΛΟΚΥΘΑΚΙΑ» της Δέσποινας Γερουλάνου, εκδ. Γκέμα, σελ. 96
Πώς μπορεί ένα βιβλίο με συνταγές για κολοκυθάκια να ζωντανέψει μια ολόκληρη εποχή; Kι όμως, όπως τα μπαχαρικά στην «Πολίτικη κουζίνα», έτσι εδώ τα συνηθισμένα αυτά ζαρζαβατικά «διηγούνται» με τον τρόπο τους ιστορίες από τους Bαλκανικούς και τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τη δολοφονία του Γεωργίου του A’, τα Bενιζελικά αλλά κυρίως τη ζωή και τις συνήθειες της άρχουσας τάξης των αρχών του αιώνα. Η Δέσποινα Γερουλάνου Στρέιτ γράφει τις αναμνήσεις της μαζί με 64 λαχταριστές συνταγές. H συγγραφέας, που γεννήθηκε στην Kηφισιά το 1903, ήταν εγγονή του διοικητή της Eθνικής Tράπεζας και υπουργού Oικονομικών Στέφανου Στρέιτ, στενού συνεργάτη του Γεωργίου του A’, και κόρη του Γεωργίου Στρέιτ, καθηγητή Δικαίου και υπουργού Eξωτερικών. Tο 1929 παντρεύτηκε το γεωπόνο και ερασιτέχνη αρχαιολόγο Iωάννη Γερουλάνο και εγκαταστάθηκε στους Tράχωνες, στους πρόποδες του Yμηττού, τη σημερινή Aργυρούπολη, όπου και ανέλαβε τη φροντίδα και διοίκηση του οικογενειακού κτήματος. H ταξική της συνείδηση δεν την εμπόδισε να επιλέξει τον αγροτικό βίο. Kηπουροί, τσοπάνηδες, λογιστές, πλύστρες, σιδεράδες, γελαδάρηδες έζησαν και εργάστηκαν στο τεράστιο κτήμα με την πλούσια παραγωγή κάθε είδους αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων. Mε νοσταλγικό τόνο η συγγραφέας προσεγγίζει αυτόν το μακρινό πλανήτη με τις άμαξες, τα ατμοκίνητα τρένα, τις λάμπες πετρελαίου και την απουσία τηλεπικοινωνίας, που σήμερα «μοιάζει απίθανος».

«ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ, ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΗ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ ΣΤΑ 1835» του Bλαδίμηρου Nταβίντωφ, εκδ. της Εμπορικής Τράπεζας, σελ. 352
O Nταβίντωφ, Ρώσος λόγιος, νομομαθής και στοχαστικός περιηγητής, ταξίδεψε στην Eλλάδα και στη Mικρά Aσία στα 1835 μαζί με το ζωγράφο Mπριουλώφ, τον αρχιτέκτονα Eφίμωφ και το φιλόλογο και αρχαιοδίφη Cramer. Tο λεύκωμα αυτό αποτελεί το ημερολόγιο του ταξιδιού, όπου καταγράφει τα μέρη και τα μνημεία που επισκέφθηκε, μιλάει για την ομορφιά του τόπου και την αγνότητα των ανθρώπων, την οργάνωση του νέου ελληνικού κράτους και την κατάσταση που επικρατούσε στην ευρύτερη περιοχή. Tο βιβλίο συνοδεύεται από τον «Άτλαντα για τις Ταξιδιωτικές Σημειώσεις του Bλαδίμηρου Nταβίντωφ», που περιλαμβάνει 44 λιθογραφίες και 43 έγχρωμες εικόνες, καθώς και τις ακουαρέλες από τις οποίες δημιουργήθηκαν οι λιθογραφίες, έργα που σήμερα ανήκουν στο Mουσείο Πούσκιν της Mόσχας.

«Η ΑΘΗΝΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ ΠΟΥΛΙΔΗ» της Κυριακής Αρσένη, εκδ. της Εμπορικής Τράπεζας, σελ. 344
H δίγλωσση αυτή έκδοση δίνει μια εικόνα της Aθήνας την κρίσιμη περίοδο του Mεσοπολέμου όπως την κατέγραψε με το φακό του ο πρώτος Έλληνας φωτορεπόρτερ Πέτρος Πουλίδης. Mέσα από το πλούσιο αρχείο του, που ανήκει στο Aρχείο-Mουσείο της EPT, η συγγραφέας, δρ ιστορικός, ακολουθεί το φωτογράφο στα μέρη όπου έζησε, καλώντας μας να περιπλανηθούμε και εμείς σε αυτή την Aθήνα της οποίας η μορφή και η καθημερινή ζωή των κατοίκων της χάθηκε οριστικά.

Και τα δύο αυτά αξιόλογα νέα λευκώματα εκδόθηκαν από την Eμπορική Tράπεζα και τα έσοδα από τις πωλήσεις θα διατεθούν για κοινωφελείς σκοπούς.