Αν δεν σκότωναν τον Κένεντι

Στο βιβλίο του «22/11/63» (εκδ. Bell), ο Στίβεν Κινγκ δημιουργεί μια μεγάλη ευκαιρία να ανατραπεί η αμερικάνικη ιστορία, χρησιμοποιώντας μια όχι και τόσο πρωτότυπη ιδέα – ένας καθηγητής αγγλικών μπορεί να μπαινοβγαίνει στο παρελθόν από μια κρυφή πόρτα. Όμως εδώ μιλάμε για Στίβεν Κινγκ και αυτομάτως απορρίπτουμε τη λέξη κλισέ από το συγγραφικό εύρημα. Γιατί ο (ήρωάς του) Τζέικ Έπινγκ δεν έχει αποστολή να διορθώσει, όπως είθισται, το δικό του παρελθόν, αλλά να αποτρέψει δύο δολοφόνους. Έναν που θα σκοτώσει μια οικογένεια (το προσωπικό του στοίχημα απέναντι σ’ ένα μαθητή του) και το δολοφόνο του Κένεντι (υποχρέωση απέναντι σ’ αυτόν που του αποκάλυψε τη δίοδο στο παρελθόν).

Ο Κινγκ δανείστηκε την «κουνελότρυπα», αλλά την άνοιξε βάζοντας όρους για χάρη της… αληθοφάνειας. 1. Ο ήρωας επιστρέφει πάντοτε στο ’58 (9/9, 11:58) και όσο και να παραμείνει εκεί, στο παρόν έχουν περάσει μόνο δύο λεπτά. 2. Κάθε επιστροφή του στο παρελθόν τον υποχρεώνει να τα ζήσει όλα από την αρχή. 3. Η οποιαδήποτε πράξη εκεί έχει αντίκτυπο στο μέλλον και προκαλεί αποτελέσματα με βάση το φαινόμενο της πεταλούδας. Η μαεστρία του Κινγκ φανερώνεται στη δομή της ιστορίας. Η απόκρουση του δολοφόνου της οικογένειας του μαθητή του αποτελεί ένα είδος μαθητείας για τον Έπινγκ πριν πέσει στα βαθιά – δεν θα μπορούσε αμέσως να γίνει ο μεγάλος εκδικητής. Επιπλέον, βάζει ως εμπόδιο στα σχέδιά του έναν έρωτα. Θα τον θυσιάσει ο ήρωας, για χάρη της αποστολής του; 

Κι ενώ η επιστροφή στην εποχή πιστεύαμε πως θα δώσει την ευκαιρία στο συγγραφέα να αποτίσει φόρο τιμής στα νεανικά χρόνια του, μας τη φέρνει. Η ατμόσφαιρα αναπαριστάται με ζωντάνια, όμως δεν κατακλυζόμαστε από λεπτομέρειες. Αυτό που τον ενδιαφέρει είναι να μας καταπλήξει με την ενδελεχή έρευνα που έχει κάνει σχετικά με τη δολοφονία του προέδρου, ώστε κλείνοντας το βιβλίο να αποφασίσουμε σε πιο στρατόπεδο θα μπούμε: σ’ αυτό των συνωμοσιολόγων που πιστεύουν πως άλλοι όπλισαν το χέρι του Λι Χάρβεϊ Όσβαλντ ή σ’ αυτό με όσους πιστεύουν πως μόνος του έδρασε.

Η αίσθηση που αποκομίζεις διαβάζοντας τις 834 σελίδες (μτφ. Γιάννης Σπανδωνής) είναι αμφίρροπη. Άλλες φορές νιώθεις πως πρόκειται για το καλύτερο βιβλίο του (Los Angeles Times Book Prize for Best Mystery/Thriller 2011) και άλλες πως το θέμα του τον ξεπερνά – ιδιαίτερα στην επιστροφή του στο σήμερα. Όπως και να έχει, όμως, είναι πολλές οι φορές που πιάνεις τον εαυτό σου να μονολογεί: το κάθαρμα, δικαιολογημένα θεωρείται ο σύγχρονος βασιλιάς του σασπένς.