Αλεξάνδρα Μπασπανέλου: Το κορίτσι που τρυγά ιστορίες «Στα θερινά»

Νέα τραγουδοποιός, ερμηνεύτρια και οινολόγος, η Αλεξάνδρα Μπασπανέλου συστήνεται με το «Στα θερινά», ένα πρώτο single που, εκτός από προπομπός δίσκου, μοιάζει και με μικρή δήλωση ταυτότητας: η ζωή αποκτά νόημα όταν την παρατηρείς αρκετά προσεκτικά ώστε να γίνει τραγούδι.

Στα 24 της, στον πρώτο τρύγο, η Αλεξάνδρα Μπασπανέλου βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη τον Αύγουστο, όταν όλοι έλειπαν. Αντί να αντιμετωπίσει τη μοναξιά ως κενό, κάθισε κάτω από τις θερινές οθόνες και παρατήρησε την πόλη. Έκανε τον εαυτό της παρέα της. Ανάμεσα στο ποπ κορν, το κρασί, έναν σκύλο σινεφίλ, έναν παππού και αγκαλιασμένα ζευγάρια, ανακάλυψε πως η μοναχικότητα δεν είναι απουσία· μερικές φορές είναι το καλύτερο δωμάτιο ακρόασης.

Μουσικά, το «Στα θερινά» πατά σε swing επιρροές, όμως το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται στη ρετρό φορεσιά του. Βρίσκεται στον τρόπο που μετατρέπει μια προσωπική εμπειρία σε κοινή, απτική σκηνή. Η τρομπέτα, ο ρυθμός και η ενορχήστρωση δεν σβήνουν τη νοσταλγία· τη βάζουν να χορέψει. Εδώ η Μπασπανέλου διαμορφώνει προσωπικό λόγο, ανάμεσα στην κινηματογραφική αφήγηση, την ποπ αμεσότητα και την αργή ωρίμανση του κρασιού.

Από την κλασική κιθάρα, το σαντούρι και το πιάνο μέχρι το βιολί, το σημαντικότερο όργανό της είναι η παρατήρηση. Καταγράφει χρώματα, αρώματα, πρόσωπα και τελετουργίες πριν χαθούν. Μιλά για την τέχνη ως λύτρωση, την αισθητική ως συνέχεια του τραγουδιού και τους καλοκαιρινούς έρωτες ως υλικό της μνήμης. Αν ο δίσκος κρατήσει την υπόσχεσή του, «Στα θερινά», περιμένουμε έναν κόσμο νοσταλγικό και καλοκαιρινό.

Αλεξάνδρα Μπασπανέλου: Το νέο single «Στα θερινά» και ο επερχόμενος δίσκος της

—Το «Στα θερινά» είναι το πρώτο δείγμα από τον επερχόμενο δίσκο σου. Γιατί επέλεξες να συστηθείς στο κοινό με αυτό το τραγούδι και τι συμβολίζει για σένα;
Νομίζω ότι δεν θα μπορούσα να είχα κάνει καλύτερη επιλογή από αυτό το τραγούδι για να προαναγγείλω τον επερχόμενο δίσκο μου. Μου θυμίζει την 24χρονη Αλεξάνδρα, η οποία ήταν (και είναι) αυτό το χρωματιστό και χαμογελαστό κορίτσι που βλέπετε και στο video clip. Επίσης, για εμένα τα θερινά σινεμά είναι πια προσωπική υπόθεση, καθώς ήταν η συντροφιά του πρώτου μου τρύγου, καθότι είμαι και οινολόγος. Πώς θα μπορούσα, άλλωστε, να ξεχάσω τον πρώτο μου τρύγο, πώς να ξεχάσω εκείνα τα θερινά σινεμά; Τους ανήκει μια «πρώτη» θέση στη μουσική μου πορεία και την έχουν!

