Bob Venables: ο μοναδικός βρετανός illustrator φιλοξενείται στο Ian’s bar της Θεσσαλονίκης

Διαδόθηκε μια φήμη πως ένας από τους πιο αγαπημένους μου καλλιτέχνες εικονογράφους, η αυτού εξοχότης ο Bob Venables, εκτίθεται μόνιμα στη Θεσσαλονίκη. Όχι για τις ανάγκες της 8ης Μπιενάλε ή σε έκθεση σε γκαλερί, αλλά σε ένα μπαρ. Έτσι έψαξα να βρω πού βρίσκεται το Ian’s bar, όπου με μπρίφαραν πως βρίσκονται οι πίνακές του κι έμαθα πως είναι το κοκτέιλ λάουντζ του Regency Casino Thessaloniki. Δεν έχασα χρόνο και διακτινίστηκα προς το αεροδρόμιο για να τσεκάρω το αληθές ή το fake. Αλήθεια ήταν, ευτυχώς. 

Λατρεύω τον Bob Venables· σαν παλιοκαραβάνα του κραταιού κάποτε αλλά μειωμένης αξίας σήμερα περιοδικού Τύπου, που όμως συνεχίζει ακόμα να λατρεύει το χαρτί, παρακολουθώ φανατικά τη δουλειά του. Μέγας. Ο φιλαράκος είναι ένας από τους πιο διάσημους illustrator των τελευταίων εικοσιπέντε χρόνων. Η λεωφόρος της δόξας του περιλαμβάνει χνάρια από εξώφυλλα για το Time και το Economist, μέχρι καμπάνιες για το White Old Spice, τον Tommy Hilfinger και το τουρνουά τένις του Γουίμπλεντον.

Το στιλ του Venables είναι ένα πολυθεματικό mix and match όπου αφίσες προπαγάνδας της δεκαετίας του ’30 από τη Βαϊμάρη μπερδεύονται με τον Ματίς, η γουορχολική ποπ αρτ και Βρετανοί Προραφαηλίτες ζουμάρονται σε καρέ που μέσα τους καραδοκούν τεχνικές απεικόνισης από χάρτες της Αναγέννησης. Και όλα τα παραπάνω ο Bob Venables τα σετάρει μέσα σε πορτρέτα ζωόμορφων ανθρώπων που σαν ήρωες του Ότο Ντιξ σε κοιτούν ειρωνικά και κατευθείαν στα μάτια. 

Γκλάμορ κσι παρακμή, αθωότητα και προστυχιά, υπονοούμενες επιθυμίες και ντιρέκτ θέλω, κώδικες διαφήμισης και αναφορές σε πολλαπλά αισθητικά κινήματα, φτιάχνουν ένα σύνολο δουλειάς που τον τοποθετεί στην αφρόκρεμα της παγκόσμιας εικονογραφίας του Τύπου. Αλλά και των βιβλίων, μιας και αξέχαστα μού είναι τα εξώφυλλά του και για τον Μόμπι Ντικ του Μέλβιλ ή τα Ανεμοδαρμένα Ύψη της Μπροντέ. Να σημειώσω πως ο καλλιτέχνης είναι ακριβοθώρητος, δε δίνει συνεντεύξεις και ζει απομονωμένος κάπου αναμεταξύ της στεριάς του Χάμσαιρ και των νερών που περικυκλώνουν το Isle of Wight.

Έτσι φθάνω μέσα στην περιέργεια στο Ian’s bar και ευτυχώς η φήμη όχι απλώς βγαίνει αληθινή αλλά και δικαιώνει την αδημονία μου, αφού όντως παντού στους τοίχους κρέμονται οι πίνακες του Venables. Τους τσεκάρω έναν έναν. Έτσι ακριβώς, παράγγειλα ένα Τάλισκερ και στάθηκα ενώπιόν τους με συγκίνηση λες και δε βρισκόμουν σε μπαρ αλλά σε γκαλερί.

Ενώπιον του θηλυκού κύκνου με ροζ σατέν κομπινεζόν, που βάφει κοκέτικα τα χείλια του με κόκκινο κραγιόν, λες και είναι η Ζέλντα Φιτζέρλαντ που ετοιμάζεται να πάει στο πάρτι της Γετρούδης Στάιν. Παραδίπλα της, ένας ελέφαντας Σέρλοκ Χόλμς ντυμένος με το χαρακτηριστικό καπέλο και την καρό στολή κοιτά πόση ώρα απομένει μέχρι να περάσει το επόμενο τρένο για το Μπίρμινγχαμ.

