Αλεξάντρου Σόλομον

Σινεμά υπαινικτικό που υπονοεί και παρατηρεί χωρίς να πέφτει στην παγίδα της υπαγόρευσης. Δεν γνώριζα τον Ρουμάνο Αλεξάντρου Σόλομον, μέχρι που ξεκίνησε το 17ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ. Αυτή άλλωστε είναι χρόνια τώρα η σημασία του θεσμού αλλά και μια προσωπική νίκη του Δημήτρη Εϊπίδη! Πως δηλαδή μας γνωρίζει με δημιουργούς που σπαρταρούν και δημιουργούν σε έναν υπερκορεσμένο μεν κόσμο αφήγησης και θεάματος, όπου πάντα όμως υπάρχει η ανάγκη του πυλωρού, εκείνου που μας συστήνει αυτόν που πρέπει, στη σωστή στιγμή. Δεν είναι ο ρόλος του καλλιτεχνικού διευθυντή να ανοίγει παράθυρα ενόρασης και θύρες θέασης και γνωριμίας με τις φωνές του σήμερα;

Πίσω στον Σόλομον. Λεπτό χιούμορ, κοφτερή και διερευνητική αφήγηση, πολύπλοκες αποχρώσεις, ιστορίες από μια χώρα που βιώνει έναν «ιδιότυπο» καπιταλισμό, μετά από την κομμουνιστική Τσαουσέσκου καταστροφική περίοδο. Σε αυτή τη μεταιχμιακή εποχή ο Σόλομον φιλμογραφεί κινούμενος μεταξύ καταγραφής διαφθοράς και άγριου ατομικισμού, μπορεί όμως και να διηγείται ιστορίες που αφορούν είτε το δημόσιο χώρο του Βουκουρεστίου, όπως στους «Σοφέρ της Αποκάλυψης», όπου το μποτιλιάρισμα και τα θανατηφόρα ατυχήματα μαρτυρούν πολλά για το νέο ρουμανικό ψυχισμό, είτε επιστρέφοντας στις μέρες του Ψυχρού Πολέμου: στα «Ψυχρά Κύματα» καταγράφει τον αγώνα εκφωνητών και διαφωνούντων του Radio Free Europe, ενός ραδιοφώνου που εξέπεμψε προς τους ακροατές-λαό διαφωτίζοντας και γκρεμίζοντας την προπαγάνδα του κόκκινου καθεστώτος.

Όμως στην ταινία «Κλάρα Μπ.» είναι που ο Σόλομον ξεδιπλώνει όλη την ικανότητά του να δραματοποιεί τη μεγάλη εικόνα, αυτήν δηλαδή της Ιστορίας που ίπταται πάνω από τους ανθρώπους καθορίζοντας τη μοίρα και την τύχη τους. Σκαρφιζόμενος την ανύπαρκτη Κλάρα Μπ. και διηγούμενος τη ζωή της μέσα από εντέχνως παραποιημένα πορτρέτα άσχετων γυναικών, μέσω των οποίων της προσέδωσε ταυτότητα ζωής, επαγγέλματος, εραστών και γεγονότων, από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο έως τα μισά του 20ού αιώνα, ο Ρουμάνος χτύπησε διάνα. Έπρεπε να διαβάσω στο «Πρώτο Πλάνο», το εφημεριδάκι του φεστιβάλ, τη συνέντευξή του για να καταλάβω πως όλο το φιλμ ήταν μια φάρσα. Πως το Στρασβούργο με τη γαλλογερμανική ταυτότητα, τα αρχεία της Στάζι και ένας ολόκληρος αιώνας από ταραγμένες ιστορίες άτυχων ανθρώπων στις δίνες ιδεολογικών -ισμων και πολέμων, τον βοήθησαν να μηχανευτεί και να στήσει μια παραπλανητική φάρσα, απόλυτα όμως πιστευτή εκ μέρους των αθώων και αδαών. Εμού συμπεριλαμβανομένου.

Να γιατί συζητιέται ο Αλεξάντρου Σόλομον στη Θεσσαλονίκη και οι ταινίες του είναι sold out. Θα κλείσω με μια ευχάριστη διαπίστωση. Ό,τι ήταν κάποτε για τη Θεσσαλονίκη οι ιρανικές ταινίες, αφού λόγω της εμμονής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης γίναμε εξπέρ σε θέματα Κιαροστάμι και Τεχεράνης, είναι πλέον οι Ρουμάνοι κινηματογραφιστές. Μαθαίνουμε ειδικότερες πτυχές περί του τι συνέβη αλλά και του τι συμβαίνει, καθώς η χώρα αλλάζει άρδην. Το ρουμανικό σινεμά στις τελευταίες διοργανώσεις είναι το φετίχ των σινεφίλ της πόλης, που για άλλη μια χρονιά δίνει παρών και γλεντοκοπά στις αίθουσες.