Το clinamen του Σελέστ Μπουρσιέ - Μουζενό στη Στέγη
Η ηχητική εγκατάσταση του Γάλλου καλλιτέχνη, που μετατρέπει το νερό σε μουσική, εκτίθεται για πρώτη φορά σε εξωτερικό χώρο, εγκαινιάζοντας το Onassis Mandra
Το clinamen του Σελέστ Μπουρσιέ- Μουζενό, που έρχεται στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση, στο ανακαινισμένο Onassis Mandra, μεταμορφώνει τον χώρο σε ένα ζωντανό ηχητικό τοπίο
Τρεις πισίνες, εκατοντάδες λευκά πορσελάνινα μπολ και ο ήχος που γεννιέται κάθε φορά που αυτά συναντιούνται. Το «clinamen» του Γάλλου καλλιτέχνη, μουσικού και συνθέτη Σελέστ Μπουρσιέ- Μουζενό έρχεται στην ανακαινισμένη Onassis Mandra της Στέγης, από τις 26 Σεπτεμβρίου έως τις 5 Δεκεμβρίου, για την πρώτη παρουσίασή του σε εξωτερικό χώρο.
Το clinamen του Σελέστ Μπουρσιέ Μουζενό στο Onassis Mandra της Στέγης
Η πολυαισθητηριακή εγκατάσταση του Σελέστ Μπουρσιέ- Μουζενό, η οποία έρχεται στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση και συγκεκριμένα στο ανακαινισμένο Onassis Mandra, μεταμορφώνει τον χώρο σε ένα ζωντανό ηχητικό τοπίο. Τα λευκά μπολ επιπλέουν στο νερό, κινούνται αργά, συγκρούονται μεταξύ τους και δημιουργούν μια μουσική σύνθεση που δεν επαναλαμβάνεται ποτέ με τον ίδιο τρόπο. Αυτό είναι και το ενδιαφέρον του clinamen: δεν υπάρχει προκαθορισμένη μουσική, ούτε αρχή, μέση και τέλος. Η κίνηση του νερού, η τυχαία διαδρομή των αντικειμένων και οι συνεχείς μικρές συγκρούσεις δημιουργούν μια ζωντανή, διαρκώς μεταβαλλόμενη παρτιτούρα. Ο επισκέπτης δεν παρακολουθεί απλώς το έργο, αλλά βρίσκεται μέσα σε αυτό, ακούγοντας και παρατηρώντας τον χώρο να αλλάζει μπροστά του.
Ο τίτλος clinamen αναφέρεται στην αρχαιοελληνική έννοια της «παρέγκλισις», την απρόβλεπτη μικρή απόκλιση στην κίνηση των ατόμων, όπως περιγράφεται στην επικούρεια φιλοσοφία. Και αυτή ακριβώς η ιδέα βρίσκεται στην καρδιά του έργου: μια μικρή παρέκκλιση αρκεί για να αλλάξει ολόκληρη την πορεία μιας κίνησης, αφήνοντας χώρο στο τυχαίο και το απροσδόκητο. Ο καλλιτέχνης, που εδώ και δεκαετίες εξερευνά τα όρια ανάμεσα στη μουσική, την εικαστική τέχνη και την καθημερινή ζωή, δημιουργεί έργα στα οποία τα ίδια τα αντικείμενα γίνονται μουσικά όργανα. Στο clinamen, τα πορσελάνινα μπολ έχουν επιλεγεί ένα προς ένα, με βάση το ιδιαίτερο ηχόχρωμά τους, ενώ το νερό και η κίνησή τους αναλαμβάνουν να «συνθέσουν» το έργο.
Ο Boursier-Mougenot δημιούργησε την πρώτη εκδοχή του clinamen το 1997 και έκτοτε το έργο έχει παρουσιαστεί σε περισσότερες από είκοσι διαφορετικές εκδοχές, προσαρμοζόμενο κάθε φορά στον χώρο που το φιλοξενεί. Έχει ταξιδέψει σε διάφορα σημεία του κόσμου, μεταξύ άλλων στην Bourse de Commerce – Pinault Collection στο Παρίσι και στο Park Avenue Armory της Νέας Υόρκης. Στην Αθήνα, το έργο αποκτά μια ακόμη διάσταση. Για πρώτη φορά παρουσιάζεται σε εξωτερικό περιβάλλον και αφήνεται να συνομιλήσει με τη σκιά, τον αέρα, το φως και τη βροχή, αλλά και με τους ήχους της πόλης. Αν βρέξει, μάλιστα, η βροχή δεν αποτελεί διακοπή της εμπειρίας, αλλά γίνεται μέρος της ίδιας της σύνθεσης. Στην Onassis Mandra, η εγκατάσταση συνδέεται με έναν ιδιαίτερο τόπο της Αθήνας: το μοναδικό σωζόμενο αθηναϊκό υπαίθριο θέατρο της Belle Époque, δίπλα στην Ωνάσειο Βιβλιοθήκη και τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου.
Η νέα παρουσίαση στην Αθήνα λειτουργεί έτσι και ως μια διαφορετική γνωριμία με την ανακαινισμένη Onassis Mandra: έναν χώρο όπου, για λίγο, ο θόρυβος της πόλης υποχωρεί και τη θέση του παίρνει ένας ήχος που γεννιέται τυχαία, αργά και αδιάκοπα. Μια εγκατάσταση για να τη δεις, αλλά κυρίως για να μείνεις μέσα της και να ακούσεις.
23°