—Το τραγούδι γεννήθηκε ένα καλοκαίρι στη Θεσσαλονίκη, σε μια πόλη που άδειαζε τον Αύγουστο. Τι ήταν αυτό που σε ενέπνευσε περισσότερο εκείνες τις μοναχικές αλλά και τόσο κινηματογραφικές βραδιές;
Τα θερινά σινεμά μού κράτησαν συντροφιά όταν όλοι έλειπαν και μου έμαθαν πως μπορώ να γίνω η καλύτερη παρέα του εαυτού μου, πράγμα που ομολογώ πως δεν είχα ακόμη ανακαλύψει στα 24 μου. Εκεί βρήκα τον χρόνο να παρατηρήσω τον κόσμο γύρω μου. Δύο «τύποι» με εισιτήριο προσφοράς, εκείνος ο σκύλος που είναι και λίγο σινεφίλ, παραδίπλα ο δραστήριος παππούς της γειτονιάς, ένα ζευγάρι που ζει τον έρωτα αγκαλιά και μια κυρία εκεί, σε μια γωνιά, με τσάι και συμπάθεια. Νομίζω, εκείνοι ήταν η έμπνευσή μου, οι άνθρωποι της γειτονιάς, που είχαν μείνει στην άδεια καλοκαιρινή πόλη, σαν εμένα, τον Αύγουστο!

—Αναφέρεις ότι μέσα από αυτό το τραγούδι δημιούργησες τη δική σου «καλοκαιρινή συντροφιά». Πόσο εύκολα μετατρέπεις προσωπικές εμπειρίες σε μουσική;
Θα πω πως αυτό είναι όλη μου η ζωή. Μπορώ να δημιουργήσω μια μελωδία ή έναν στίχο από το πουθενά, οπουδήποτε νιώσω έντονο συναίσθημα ή μνήμη, και να βγάλω το κινητό μου για να το ηχογραφήσω την ίδια στιγμή, για να μην το ξεχάσω. Επίσης υπάρχουν και οι μελωδίες εκείνες που χρειάζονται τον χρόνο τους ώστε να ωριμάσουν για να διατυπωθούν. Μέχρι να έρθει εκείνη η στιγμή, νιώθω μια ένταση, γιατί ξέρω τι είναι αυτό που θέλω να πω, χωρίς όμως να έχω βρει ακόμα τον κατάλληλο τρόπο. Όταν έρχεται, είναι στ’ αλήθεια η πιο μεγάλη μου λύτρωση.

— Στους στίχους και στη μουσική σου υπάρχουν έντονες κινηματογραφικές εικόνες. Πώς γεννιέται αυτός ο οπτικός τρόπος αφήγησης όταν γράφεις ένα τραγούδι;
Εμπνέομαι πολύ από τα ερεθίσματα στο περιβάλλον μου και έχω ανάγκη να τα «ζωγραφίσω» μουσικά. Δεν σας κρύβω ότι κάπως έτσι έχω την ευκαιρία να διηγηθώ το πώς μοιάζει η πραγματικότητα μέσα από τα δικά μου μάτια. Έμπνευση μπορεί να μου δημιουργήσει οτιδήποτε μου ξυπνάει μνήμη ή συναισθήματα. Γενικά, νομίζω πως βλέπω τη ζωή κινηματογραφικά, καταγράφοντας στο μυαλό μου τα χρώματα της κάθε στιγμής ανάλογα με το feeling της. Ποιος δεν θα ήθελε, άλλωστε, να παίζει σε ταινία; (γέλια)

— Είσαι μουσικός από παιδί, πλέον και οινολόγος. Με ποιον τρόπο αυτές οι δύο φαινομενικά ασύμβατες διαδρομές συναντιούνται στη δημιουργικότητά σου;
Αρχικά διάλεξα την οινολογία με μουσικά κριτήρια, όχι ως χημικός, καθώς μου άρεσε το ηχόχρωμα της λέξης. Ως μουσικός, ήθελα να ασχοληθώ με κάποιον κλάδο της Χημείας που θα έμοιαζε πιο δημιουργικός, ίσως κάπως καλλιτεχνικός. Η τέχνη του κρασιού (γιατί για τέχνη πρόκειται) έχει γίνει πια αναπόσπαστο κομμάτι μου, σαν να το είχα από πάντα μέσα μου, και έχει εναρμονιστεί πλήρως με την καλλιτεχνική μου φύση. Οι δύο αυτές πλευρές μου ήταν σαν να ζούσαν μαζί πριν συναντηθούν. Τα υπόλοιπα για τα χρώματα, τα αρώματα, τη γαλήνη του αμπελώνα θα σας τα πω μαζί με τον δίσκο. Ρωτήστε με ξανά! (γέλια)

