Μπλουζ με σφιγμένα δόντια: Η κλασική ταινία του Ροβήρου Μανθούλη κυκλοφορεί σε Blu-ray

Η εταιρία παραγωγής home cinema Kino Lorber, με έδρα τη Νέα Υόρκη, ανακοίνωσε ότι στις 11 Μαρτίου 2025 αναμένεται να κυκλοφορήσει το κλασικό πια ντοκουμέντο του Ροβήρου Μανθούλη για την αφροαμερικανική μουσική, «Μπλουζ με σφιγμένα δόντια» (1973), σε Blu-ray, στο πλαίσιο της φημισμένης σειράς της «Kino Classics». Η ταινία του Μανθούλη, που αποτελεί μια εμπνευσμένη μείξη «φιξιόν» και ντοκιμαντέρ, αφηγείται την πλούσια ιστορία των μπλουζ, τραγουδιών που γεννήθηκαν αυθόρμητα στις φτωχογειτονιές των αμερικανικών μεγαλουπόλεων και ταυτόχρονα επιχειρεί μία διατριβή επάνω στην κοινωνική και ταξική διάσταση της αφροαμερικανικής λαϊκής μουσικής.

«Μπλουζ με σφιγμένα δόντια»: Η ταινία του Ρόβηρου Μανθούλη

Γεννημένος στην Κομοτηνή το 1929, ο Ροβήρος Μανθούλης μεγάλωσε στην Αθήνα και σπούδασε Κινηματογράφο και Θέατρο στο Πανεπιστήμιο Syracuse, στη Νέα Υόρκη. Ξεκίνησε την καριέρα του κατά τη δεκαετία του 1960, αρχικά με ντοκιμαντέρ και κωμωδίες και στη συνέχεια με ταινίες κοινωνικού περιεχομένου. Η ταινία του «Πρόσωπο με πρόσωπο» (1966) κέρδισε το Βραβείο Καλύτερου Σκηνοθέτη στο 7^ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Όταν έγινε το Πραξικόπημα της 21^ης Απριλίου 1967, ο Μανθούλης βρισκόταν στο Φεστιβάλ της Ιέρ, στη Νότια Γαλλία, για μία προβολή της ταινίας του, και καθώς το «Πρόσωπο με πρόσωπο» απαγορεύτηκε από το νέο καθεστώς «λόγω γενικωτέρας θέσεως», ο σκηνοθέτης πήρε την απόφαση να εγκατασταθεί μόνιμα στο Παρίσι και τη Γενεύη.

Το «Μπλουζ με σφιγμένα δόντια» (Le Blues Entre les Dents) ήταν η ακριβώς επόμενη ταινία μεγάλου μήκους που γύρισε, η οποία τον καθιέρωσε και στην Ευρώπη. Ακολουθώντας μια σειρά από μικρού μήκους μουσικά ντοκιμαντέρ που ο Μανθούλης γύρισε ως στοκ για το Τρίτο Κανάλι της Γαλλικής Τηλεόρασης (France 3), του οποίου η ίδρυση αποφασίστηκε το 1971, η ταινία είναι μεν μυθοπλαστική (στο πνεύμα του «cinéma vérité» που ήταν εξαιρετικά δημοφιλές εκείνη την εποχή), όμως αφηγείται με ρεαλισμό τον πόνο των αφροαμερικανών, που συνέχιζαν να ζουν στο περιθώριο της κοινωνίας. Πραγματευόμενη την ιστορία ενός νέου ζευγαριού, η ταινία ξεκινάει μέσα σε μια φυλακή, κάπου στον αμερικανικό Νότο, για να καταλήξει και πάλι σε μια φυλακή, αυτή τη φορά στη Νέα Υόρκη. Κατά τη διάρκεια της ιστορίας, παρακολουθούμε ένθετες συνεντεύξεις και performances από θρυλικά ονόματα της μπλουζ μουσικής, όπως τον B.B. King, τον Buddy Guy, τους Sonny Terry & Brownie McGhee, τον Mance Lipscomb, τον Bukka White και τον Roosevelt Sykes.

Η ταινία άρεσε τόσο στους παραγωγούς του France 3 που αποφάσισαν να εγκαινιάσουν το κανάλι με αυτή, τον Ιανουάριο του 1973. Την ίδια χρονιά το «Μπλουζ με σφιγμένα δόντια» κυκλοφόρησε και στις κινηματογραφικές αίθουσες, όπου παρέμεινε για τρεις μήνες χάρη στις διθυραμβικές κριτικές. Ο Μανθούλης μίλησε για τα γυρίσματα και την αποδοχή της ταινίας στο ομότιτλο βιβλίο του, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Εξάντας το 2006. Ο διεθνής σκηνοθέτης, που το 2016 τιμήθηκε με το αργυρό μετάλλιο της Βουλής, πέθανε τον Απρίλιο του 2022 σε ηλικία 93^ων ετών. Η κυκλοφορία της ταινίας του σε Blu-ray από τη σειρά της «Kino Classics» αποτελεί ένα σημαντικό γεγονός και έναν φόρο τιμής στον μεγάλο Έλληνα δημιουργό.