Σινέ Διονύσια: Η σταρ Νόρμα Σίρερ μοιράζει στη Θεσσαλονίκη του 1925 πόθους, πάθη και έρωτες

Θεσσαλονίκη 1925: Η Κάθριν Έμερσον, κορίτσι που επιθυμεί και επιδιώκει ζωή χλιδοκυριλέ και κότα, το σκάει από το φτωχοχώρι της και την κάνει για τη Νέα Υόρκη. Στον πηγαιμό για το Μήλο, το τρένο εκτροχιάζεται, η Κάθριν γλιτώνει, όχι όμως και η διπλανή συνταξιδιώτισσα στο κουπέ. Στο πορτοφόλι της, η Κάθριν βρίσκει μια πρόσκληση που της απέστειλε κάποιος πλέιμποϊ ονόματι Νίκολας, για να πάει και να ζήσει για ένα εξάμηνο στο υπέροχο λοφτ του στο Μανχάταν. Δε διστάζει και έτσι η Κάθριν, την οποία ερμηνεύει η θεότητα του βωβού κινηματογράφου της εποχής Νόρμα Σίρερ, αρπάζει την ευκαιρία και ζει το όνειρο, άσχετα εάν ο Νίκολας απουσιάζει. Στην ντουλάπα του διαμερίσματος υπάρχουν αστραφτερά φορέματα. Η μεταμφιεσμένη σε αστή Κάθριν-Νόρμα Σίρερ περνά καταπληκτικά τριγυρνώντας και φλερτάροντας από πάρτι σε πάρτι. Όμως η οικογένειά της την ανακαλύπτει και έτσι, όταν η μάνα της εμφανίζεται Φάντης Μπαστούνι, η άμυαλη και αριβίστρια Κάθριν φλομώνει τη μαμά στο ψέμα, δήθεν ότι παντρεύτηκε έναν πάμπλουτο επιχειρηματία, που λείπει στην Ευρώπη για δουλειές. Η μάνα δεν πείθεται και γράφει του δήθεν γαμπρού για να μάθει αν όντως ισχύουν τα λεγόμενα.

Αγωνία με λαχτάρα: Τα κορίτσια που βρίσκονται στο σινέ Διονύσια, στην Αγίας Σοφίας στο σημείο που συναντιέται με την Τσιμισκή, νούμερο 17, στη Θεσσαλονίκη του 1925, φλέγονται για τη συνέχεια. Κουβαλήθηκαν στην αίθουσα είτε από το Χαρμάνκιοϊ, τη Ραμόνα και την Καπουτζίδα, είτε είναι πλούσιες αστές, Εβραίες και Ελληνοπούλες, που κατοικούν στο κέντρο. Ο τίτλος της ταινίας που παίζει το σινέ Διονύσια την πρώτη νύχτα που ντεμπούταρε στη ζωή της πόλης είναι Η Σκλάβα της Μόδας. Το διαφημιστικό φέιγ βολάν προωθεί την αίθουσα ως: «Τα Διονύσια κρίνονται ως το τελειότερον οικοδόμημα του είδους εν Ανατολή και από απόψεως αρχιτεκτονικής και από απόψεως διακοσμήσεως. Περιλαμβάνει μετά των θεωρείων χίλια καθίσματα. Απόδοσις εξαιρετική που μόνο εις τα Διονύσια επιτυγχάνει με τα τέλεια μηχανήματα Ουέστερν».

