Μια μαγική βραδιά στην Πνύκα από το Μέγαρο για τη Γιορτή της Μουσικής

Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών βρέθηκε στον Λόφο της Πνύκας για μια μοναδική συναυλία μέσα στη φύση, που ξεκίνησε λίγο πριν το ηλιοβασίλεμα και ολοκληρώθηκε ίσα ίσα μόλις είχε πέσει η νύχτα, την πιο μεγάλη μέρα του φετινού καλοκαιριού στο θερινό Ηλιοστάσιο και την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής. Η συναυλία αυτή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του δικτύου Europιanο, όπου η Αθήνα ενώθηκε μουσικά για πρώτη φορά με τις μεγαλύτερες πόλεις της Ευρώπης για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας της Μουσικής με την ερμηνεία εμβληματικών κοντσέρτων για πιάνο. 11 συναυλίες διαφόρων χωρών της Ευρώπης προβλήθηκαν στον Κήπο του Μεγάρου από τις 16:30 έως και τις 23:30, τις οποίες παρακολούθησαν σταδιακά τουλάχιστον 3000 άτομα, και μάλιστα με δωρεάν είσοδο. Η ελληνική συμμετοχή στο πρότζεκτ αυτό πραγματοποιήθηκε στον Λόφο της Πνύκας, όπου ο αρχιμουσικός Κωνσταντίνος Καρύδης συνέπραξε με τη Γερμανική Φιλαρμονική Ορχήστρα Δωματίου της Βρέμης αλλά και τον διακεκριμένο πιανίστα Λούκας Στέρνατ για το Κοντσέρτο για πιάνο Αρ.  5 ή αλλιώς «Αυτοκτρατορικό» του Λούντβιχ Βαν Μπετόβεν.

Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στον Λόφο της Πνύκας

Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών συμμετείχε φέτος στο Europiano, ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο που ενώνει χώρες της Ευρώπης μέσω της μουσικής,  μια παραγωγή των ARTE, ZDF/ARTE, ARTE GEIE, ARTE France και NDR/ARTE, σε συνεργασία με κορυφαίους ευρωπαϊκούς πολιτιστικούς οργανισμούς και τηλεοπτικούς φορείς. Το δίκτυο αυτό εστιάζει στην εκτέλεση εμβληματικών κοντσέρτων σπουδαίων συνθετών (Μπετόβεν, Μότσαρτ, Σούμαν, Ραχμάνινοφ, Τσαïκόφσκι, Σοπέν, Ραβέλ...) από σπουδαίες ορχήστρες, διακεκριμένους αρχιμουσικούς και κορυφαίους σολίστες. Κάθε χώρα επέλεξε ένα εμβληματικό κοντσέρτο για να συμμετέχει στο δίκτυο.

Να θυμίσουμε ότι η πρώτη συνεργασία του Μεγάρου με το Arte και το ZDF πραγματοποιήθηκε μέσα στην περίοδο του Covid, το 2022, όταν ο Θεόδωρος Κουρεντζής διηύθυνε τη MusicAeterna, ερμηνεύοντας την 7η Συμφωνία του Μπετόβεν στο Αρχαίο Θέατρο των Δελφών, μια μυσταγωγική συναυλία σχεδόν χορευτική, όπου συμμετείχαν και 11 χορευτές, σε χορογραφία της Sasha Waltz.

Η ελληνική συμμετοχή, με μαέστρο τον Κωνσταντίνο Καρύδη επέλεξε το Κοντσέρτο Νο 5. για πιάνο ή αλλιώς «Αυτοκρατορικό» του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν. Ένα μεγάλο πιάνο στήθηκε στη σκηνή του Λόφου της Πνύκας, σε πολύ μικρή απόσταση από τους μουσικούς της Γερμανικής Φιλαρμονικής Ορχήστρας Δωματίου της Βρέμης. Σολίστ ο 25χρονος αστέρας Λούκας Στέρνατ, που έχει ήδη αποσπάσει ένα πλήθος βραβείων, παρά το νεαρό της ηλικίας του. Η τόση εγγύτητα με την ορχήστρα, χωρικά αλλά και ψυχικά-συναισθηματικά, σε συνδυασμό με το εσωτερικό του πάθος αλλά και τις δεξιοτεχνικές του κινήσεις, έδωσαν στη συναυλία μια μοναδική μαγεία, σε συνδυασμό και με το ιστορικό αυτό τοπόσημο της Πνύκας. Το πιάνο ξεκίνησε πολύ δυναμικά, με ένα allegro πρώτο μέρος, τη στιγμή που είχαν αρχίσει να εμφανίζονται τα πρώτα κοκκινο-πορτοκαλί χρώματα του ηλιοβασιλέματος στον Αττικό ουρανό.

