Της ταινίας προηγήθηκε η πραγματική ιστορία μίας παθιασμένης νεαρής γυναίκας
Υπάρχουν ταινίες που γεννιούνται μέσα από μεγάλες παραγωγές, με τεράστια budgets και στρατιές στελεχών που πιστεύουν από την πρώτη στιγμή στην επιτυχία τους. Και υπάρχουν κι εκείνες που μοιάζουν καταδικασμένες πριν καν ξεκινήσουν — μέχρι τη στιγμή που το κοινό τις ανακαλύπτει και τις μετατρέπει σε φαινόμενο. Το Dirty Dancing ανήκει απόλυτα στη δεύτερη κατηγορία.
Η πραγματική Baby και τα καλοκαίρια στα Catskills: η ζωή πίσω από την ταινία
Η Bergstein μεγάλωσε σε μια οικογένεια που μοιάζει εντυπωσιακά με εκείνη της ηρωίδας της. Ο πατέρας της ήταν γιατρός — όπως και ο πατέρας της Baby — και η οικογένεια περνούσε τα καλοκαίρια της στα θέρετρα των Catskills, όπου οι εύπορες εβραϊκές οικογένειες της εποχής συνδύαζαν διακοπές, κοινωνικές συναναστροφές και χορό.
Η ίδια η Bergstein έχει δηλώσει ότι η Baby είναι «πολύ κοντά» σε εκείνη. Στο BBC είπε χαρακτηριστικά ότι οι χαρακτήρες της είναι «πολύ ιδιαίτεροι άνθρωποι που βρίσκουν μια πολύ ιδιαίτερη πραγματικότητα ο ένας με τον άλλον». Αυτή η «ιδιαίτερη πραγματικότητα» ήταν η δική της εφηβεία: μια εποχή γεμάτη ανακαλύψεις, κοινωνικές ανησυχίες και, φυσικά, χορό.
Όταν αποφάσισε να γράψει το Dirty Dancing, η Bergstein δεν είχε στο μυαλό της μια απλή ρομαντική ιστορία. Ήθελε να μιλήσει για ταξικές διαφορές, για την αυτοδιάθεση των γυναικών, για την πραγματικότητα της παράνομης άμβλωσης πριν τη νομιμοποίηση, για την ενηλικίωση μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει. Αλλά τα στούντιο δεν ενθουσιάστηκαν.
Οι παραγωγοί χαρακτήρισαν το σενάριο «ανόητο» και «αφελές». Είπαν ότι δεν μπορούσαν να «φανταστούν» τον χορό που περιέγραφε. Και τότε η Bergstein έκανε κάτι που σήμερα μοιάζει σχεδόν απίστευτο: ανέβαινε πάνω σε τραπέζια και χόρευε μπροστά σε στελέχη με πούρα, προσπαθώντας να τους δείξει τι εννοούσε.
Ήταν μια ταπεινωτική διαδικασία, αλλά και μια απόδειξη της αποφασιστικότητάς της. Η ίδια έχει πει ότι συχνά ένιωθε πως έπρεπε να «παλέψει για κάθε λέξη» του σεναρίου της.
Όταν όλα τα μεγάλα στούντιο είχαν απορρίψει το σενάριο, η Bergstein βρήκε μια απρόσμενη σύμμαχο: μια εταιρεία διανομής VHS. Εκείνοι δεν ενδιαφέρονταν ιδιαίτερα για το καλλιτεχνικό κομμάτι — ήθελαν απλώς μια ταινία που θα μπορούσαν να κυκλοφορήσουν γρήγορα σε βιντεοκασέτες. Αυτό αποδείχθηκε σωτήριο για το όνειρο της νεαρής γυναίκας που έπρεπε να το κυνηγήσει τόσο πολύ.
Επειδή δεν πίστευαν ότι η ταινία είχε αξία, δεν ασχολήθηκαν ιδιαίτερα με το περιεχόμενο. Έτσι, η Bergstein κατάφερε να κρατήσει όλα τα στοιχεία που τα μεγάλα στούντιο ήθελαν να αφαιρέσουν: την ιστορία της άμβλωσης, την κοινωνική ανισότητα, τις πολιτικές αναφορές, την ωμή πραγματικότητα πίσω από τον λαμπερό κόσμο των θερέτρων.
Η ίδια έχει πει ότι οι παραγωγοί «νόμιζαν ότι έφτιαχναν ένα κομμάτι σκουπίδι… και δεν έλεγξαν ποτέ τίποτα». Αυτή η αδιαφορία ήταν η ελευθερία της.
