Βιβλιο

Ο Φρόιντ στο μικροσκόπιο

Δεν πρόκειται για μία τυπική βιογραφία

32823-103920.jpg
Κωνσταντίνος Τζήκας
ΤΕΥΧΟΣ 421
1’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
34043-77009.jpg

Sigmund Freud- Μια σύγχρονη προσωπογραφία Peter Gay, μτφ. Ιάκωβος Κοπερτί, εκδ. Οδυσσέας

Δεν πρόκειται για μία τυπική βιογραφία. Υπό αυτή την έννοια, ο ελληνικός υπότιτλος «Μια σύγχρονη προσωπογραφία» που επιλέχθηκε έναντι, για παράδειγμα, του αγγλικού «A life of our times» είναι ίσως πιο αντιπροσωπευτικός για να δώσει το στίγμα αυτού που επιχειρεί στο ογκώδες πόνημά του (813 σελίδες) ο παλαίμαχος Γερμανός ιστορικός και ένας εκ των σημαντικότερων ειδικών πάνω στη ζωή και το έργο του Σίγκμουντ Φρόιντ.

Δεν πρόκειται απλά για την εξωτερική αποτύπωση του βίου και της πολιτείας του επιστήμονα που ασχολήθηκε περισσότερο με τις εσωτερικές παρά με τις εξωτερικές μας διαδρομές. Η προσωπογραφία του Φρόιντ από τον Gay δεν στέκεται μόνο στα γεγονότα και τους ανθρώπους που σημάδεψαν και διαμόρφωσαν τον πατέρα της ψυχανάλυσης, αλλά βρίσκει συγχρόνως την ευκαιρία να ξεδιπλώσει με μαεστρία όλες τις ιδέες και θεωρίες του μεγάλου διανοητή και κυρίως να ιχνηλατήσει αγόγγυστα και με ακρίβεια εντομολόγου τις πιθανές καταβολές τους. Ως θιασώτης της θεωρίας της «ψυχοϊστορίας» άλλωστε, ο Gay ενδιαφέρεται περισσότερο να εντοπίσει τα ψυχολογικά ελατήρια πίσω από τα ιστορικά γεγονότα και το συγκεκριμένο βιβλίο προσφέρει μία γερή γεύση της τεχνικής του.

Ψέματα δεν θα πω: για τους σχετικά αμύητους στις φροϊδικές θεωρίες, το βιβλίο του Gay μοιάζει ενίοτε με ζούγκλα από κληματσίδες στην οποία χρειάζεσαι νοερή ματσέτα για να ανοίξεις δρόμο. Ευτυχώς, τελικά αυτή τη ματσέτα την προμηθεύει το ίδιο το κείμενο. Οι εξαντλητικές υποσημειώσεις και επεξηγήσεις του Gay διευκολύνουν τον αναγνώστη να βρει το δρόμο του μέσα στον εξαιρετικά πυκνό κόσμο της σκέψης του Φρόιντ (εξαίρετη η δουλειά του μεταφραστή Κοπερτί).

Όπως και όλο το βιβλίο χρησιμεύει ως ενισχυτικό εργαλείο, δίπλα στα ίδια τα συγγράμματα του Φρόιντ, προκειμένου να κατανοήσει κανείς καλύτερα τις θεωρίες του. Εκεί που άλλοι θα ενδιαφέρονταν για μία ζουμερή, στα πλαίσια της εντυπωσιοθηρίας, ανασύσταση της ζωής του θρυλικού Αυστριακού, ο Gay ακολούθησε την πιο δύσκολη, αλλά και πιο ωφέλιμη οδό: να καταστήσει τη βιογραφία του πολύτιμη επισκόπηση της φροϊδικής εργογραφίας.

Η προσωπική και η επιστημονική ζωή του Φρόιντ συμπλέκονται με συχνά συναρπαστικό τρόπο μέσα στο κείμενο: τα βιώματά του –ενίοτε ακραία αντιφατικά– σκιαγραφούνται ως πήγες έμπνευσης, γεννήτορες κοσμοαντιλήψεων ή φίλτρα μέσα από τα οποία ο βιογραφούμενος διηθίζει την πραγματικότητα και φτάνει στα συμπεράσματα της θεωρίας του. Όπως σε κάθε μεγάλη προσωπικότητα, το προσωπικό και το δημόσιο στοιχείο ασκούν αμφίδρομη επίδραση. Και εκεί που συναντιούνται, συνθέτουν το φωτοστέφανο με το οποίο η συλλογική μας μνήμη έχει χρίσει τον Σίγκμουντ Φρόιντ ως μία από τις πλέον αγιογραφημένες όσο και αμφιλεγόμενες μορφές όλων των εποχών.

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ

Tα καλύτερα άρθρα της ημέρας έρχονται στο mail σου

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Θωμάς Σιταράς: Γκάφες, μαργαριτάρια και απίθανες ιστορίες από την Ελλάδα μιας άλλης εποχής
Θωμάς Σιταράς: Γκάφες, μαργαριτάρια και απίθανες ιστορίες από την Ελλάδα μιας άλλης εποχής

Ο ίδιος αναφέρεται ως «αθηναιογράφος», και κυρίως ως δημοσιογράφος-συγγραφέας. Το βιβλίο του «Και μη χειρότερα – το φάρμακό σας διά πάσαν νόσον…» είναι γεμάτο με μικρά, αληθινά «φάρμακα διά πάσαν νόσον»

Ευδόκιμος Τσολακίδης, «Υποκριτική: Από τη θεωρία στην πράξη»
Ευδόκιμος Τσολακίδης: 40 χρόνια στο θέατρο, 30 χρόνια στην εκπαίδευση του ηθοποιού

Από τη θεατρική σκηνή στη διδασκαλία, από την Ελλάδα σε πανεπιστήμια και θεατρικές αίθουσες σε ολόκληρο τον κόσμο. Με αφορμή την αγγλόφωνη έκδοση του βιβλίου του «Υποκριτική: Από τη θεωρία στην πράξη».

«Ο Κροκόδειλος» του Αλέξη Ακριθάκη, εκδόσεις Αγρα
Το πιο παράξενο βιβλίο που έχω στη βιβλιοθήκη μου: «Ο Κροκόδειλος» του Αλέξη Ακριθάκη

Στο έργο του Ακριθάκη, ιστορίες που ξεκινούν από τις σελίδες των τετραδίων, σημειωματάριων και ημερολογίων του μεταφέρονται στο χαρτί, τον καμβά, τον «μικρό τύπο» και το βιβλίο.

Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.

// EMPTY