— Το «Στα θερινά» έχει swing επιρροές και μια πολύ φωτεινή, καλοκαιρινή διάθεση. Πώς αποφάσισες ότι αυτός ήταν ο ιδανικός μουσικός «καμβάς» για την ιστορία που ήθελες να αφηγηθείς;
Εκείνη την εποχή άκουγα πολύ αυτό το είδος μουσικής. Jazz, swing, gipsy jazz, οπότε ήταν για μένα ένας μουσικός δρόμος οικείος και πηγαίος. Αυτή τη στιγμή μπορώ να πω ότι η μουσική που δημιουργώ ακουμπάει και πάνω σε άλλα μουσικά είδη, αλλά αυτό είναι κάτι που επίσης θα διηγηθώ με παραδείγματα, με την κυκλοφορία του επερχόμενου άλμπουμ.

Τα θερινά σινεμά είναι σημείο συνάντησης στην καλοκαιρινή πόλη. Μια καλοκαιρινή ανάσα αλλά και μια ανάσα πολιτισμού μέσα στις γειτονιές

— Έχεις πει ότι το τραγούδι το έγραψες στα 24 σου χρόνια. Όταν το ακούς τώρα, τι βλέπεις από την τότε Αλεξάνδρα και τι έχει αλλάξει μέχρι σήμερα;
Έχω τόσα να πω πάνω σ’ αυτό... Αγαπώ το ρετρό στοιχείο και τις νοσταλγικές αποχρώσεις, είτε αυτές πηγάζουν από τη μουσική είτε από την εικόνα. Αυτό το είδος μουσικής με ταξιδεύει πίσω, σε μια εποχή η οποία με γοητεύει ως προς την αισθητική και τον ρομαντισμό της, χωρίς όμως να την εξιδανικεύω ολοκληρωτικά. Αυτό είναι και το στοιχείο που συνδέει την Αλεξάνδρα τού τότε με τη σημερινή. Σίγουρα η Αλεξάνδρα των 24 χρόνων ήταν ένα ρομαντικό swing κορίτσι, που χαμογελούσε πολύ, λάτρευε τα κεράσια και τα πουά μοτίβα. Αυτό το κορίτσι έχει ζυμωθεί καλά μέσα μου, ίσως αποτελεί τη βάση της τωρινής προσωπικότητάς μου.

— Από την κλασική κιθάρα μέχρι το σαντούρι, το πιάνο και σήμερα το βιολί, η μουσική σου διαδρομή είναι πολυσυλλεκτική. Πώς έχει επηρεάσει η ενασχόλησή σου με όλα αυτά τα όργανα τον τρόπο που συνθέτεις;
Το να μπαίνεις σε πολλά μουσικά μονοπάτια και είδη, νομίζω, σε ολοκληρώνει, τόσο ως μουσικό όσο και ως άνθρωπο. Επίσης σε οδηγεί στο να αναπτύσσεις πολυπλοκότητα στον τρόπο με τον οποίο σκέφτεσαι και να βρίσκεις έναν διαφορετικό εαυτό σου κάθε φορά. Όποιο κομμάτι του εαυτού μου έχω ανάγκη, το αναζητώ αναλόγως.

— Το πρώτο σου προσωπικό άλμπουμ πλησιάζει. Τι μπορούμε να περιμένουμε από τον κόσμο που χτίζεις μέσα στα τραγούδια σου; Υπάρχει κάποιο κοινό νήμα που τα ενώνει;
Όπως είπα και προηγουμένως, το νοσταλγικό στοιχείο είναι ένα κοινό στοιχείο της μουσικής αλληλουχίας του δικού μου κόσμου. Το κρασί επίσης. Δεν θα πω περισσότερα, για να σας κρατήσω σε αγωνία. (γέλια)

— Το artwork και το T-shirt που συνοδεύουν το single δείχνουν ότι σε ενδιαφέρει πολύ και η αισθητική ταυτότητα ενός τραγουδιού. Πόσο σημαντική είναι για σένα η εικόνα στη σύγχρονη μουσική;
Η εικόνα, καλώς ή κακώς, είναι πια το Α και το Ω στις ζωές μας. Όταν τη χρησιμοποιείς με σωστό τρόπο, μόνο καλό αποτέλεσμα μπορεί να προσφέρει. Η αισθητική είναι κάτι που με ενδιαφέρει σε ό,τι κι αν κάνω, έτσι προσέγγιζα πάντα και τη μουσική μου πορεία. Τι πιο όμορφο, λοιπόν, από το να ντυνόμαστε με στίχους, πεποίθηση που η δημιουργός του T-shirt, Blanca Negra, αγαπάει και πρεσβεύει όσο κι εγώ.