Μια φιλήδονη αλεπού ντυμένη με πανάκριβη ροζ σατέν φουρό τουαλέτα, πίνει σαμπάνια περιμένοντας καταφανώς ένα όμορφο αγόρι να τη ζητήσει σε χορό, παραδίπλα η καλή της φίλη, μια κότα, αριστοκράτισσα τυλιγμένη με πανάκριβη βιζόν παραγγέλνει κοκτέιλ Κοσμοπόλιταν αναζητώντας επίσης ταίρι. Κλασικός Bob Venables, πολλές φορές, γνωρίζω καλά πως χρησιμοποιεί στη δουλειά του την τεχνική του ζωομορφισμού, αλλά και προσδίδει στους πίνακες σελέμπριτι εσάνς, λες και τα ζώα ποζάρουν για φωτογραφίες που θα μπουν στα κοσμικά του Vanity Fair τραβηγμένες από την κάμερα της Λίμποβιτς.

Are you lonesome tonight: βλέπω έναν γκρι λύκο να τραγουδά στην πίστα με περιβολή ολόιδια με του Έλβις στο Βίβα Λας Βέγκας, απέναντί του ένας σκατζόχοιρος μπάρμαν με άσπρο σμόκιν χτυπά στο σέικερ ένα ακόμα Ντάκιρι για τον Έρνεστ Χέμινγουεϊ, ένα μπουλντόγκ με τζιν παντελόνι και άσπρο τισέρτ όπως ο Μάρλον Μπράντο στο ρόλο του Κοβάλσκι στο Λεωφορείο ο Πόθος κάτι λέει σε άλλο συνάδελφο μπουλντόγκ με πολυβόλο Τόμιγκαν και πόζα αλαζονική αλά Μπάγκτσι Σίγκελ.

Από τη Θεσσαλονίκη κατευθείαν πίσω στη Νέα Υόρκη της ποταπαγόρευσης, στο Παρίσι του Μεσοπολέμου και της Μπελ Επόκ, στο φουαγιέ μιας θεατρικής παράστασης με έργα του Ευγένιου Ο’Νιλ, σε άλλο ένα από τα πάρτι του Μεγάλου Γκάτσμπι, ή μήπως σε κάποιο ξεοδοχείο της Φλόριντας ή του Κάπρι; Πού βρίσκομαι; Οι αναπολήσεις τόπων και χωροχρόνων καλά κρατούν, εδώ Λονδίνο, ένα καθαρόαιμο βασιλικό άλογο ιπποδρομιών δραπέτευσε από το Άσκοτ προτιμώντας να δουλέψει σερβιτόρος σε αριστοκρατική λέσχη ανδρών στη οδό Φλιτ.

Στην κουζίνα ένα ρακούν με μονόκλ σε ρόλο σεφ αναρωτιέται τι θα παραγγείλει απόψε για το δείπνο του ο Όσκαρ Γουάιλντ, στο Ian’s bar του Regency Casino, ποιος θα μου το έλεγε πως, ανάμεσα σε κυρίες και κυρίους που κυνηγούν τύχη και ψυχαγωγία με τα τυχερά παίγνια, περιπλανιέμαι σε αυθεντικούς πίνακες του Bob Venables. Κι αυτό τύχη είναι! Όπως έμαθα, τα έργα έγιναν κατά ειδική παραγγελία, προκειμένου να εξυπηρετήσουν το όραμα των Urban Soul Project, που επί τούτου σχεδίασαν ένα μπαρ που να παραπέμπει σε μια πολύ συγκεκριμένη δεκαετία, αυτή που διαδέχεται δηλαδή τα roaring twenties και οδηγεί κατευθείαν στα ηδονοθηρικά thirties του Γκάτζμπι, της Ντέιζι και της πράσινης ακτίδας.

Παρατηρώ τις λεπτομέρειες του Ian’s, την μπουρζουά μποέμ διακόσμηση με τις τρεις παράλληλες ζώνες καθιστικών σεπαρέ, τους καθρέφτες στην πλάτη του μπαρ που μεγεθύνουν τον χώρο προσδίδοντάς του διαστάσεις ballroom, τα φίνα μαύρα και κοραλί βελούδινα υφάσματα, τις καμπύλες, τα μεταλλικά στοιχεία, τις αλογονούχες ραβδώσεις και ένα πολύ εντυπωσιακό κεντρικό φωτιστικό, που μαζί με την ανάγλυφη ταπετσαρία περασμένη μέσα σε ανάγλυφους ξύλινους τοίχους και τα καταπράσινα επιδαπέδια και κρεμαστά από την οροφή φυτά, είναι αρκούντως εξωτικά και εντυπωσιακά. Στο τρίτο Τάλισκερ είπα στοπ και αποχαιρέτησα τη Φάρμα των Ζώων του Bob Venables, παίρνοντας τον δρόμο πίσω από το αεροδρόμιο για τη Θεσσαλονίκη. Άξιζε το ταξίδι…