Την ώρα της κορύφωσης του ηλιοβασιλέματος και προτού νυχτώσει, το δεύτερο μέρος μάς έβαλε σε μια πιο «ρομαντική» διάθεση, πιο λυρική, για να έρθει το τελείωμα να κορυφωθεί σε ένα allegro ma non troppo. Η φυσικότητα με την οποία κινούνταν τα χέρια του Στέρνατ πάνω στο πιάνο, σε συνδυασμό με το πάθος που έβγαζε η ερμηνεία της ορχήστρας, υπό τις οδηγίες του Κωνσταντίνου Καρύδη, που ενίοτε θύμιζαν χορογραφικές κινήσεις, έδωσαν στη βραδιά την κορύφωση που της άρμοζε.

Ο Στέρνατ ήταν σε πολύ αρμονικό «διάλογο» τόσο με τον μαέστρο όσο και με την ορχήστρα, ενώ ακόμη και τις στιγμές που δεν έπαιζε φαινόταν να αισθάνεται μέσα σε όλο του το είναι τη μουσική που ακουγόταν γύρω του. Παράλληλα, καθ' ολη τη διάρκεια της βραδιάς ήταν ιδιαίτερα χαμογελαστός, σαν να έδειχνε πόσο πολύ απολάμβανε αυτό που έκανε. 

Το έργο αυτό ο Μπετόβεν το συνέθεσε το 1809, σε μια περίοδο που οδεύει ξεκάθαρα προς τον ρομαντισμό, ενώ παράλληλα έχει ξεκινήσει η έντονη κώφωσή του, με αποτέλεσμα να αποτελεί το πρώτο κοντσέρτο που δεν πρωτοερμήνευσε πρώτα ο ίδιος. Πάντως είναι η πρώτη φορά που εισάγει την έντονη και οργανική συνεργασία του πιανίστα με την ορχήστρα, κάτι που είδαμε και επί σκηνής. Ο χαρακτηρισμός «Αυτοκρατορικό» δεν δόθηκε από τον ίδιο αλλά από τον βρετανό εκδότη του, λόγω της μεγαλοπρέπειας του κομματιού, ενώ μάλιστα ο Μπετόβεν το συνέθεσε ενώ ήταν εγκλωβισμένος σε ένα υπόγειο, για να γλιτώσει από τους βομβαρδισμούς του Ναπολέοντα στην πόλη της Βιέννης, ενώ μάλιστα είχε δεμένα μαξιλάρια στα αυτιά του για να προστατεύσει ό,τι του είχε απομείνει από την ακοή του.

Έπειτα από την ολοκλήρωση του Κοντσέρτου και το χειροκρότημα, μας χάρισε και ένα ανκόρ, επιλέγοντας μάλιστα ένα Lied του Στράους. 

Η συναυλία του Μεγάρου Μουσικής στην Πνύκα περιελάμβανε και 3 ακόμη σπουδαία κομμάτια, που ερμήνευσε μόνη της η ορχήστρα, υπό τις οδηγίες του Κωνσταντίνου Καρύδη. Η βραδιά άνοιξε με δυο σπουδαία κομμάτια του Μότσαρτ. Το πρώτο ήταν η μουσική μπαλέτου για την όπερα «Ιδομενέας», που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1781. Το δεύτερο ήταν η Συμφωνία αρ. 35, Κ385 «Χάφνερ», που τη συνέθεσε έναν χρόνο μετά, το 1782. Η αρχική της μορφή -που την προετοίμασε σε μόλις 17 ημέρες- ήταν μια σερενάτα σε 6 μέρη, για την γιορτή αναγόρευσης ενός φεουδάρχη. Στην τελική της μορφή, μετατράπηκε σε μια συμφωνία με 4 μέρη που παρουσιάστηκε δημόσια την επόμενη χρονιά και έμεινε στην ιστορία. 

Μετά το Κοντσέρτο για πιάνο του Μπετόβεν, η βραδιά έκλεισε με την παρουσίαση των πρώτων τεσσάρων Χορών από τους Ελληνικούς Χορούς του Νίκου Σκαλκώτα, κομμάτια που ο συνθέτης δημιούργησε σε διάλογο με γνωστά και εμβληματικά δημοτικά τραγούδια ή μουσικές από όλη την Ελλάδα. Ένα δυναμικό τελείωμα και ένα αφιέρωμα σε έναν μεγάλο συνθέτη στον τόπο γέννησής του. Εδώ -και λόγω του ρυθμού των χορών- ο Κωνσταντίνος Καρύδης πάνω στο πόντιουμ έδινε τις οδηγίες του με χορογραφικές κινήσεις, άλλοτε πιο απαλές, άλλοτε πιο δυναμικές, ανάλογα με το τέμπο του κομματιού.