— Αν έπρεπε να περιγράψεις το μουσικό σου σύμπαν με τρεις λέξεις, ποιες θα ήταν και γιατί;
Κινηματογραφικό, νοσταλγικό, καλοκαιρινό! Νομίζω ότι γράφω μουσική σαν να ζω μια καλοκαιρινή ταινία που ξυπνάει αναμνήσεις.

— Ποια είναι η πιο έντονη καλοκαιρινή ανάμνηση που κουβαλάς μέχρι σήμερα και πιστεύεις ότι έχει αφήσει το αποτύπωμά της στη μουσική σου;
Οι καλοκαιρινοί έρωτες, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό, από το κυριολεκτικό ως το μεταφορικό. Νομίζω, δεν είναι μία ανάμνηση, αλλά το σύνολό τους που με έχει διαμορφώσει και ως καλλιτέχνη και ως άνθρωπο.

— Οι περισσότεροι συνδέουν το καλοκαίρι με τα νησιά, εσύ όμως το συνδέεις με τα θερινά σινεμά μιας πόλης. Τι σημαίνει για σένα το καλοκαίρι στην πόλη;
Τα θερινά σινεμά είναι σημείο συνάντησης στην καλοκαιρινή πόλη. Μια καλοκαιρινή ανάσα αλλά και μια ανάσα πολιτισμού μέσα στις γειτονιές. Ένα ταξίδι πέρα από τα σύνορα της πόλης, στην ιστορία κάποιου άλλου. Για μένα, λοιπόν, καλοκαίρι στην  πόλη σημαίνει σίγουρα θερινό σινεμά και, εκτός απ’ αυτό, ένας καφές ή ένα κρασί στα αστικά μπαλκόνια, μια βόλτα με φίλους στα σοκάκια μ’ ένα δροσερό κοκτέιλ στο χέρι.

— Αν μπορούσες να προσκαλέσεις το κοινό να ακούσει το «Στα θερινά» σε ένα ιδανικό σκηνικό, πού θα ήταν αυτό και ποια εικόνα θα ήθελες να έχει μπροστά του;
Μα σίγουρα σε ένα θερινό σινεμά, κάτω από τον έναστρο ουρανό, με τη μυρωδιά του ποπ κορν, κρύα λεμονάδα ή ένα ποτήρι κρασί!

— Και κλείνοντας, ποιο είναι το προσωπικό σου «καλοκαιρινό soundtrack» για φέτος; Υπάρχει μια μικρή συνήθεια, ένα μέρος ή μια στιγμή που δεν λείπει ποτέ από τα δικά σου καλοκαίρια;
Το προσωπικό μου καλοκαιρινό soundtrack, εκτός από το «Στα θερινά», νομίζω ότι βρίσκεται στον κόσμο της Νεφέλης Φασούλη – τόσο ήρεμος, τόσο αληθινός. Είναι «Τα ραβασάκια», ένα τραγούδι απ’ αυτά που ακούς και λες ότι είναι σαν να το έγραψες εσύ. Πολύ διαφορετικό στιλ από τα τόσο δικά μου «Θερινά», αλλά θα πω ότι εκεί βρίσκω μία ακόμη πτυχή της σημερινής Αλεξάνδρας, που ίσως δείτε στον δεύτερό μου δίσκο – έχουμε συνέχεια δηλαδή. Τέλος, η συνήθεια που έγινε λατρεία στα δικά μου καλοκαίρια είναι ο καταπράσινος αμπελώνας τον Αύγουστο… και κάπου εδώ θα σας αφήσω και θα συνεχίσω τη φράση μου μαζί με την κυκλοφορία του δίσκου. Ως τότε, τα λέμε στα θερινά!