«Living»: Η αγγλική εκδοχή του «Καταδικασμένου»

Το «Living» που προβάλλεται αυτές τις μέρες στη Βρετανία είναι μια αγγλική εκδοχή της ταινίας του Ακίρα Κουροβάβα «Ο καταδικασμένος» (1952), το σενάριο της οποίας ήταν εμπνευσμένο από τη νουβέλα του Λέοντος Τολστόι «Ο θάνατος του Ιβάν Ίλιτς». Το «Living» τοποθετείται στο Λονδίνο του 1952 και απεικονίζει έναν γραφειοκράτη ―που τον  υποδύεται ο Bill Nighy― ο οποίος πάσχει από θανάσιμη ασθένεια και επανεκτιμά την αξία της ζωής. Την ταινία σκηνοθέτησε ο Νοτιοαφρικανός Oliver Hermanus και το σενάριο έγραψε ο γνωστός Βρετανός συγγραφέας Kazuo Ishiguro. Το «Living» έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Sundance.

H εκδοχή του Κουροσάβα υπογράμμιζε, εκτός της υπαρξιακής αγωνίας που βρίσκεται στο κέντρο της νουβέλας, διάφορα ζητήματα που απασχολούσαν εκείνη την εποχή την ιαπωνική κοινωνία: την αναποτελεσματικότητα της γραφειοκρατίας και τη φθίνουσα οικογενειακή ζωή (κάτι που σχολίαζε και ο Όζου στο «Ταξίδι στο Τόκιο»). Ο κεντρικός ήρωας, ο Watanabe, συνειδητοποιεί λίγο πριν από τον θάνατό του ότι η απόλαυση δεν ταυτίζεται με τη ζωή κι ότι η ιδέα του να ζεις στα άκρα δεν προσφέρει τίποτα: γι’ αυτό, προσπαθεί, έστω την τελευταία στιγμή, να κάνει κάτι καλό μέσα στον λαβύρινθο της γραφειοκρατίας· να εξασφαλίσει τη δημιουργία μιας παιδικής χαράς. Η παιδική χαρά γίνεται ο σκοπός των έσχατων ημερών του. Ο Κουροσάβα είχε φτιάξει ένα κατηγορητήριο της ιαπωνικής γραφειοκρατίας την οποία παρουσίαζε σαν φαρσοκωμωδία, ενώ έδειχνε τη νεότερη γενιά ―τον γιο του Watanabe― εντελώς αδιάφορη και παραδόπιστη. Η ταινία με τον τίτλο ’’Ikiru’’ προβλήθηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου το 1954 και θεωρήθηκε από όλους τους κινηματογραφικούς κριτικούς ένα από τα αριστουργήματα του ιαπωνικού κινηματογράφου.

Άριστες ήταν οι κριτικές και για το «Living», οι οποίες επαίνεσαν το σενάριο του νομπελίστα συγγραφέα και την ηθοποιία του Nighy ο οποίος παίζει με ακρίβεια και λεπτές αποχρώσεις έναν άνθρωπο των συνηθειών που χάνει τον άξονά του μετά από την ιατρική διάγνωση. Η ταινία του Κουροσάβα έβαζε κάποιους περιορισμούς στο ευρωπαϊκό κοινό λόγω της ιαπωνικής κουλτούρας που τη διαπότιζε: αυτή η αγγλική εκδοχή μάς είναι πιο οικεία γιατί απεικονίζει τον συντηρητισμό, το «κούμπωμα» του Άγγλου υπαλλήλου ο οποίος απελευθερώνεται λίγο προτού εγκαταλείψει τον κόσμο. Δίπλα στον Nighy εμφανίζονται η Aimee Lou Wood και ο Alex Sharp (που είδαμε στο «The Trial of the Chicago 7»).