Πίσω στη δράση: Ο πλούσιος Νίκολας επιστρέφει για να δει ποια είναι αυτή που ζει στο σπίτι του και έτσι η Κάθριν, που αναγκάζεται να πει την αλήθεια, περίλυπη ετοιμάζεται να γυρίσει στο χωριό της. Όμως είναι το Χόλιγουντ στη Θεσσαλονίκη του 1925 και οι θεατές πρέπει να αποχωρήσουν με χαμόγελα και αισιοδοξία. Αντιλαμβάνεστε το τέλος, είναι happy, το the end σκάει φωτεινό, ο Νίκολας γνέφει χειρονομιακά της Κάθριν «στάσου, πού πας». Εκείνη, επίσης δια της νοηματικής, κάνει «να μη σε νοιάζει». Όμως, τελικά, πέφτουν ο ένας στην αγκαλιά του άλλου και αυτή ήταν μια γλυκερή νύχτα στη μουντή Μεσοπολεμική Θεσσαλονίκη του σινέ Διονύσια. Τότε που τα ντέρτια και οι φτώχειες περνούσαν με βιοπάλη το πρωί και φιλμικά ρομάντζα τη νύχτα. Μετά τη Σκλάβα της Μόδας, εδώ παίχτηκαν και το Χαμίνι με τον Σαρλό, όπως και το Σάρκα και Διάβολος με την Γκρέτα Γκάρμπο.

Το σινέ Διονύσια διακοσμητικά έμοιαζε με σινεμά στο Κάιρο, το Λουξόρ, ή οθόνη κάπου κοντά στις Πυραμίδες κι όχι στο 17 της Αγίας Σοφίας. Διέθετε ορχήστρα που έντυνε τη δράση με ζωντανή μουσική και εκτός από τις ταινίες, η αίθουσα διατίθονταν και για πολιτιστικές εκδηλώσεις. Μετά τα εγκαίνια με τη «Σκλάβα της Μόδας», μίλησε εκεί ο ποιητής Παλαμάς το 1927, όταν τιμήθηκε από τον Δήμο Θεσσαλονίκης. Μαρτυρία Γιώργου Βαφόπουλου: «Την άλλη μέρα πολύς κόσμος είχε μαζευτεί έξω από τον κινηματογράφο Διονύσια για να δει τον ποιητή. Η πλατεία του κινηματογράφου είχε γίνει μια ανθρωποθάλασσα και τα θεωρεία έμοιαζαν τσαμπιά από σταφύλι. Μέσα στην αίθουσα κι έξω στον δρόμο ο κόσμος τον επευφημούσε ζωηρά».

Αρχείο Ν. Πολίτη, από την έκδοση "Η διαδρομή της μνήμης:Τσιμισκή-Αγίας Σοφίας-Διαγώνιος", Γ. Αναστασιάδης, Ε. Χεκίμογλου, University Studio Press

Ιδιοκτήτης του Διονύσια ήταν ο δικηγόρος Νικόλαος Δαρβέρης, πολιτικός, βουλευτής, εκδότης της εφημερίδας Ταχυδρόμος της Νέας Ελλάδος. Στη γερμανική κατοχή το σινεμά επιτάχτηκε και έγινε ο στρατιωτικός κινηματογράφος Βικτώρια, μεταπολεμικά, όταν ξαναπήρε μπρος, νά τος πάλι ο κόσμος να κάνει ουρές, κάθε που παιζόταν ελληνική ταινία. Το πλάνο με την κοσμοπλημμύρα στην Αγίας Σοφίας, με τα μιλιούνια που περιμένουν να δουν τον Μίμη Φωτόπουλο στο «Να ζήσουν τα Φτωχόπαιδα», είναι από τις τελευταίες οπτικές μαρτυρίες του Διονύσια, που κατεδαφίστηκε το 1973 και στη θέση του ανεγέρθηκε πολυκατοικία. Πολλές φορές, νυχτιάτικα, όταν κατεβαίνω την πεζοδρομημένη πλέον Αγίας Σοφίας, κοιτώ τον όγκο της φτιαγμένο από γυαλί και σκυροδέματα, σκεφτόμενος ότι άνετα θα μπορούσε κάπου κάπου στην πρόσοψη να προβάλλεται η μορφή της Νόρμα Σίρερ. Ήταν κουκλάρα. Δεν θα είχε γούστο;