Η ταινία που προοριζόταν να ζήσει για μόλις λίγες ημέρες
Το Dirty Dancing δεν προοριζόταν για μεγάλη καριέρα στις αίθουσες. Η εταιρεία είχε αποφασίσει ότι θα παιζόταν για μία μόνο εβδομάδα στους κινηματογράφους, απλώς για να «δικαιολογηθεί» η κυκλοφορία του σε VHS. Κανείς δεν περίμενε ότι θα συνέβαινε κάτι διαφορετικό. Κανείς, εκτός από την Eleanor Bergstein.
Η ίδια αποφάσισε να πηγαίνει κάθε βράδυ στις προβολές. Ήθελε να δει πώς θα αντιδρούσε το κοινό. Και αυτό που συνέβη ήταν μαγικό.
Οι θεατές γελούσαν, συγκινούνταν, τραγουδούσαν, χειροκροτούσαν. Η αίθουσα γέμιζε ξανά και ξανά. Ο κόσμος άρχισε να ζητά από τους κινηματογράφους να κρατήσουν την ταινία για περισσότερο. Κάποιοι έφτασαν στο σημείο να κάνουν… πικετοφορίες έξω από τις αίθουσες, απαιτώντας να συνεχιστούν οι προβολές.
Η Bergstein περιέγραψε την εμπειρία σαν κάτι σχεδόν μεταφυσικό: «Νόμιζα ότι είχα πάει στον παράδεισο… Το κοινό πίεζε τα σινεμά για να μείνει η ταινία περισσότερο».
Το Dirty Dancing έμεινε στους κινηματογράφους για 19 εβδομάδες. Έγινε η πρώτη ταινία που πούλησε πάνω από ένα εκατομμύριο αντίτυπα σε VHS. Και τελικά συγκέντρωσε πάνω από 200 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως.
Αλλά η πραγματική του επιτυχία δεν ήταν οικονομική. Ήταν συναισθηματική.
Η ταινία μίλησε σε ανθρώπους κάθε ηλικίας. Μίλησε για την ενηλικίωση, για την αγάπη, για την ελευθερία, για την κοινωνική αδικία. Μίλησε για το δικαίωμα να επιλέγεις τον δικό σου δρόμο. Μίλησε για το θάρρος να σηκωθείς και να χορέψεις — κυριολεκτικά και μεταφορικά. Επίσης, χωρίς να κραυγάζει, άφηνε να ταξιδέψει ένα φεμινιστικό μήνυμα που πίεζε για την αυτοδιάθεση του γυναικείου σώματος και –επιτέλους- τη νομιμοποίηση των αμβλώσεων.
Και όλα αυτά επειδή μια γυναίκα αρνήθηκε να εγκαταλείψει την ιστορία της.
Η κληρονομιά της Eleanor Bergstein
Σήμερα, το Dirty Dancing δεν είναι απλώς μια ταινία. Είναι πολιτιστικό φαινόμενο. Είναι αναμνήσεις, μουσική, χορός, συναισθήματα. Είναι μια ιστορία που συνεχίζει να συγκινεί νέες γενιές.
Και πίσω από όλα αυτά βρίσκεται η Eleanor Bergstein — η πραγματική Baby. Μια γυναίκα που πάλεψε για να ακουστεί η φωνή της, που υπερασπίστηκε την αλήθεια της, που δεν φοβήθηκε να ανέβει σε ένα τραπέζι και να χορέψει για να αποδείξει την αξία της.
Όπως είπε και η ίδια στο BBC, τριάντα χρόνια μετά, εξακολουθεί να νιώθει έτοιμη να επιστρέψει σε αυτούς τους χαρακτήρες, γιατί «είναι πολύ ιδιαίτεροι άνθρωποι» και έχει ακόμη πράγματα να πει μέσα από αυτούς.
Η ιστορία της είναι υπενθύμιση ότι οι μεγαλύτερες επιτυχίες συχνά ξεκινούν από τις πιο απίθανες συνθήκες. Ότι το πάθος μπορεί να νικήσει την αμφιβολία. Ότι το κοινό μπορεί να δει αυτό που οι «ειδικοί» δεν βλέπουν.
Μετά από όλα αυτά, ναι, η αλήθεια είναι, όπως έλεγε στην ταινία και ο αείμνηστος Πάτρικ Σουέιζι, «κανείς δεν βάζει τη Baby στη γωνία!».
17°
