Ο Χάιντριχ είναι ο εγκέφαλος του Χίμλερ στο «HHhH» του Laurent Binet

Ένα μυθιστόρημα για την άνοδο και την πτώση του Ράινχαρντ Χάιντριχ, του κτήνους που έμελλε να γίνει βασιλιάς, εάν δεν προέκυπτε η περιπετειώδης δολοφονία του στην Τσεχοσλοβακία το 1942. Ο Χίτλερ, (του οποίου λογιζόταν φυσικός διάδοχος), τον αποκάλεσε «ο άνθρωπος με τη σιδερένια καρδιά», ενώ ενδεικτικά της προσωπικότητας και της δράσης του είναι τα προσωνύμια: «το ξανθό κτήνος», «δήμιος Χάιντριχ», «ο χασάπης της Πράγας».

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ιστοριοδίφης για να ανιχνεύσει τη χθόνια αυτή φιγούρα πίσω από κάθε επεισόδιο της προσπάθειας επιβολής του Τρίτου Ράιχ. Διοικητής της Γκεστάπο, αυτουργός της Νύχτας των Κρυστάλλων, προβοκάτορας της επίθεσης εναντίον της Πολωνίας, αλλά και εγκέφαλος της «τελικής λύσης» του εβραϊκού ζητήματος, ο οποίος συγκάλεσε τη διάσκεψη της Βάνζεε, που επέφερε την απαρχή του Ολοκαυτώματος.

Ταυτόχρονα, ωραίος σαν Άδωνις, διαβόητος γυναικάς, βιρτουόζος βιολιστής, λάτρης καθετί φίνου, του οποίου η αισθητική καλλιέργεια συναγωνιζόταν σταθερά τις βάναυσες διαθέσεις που τον διακατείχαν. Ο Φίλιπ Κερ τον περιέγραψε με μεγάλη πιστότητα στο «Χλομό εγκληματία» της αξεπέραστης «Τριλογίας του Βερολίνου», ενώ διακρίνοντας τα σπάνια αφηγηματικά αγαθά του, φρόντισε να του χαρίσει και την κατοπινή «Μοιραία Πράγα».

Καθώς τα τελευταία χρόνια η λογοτεχνία που ανιχνεύει τις ρωγμές της Ιστορίας ανθίζει, ήταν επόμενο να ξεσηκώσει εκτεταμένη δημοσιότητα και ένα ακόμη έργο για την αιματοβαμμένη διαδρομή του Χάιντριχ, το «HHhH» του Laurent Binet. Η διεθνής κριτική το περιγράφει σαν εποποιία και από τις πρώτες σελίδες του προκύπτει ότι δεν λανθάνουν οι εκτιμήσεις. Δεν υπάρχει τίποτε που να μην συνεπαίρνει σε αυτό το γεμάτο οίστρο και σιγουριά έργο, το οποίο διεμβολίζει την πραγματολογική ιστορία με τη λογοτεχνία αναδεικνύοντας αθέατες όψεις της αλήθειας.

Ο γάλλος μυθιστοριογράφος προσπέλασε τόνους αρχειακού υλικού και αφιέρωσε χρόνια έρευνας προτού ολοκληρώσει το ντεμπούτο του, που προσπερνά τις μυθοπλαστικές επιφάσεις στρέφοντας την πλάτη σε επινοημένους διαλόγους, περιγραφές και φανταστικά περιστατικά, προκειμένου να απεικονίσει ωμά την κυνική ιδιοσυστασία και τα ρεαλιστικά πεπραγμένα του ερέβους.

Τα σοκαριστικά στιγμιότυπα αρκούν. Τα λιτά, κοφτά κεφάλαια απαριθμούν ανατριχίλες. Ένα παράδοξο υπόστρωμα μοιραίου διαπερνά τις σελίδες και πηγαινοέρχεται στο χρόνο, προσδίδοντας υπνωτική γοητεία στο πρωταγωνιστικό πρόσωπο του βιβλίου. Πρόκειται για ένα έργο που πλουτίζει το γνωστικό φάσμα του αναγνώστη, όντας παράλληλα ακαταμάχητα τερπνό. Ο Μπρετ Ίστον Έλις το λάτρεψε. Οι New York Times το αποθέωσαν. Το «HHhH» περιέχει πολύτιμες σελίδες που θα σε καθηλώσουν.

Laurent Binet, «HHhH: Ο Χάιντριχ είναι ο εγκέφαλος του Χίμλερ», σελίδες 384, εκδόσεις Κέδρος, μετάφραση Γιώργος Ξενάριος

photo: «Brandenburg Gate Early in the Morning», © David Blackwell. (mobilestreetlife στο Flickr)