Διεθνής Ημέρα για την Προστασία της Εκπαίδευσης από Επιθέσεις: ο πόλεμος καταστρέφει σχολεία, ενώ η εκπαίδευση χτίζει το μέλλον.
Όταν βομβαρδίζεις ένα σχολείο, δεν γκρεμίζεις μόνο τούβλα και δομικά υλικά αλλά θάβεις το μέλλον μιας χώρας στα ερείπια. Τα σχολεία είναι τα οχυρά του πολιτισμού. Όταν πέφτουν, ο σκοταδισμός κερδίζει έδαφος. Τα όπλα μπορούν να καταστρέψουν τις αίθουσες διδασκαλίας, αλλά η γνώση είναι το μόνο όπλο που δεν μπορεί να καταστραφεί από κανένα όπλο, από καμιά βόμβα.
Ισοκράτης: «Της παιδείας την μεν ρίζαν είναι πικράν τον δε καρπόν γλυκύν».
Heinrich Heine: «Εκεί που καίνε βιβλία, θα κάψουν και ανθρώπους».
Malala Yousafzai: «Ένα παιδί, ένας δάσκαλος, ένα βιβλίο και ένα μολύβι μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο».
Από το site του Ο.Η.Ε.: «Η Διεθνής Ημέρα Προστασίας της Εκπαίδευσης από Επιθέσεις καθιερώθηκε από τον Ο.Η.Ε. με ομόφωνη απόφαση της Γενικής Συνέλευσης το 2020 και γιορτάζεται στις 9 Σεπτεμβρίου κάθε έτους. Η ημέρα εστιάζει την προσοχή στις επιθέσεις κατά μαθητών, εκπαιδευτικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων κατά τη διάρκεια ένοπλων συγκρούσεων, στη χρήση σχολείων για στρατιωτικούς σκοπούς, αποσκοπώντας στην προώθηση και προστασία του δικαιώματος στην εκπαίδευση και στη διευκόλυνση της συνέχισης της εκπαίδευσης σε ένοπλες συγκρούσεις.»
Υπάρχουν εικόνες ντροπής που δείχνουν ένα σχολείο βομβαρδισμένο, ένα παιδί που τρέχει να σωθεί, ένα βιβλίο θαμμένο κάτω από τα ερείπια μιας αίθουσας διδασκαλίας. Σήμερα σε πολλές περιοχές του κόσμου, αυτά δεν είναι εικόνες του παρελθόντος αλλά η τωρινή πραγματικότητα.
Το σχολείο δεν είναι μόνο ένα κτίριο. Είναι ένας χώρος όπου ο μαθητής μαθαίνει να γίνεται άνθρωπος. Εκεί το παιδί αποκτά γνώσεις, αλλά ταυτόχρονα μαθαίνει να σκέφτεται, να αμφισβητεί, να συνεργάζεται, να σέβεται τον άλλον, να σχεδιάζει και να ονειρεύεται το μέλλον. Η επίθεση εναντίον ενός σχολείου δεν είναι επίθεση εναντίον ενός κτιρίου. Είναι επίθεση στο μέλλον της ανθρωπότητας.
Πλάτων: «Όμηρος την Ελλάδα επεπαιδεύκει. Εδώ και 2800 χρόνια τα έπη του Ομήρου εκπαιδεύουν σύμπασα την ανθρωπότητα»
Βίκτωρ Ουγκώ: «Εκεί που ανοίγει ένα σχολείο, κλείνει μια φυλακή».
Οι συνέπειες του πολέμου στην εκπαίδευση είναι πολλαπλές: θάνατοι και τραυματισμοί μαθητών και εκπαιδευτικών, καταστροφή σχολείων, εκτοπισμός πληθυσμών, διακοπή της φοίτησης, ψυχολογικά τραύματα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στρατολόγηση παιδιών από ένοπλες ομάδες. Η UNICEF επισημαίνει ότι σχολεία και πανεπιστήμια πρέπει να παραμένουν ασφαλείς χώροι μάθησης, ενώ η στρατιωτική χρήση εκπαιδευτικών εγκαταστάσεων αυξάνει ακόμη περισσότερο τους κινδύνους. Το πρόβλημα είναι τεράστιο. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, περισσότερες από 8.500 επιθέσεις παγκοσμίως τα δύο τελευταία χρόνια έχουν στοχοποιήσει σχολεία, μαθητές και εκπαιδευτικούς.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η Διακήρυξη για τα Ασφαλή Σχολεία (Safe Schools Declaration), που άνοιξε για προσυπογραφή το 2015. Πρόκειται για πολιτική δέσμευση των κρατών να προστατεύουν μαθητές, εκπαιδευτικούς, σχολεία και πανεπιστήμια κατά τις ένοπλες συγκρούσεις και να αποτρέπουν τη στρατιωτική χρήση των σχολείων. Μέχρι τον Απρίλιο του 2026, 123 κράτη την είχαν προσυπογράψει.
Η φετινή συγκυρία είναι ακόμη πιο ανησυχητική. Στο μήνυμά του για το 2026, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες υπενθυμίζει ότι η εκπαίδευση είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και ζητά να σταματήσουν οι επιθέσεις εναντίον σχολείων και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και να λογοδοτούν οι υπεύθυνοι.
Ο πόλεμος γκρεμίζει σχολεία. Η εκπαίδευση χτίζει κοινωνίες.
16°