Ο χορηγός της συναυλίας στην Πνύκα ήταν η ΑΙΓΕΑΣ Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρία Πολιτιστικού και Κοινωφελούς Έργου.

Η απευθείας μετάδοση όλων των εκδηλώσεων του Europiano στον Κήπο του Μεγάρου

Η Παγκόσμια Ημέρα της Μουσικής γιορτάστηκε στον Κήπο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών με απευθείας μεταδόσεις πιανιστικών κοντσέρτων από 11 διαφορετικές πόλεις της Ευρώπης. Από τις 16:30 μέχρι και τις 23:30 παρουσιάστηκαν διαδοχικά στο Μέγαρο συναυλίες.

Από το Konzerthaus της Βιέννης, η Φιλαρμονική Ορχήστρα της Βιέννης υπό τη διεύθυνση του Petr Popelka και με σολίστ τη Yulianna Avdeeva ερμήνευσε το Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 1 σε ρε ελάσσονα του Johannes Brahms. Στη συνέχεια, από την Philharmonie de Paris, ο Nobuyuki Tsujii συνέπραξε με την Ορχήστρα του Παρισιού υπό τον Klaus Mäkelä στο Κοντσέρτο για πιάνο σε λα ελάσσονα του Edvard Grieg.

Στην Πόζναν, ο Rafał Blechacz εμφανίστηκε με τη Φιλαρμονική του Πόζναν και τον Łukasz Borowicz στο πόντιουμ, παρουσιάζοντας το Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 1 σε μι ελάσσονα του Frédéric Chopin, ενώ στο Konserthuset της Στοκχόλμης ο Eric Lu και η Βασιλική Φιλαρμονική Ορχήστρα της πόλης, υπό τον Ryan Bancroft, απέδωσαν το Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 3 σε ντο ελάσσονα του Ludwig van Beethoven.

Στο Palais de la Musique του Στρασβούργου, η Anna Vinnitskaya, πλαισιωμένη από τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Στρασβούργου υπό τον Aziz Shokhakimov, παρουσίασε το Κοντσέρτο για πιάνο για το αριστερό χέρι σε ρε μείζονα του Maurice Ravel. Ακολούθησε η συναυλία από την αυλή της παλιάς Πανεπιστημιούπολης της Βαλένθια, όπου ο Mao Fujita συνέπραξε με την Ορχήστρα της Βαλένθια, σε μουσική διεύθυνση του Alexander Liebreich, στο Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 21 σε ντο μείζονα του Wolfgang Amadeus Mozart.

Στην Αθήνα, από το Μέγαρο στην Πνύκα, ο Lukas Sternath και η Γερμανική Φιλαρμονική Δωματίου της Βρέμης, υπό τη διεύθυνση του Κωνσταντίνου Καρύδη, ερμήνευσαν το Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 5 σε μι ύφεση μείζονα («Αυτοκρατορικό») του Beethoven. 

Από τη Laeiszhalle του Αμβούργου, η Martha Argerich συμπράττοντας με τη Συμφωνική Ορχήστρα Αμβούργου και τον Sylvain Cambreling παρουσίασε το Κοντσέρτο για πιάνο σε λα ελάσσονα του Robert Schumann. Στη Λισαβόνα, με φόντο τον Πύργο του Μπελέμ, ο Bruce Liu και η Ορχήστρα Gulbenkian υπό τον Hannu Lintu απέδωσαν το Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 1 σε σι ύφεση ελάσσονα του Pyotr Ilyich Tchaikovsky.

Στο Kurhaus του Βισμπάντεν, ο Hayato Sumino συνεργάστηκε με τη Συμφωνική Ορχήστρα της Ραδιοφωνίας της Έσσης, υπό τον Alain Altinoglu, για την ερμηνεία του Κοντσέρτου για πιάνο αρ. 2 σε ντο ελάσσονα του Sergei Rachmaninoff. Η μουσική διαδρομή ολοκληρώθηκε στο Κίεβο, όπου ο Maksym Shadko, μαζί με την Εθνική Φιλαρμονική Ορχήστρα της Ουκρανίας και την Καμεράτα του Κιέβου, υπό τη διεύθυνση της Keri-Lynn Wilson, παρουσίασε το Slavic Concerto for Piano του Borys Lyatoshynsky.

Οι πρώτες εκτιμήσεις λένε ότι τα events στον Κήπο του Μεγάρου παρακολούθησαν συνολικά πάνω από 3000 θεατές, ενώ πανευρωπαικά το Europiano παρακολούθησαν πάνω από 23.000.000 θεατές από όλη την Ευρώπη. Μάλιστα η ελληνική συμμετοχή μεταδόθηκε σε prime time στο ZDF, το οποίο έκανε λόγο για την πιο πολυαναμενόμενη συμμετοχή της φετινής διοργάνωσης.