- CITY GUIDE
- PODCAST
-
17°
Φουτουρισμός ή βαρβαρότητα!
20 Φεβρουαρίου 1909: το «Μανιφέστο του Φουτουρισμού» δημοσιεύεται στη Le Figaro
Προσέξτε φλόγα, επιτακτικότητα και θριαμβικό τόνο: «Παιανίζουμε την αγάπη του κινδύνου, την έξη της ενεργητικότητας, τη γενναιότητα… Θάρρος, ανταρσία και αποκοτιά θα αποτελέσουν συστατικά στοιχεία της ποιήσεώς μας… Εκθειάζουμε την επιθετική δράση, την πυρετώδη αϋπνία, το διασκελισμό του δρομέα, το σάλτο μορτάλε, τη γροθιά και το σκαμπίλι… Θέλουμε να επιβεβαιώσουμε ότι το ανθρώπινο μεγαλείο εμπλουτίστηκε από ένα νέο ιδεώδες: το ιδεώδες της ταχύτητας».
Χρειάστηκε να μείνει και ο ίδιος πυρετωδώς άυπνος, μουτζουρώνοντας φύλλο μετά το φύλλο. Να βουτήξει στη σιωπή, αφουγκραζόμενος το γουργουρητό των καναλιών, την κλαγγή των αμαξοστοιχιών στις ράγες, το παλινδρομικό ποδοβολητό των μεθυσμένων, να παραπαίουν σαν τραυματισμένα περιστέρια. Η αυγή τον προϋπάντησε με τους συρμούς του τραμ («σαν ολόκληρα χωριά σε διακοπές») και τον επιτακτικό βρυχηθμό των αυτοκινήτων. Αναμφίβολα, ο Φίλιπο Τομάσο Μαρινέτι ήταν ένας άνθρωπος παράφορος με την εποχή του.
Το «Φουτουριστικό Μανιφέστο» του, δημοσιευμένο στη «Le Figaro» στις 20 Φεβρουαρίου του 1909, όχι μόνο δήλωσε την ύπαρξη μιας τεχνοτροπίας που ενέπλεξε τα εικαστικά, τη γλυπτική, την αρχιτεκτονική, τη λογοτεχνία, τη μουσική και τον κινηματογράφο, και η οποία προανέκρουσε την αρτ ντεκό, τον κυβισμό, το σουρεαλισμό και το dada, αλλά ταυτόχρονα εξήρε τον πόλεμο και επηρέασε τον εθνικοσοσιαλισμό και το φασισμό, σε σημείο να παραμένει αμφιλεγόμενη έναν αιώνα μετά τη σύστασή της.
Ο φουτουρισμός μεταστάθηκε με την ταχύτητα ιού στη Γαλλία, την Αγγλία και τη Ρωσία, ενώ ανάμεσα στους κοινωνούς του υπήρξαν οι Μπρακ, Πικάσο, Ντυσάν, Λέζερ, Κούπκα, Λαριόνοφ. Ωστόσο, αποτελεί μια ξεκάθαρα ιταλική επινόηση, με κύριους εκπροσώπους του τους Ουμπέρτο Μποκιόνι, Λουίτζι Ρούσολο, Τζίνο Σεβερίνι, Κάρλο Καρά.
Ευτυχήσαμε να βρεθούμε σε μια μεγάλη φιέστα του φουτουρισμού, το 2009, όταν η Ρώμη φιλοξένησε και διέσπειρε σαράντα έξι σχετικά αφιερωματικά πρότζεκτ, μετατρεπόμενη σε παλλόμενο μνημείο του κινήματος. Την εκθεσιακή κορωνίδα αποτέλεσε η «Futurismo. Avangardia - Avanguardie» στη Scuderie del Quirinale, με τη συνεργασία του κέντρου Πομπιντού και της Tate Modern.
Σε μια πιο σύγχρονη εκδοχή του φουτουρισμού, συμμετείχε επίσης ο Μπράιαν Ίνο, με μια οπτικο-ηχητική εγκατάσταση στο Palazzo Ruspoli. Ο επισκέπτης εισερχόταν σε ένα κατασκότεινο δωμάτιο με αναπαυτικούς καναπέδες, με την ambient μουσική να πηγάζει από διαφορετικά σημεία και οθόνες plasma να μετασχηματίζονται χρωματικά σε έναν πολύπλοκο, αενάως αλλιώτικο αφηρημένο πίνακα. Ίσως οφειλόταν στην ελεύθερη είσοδο, ίσως στην αίσθηση απόδρασης από την καθημερινότητα, αλλά συμμετέχοντας στην εγκατάσταση κατέληγες να αισθάνεσαι πραότητα και μια κατάνυξη σχεδόν θρησκευτική. Oh, happy days.

M. Duchamp, «Nu descendant l’escalier n° 2», 1912

Fernand Léger, «La Noce», 1911-1912

Pablo Picasso, «La Dryade», 1908

Natalya Goncharova, «The Cyclist», 1913

Ugo Gianattasio, άτιτλο, 1920

Carlo Carrà, «The Funeral of the Anarchist Galli», 1911

Umberto Boccioni, «Simultaneous Visions», 1912

Luigi Russolo, «Music», 1911

Ολόκληρο το «Μανιφέστο του Φουτουρισμού» (στα αγγλικά) εδώ
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Από την πρώτη μεγάλη φωτογραφική έκθεση του Γιώργου Λάνθιμου μέχρι τη σύμπραξη έξι γκαλερί σε ένα μεγάλο πρότζεκτ
Πίνακες, γιγαντοοθόνες, VR γυαλιά. H διαδραστική έκθεση του Βίνσεντ Βαν Γκογκ στο Ολυμπιακό κέντρο Γουδί, τα είχε όλα
Τα σπουδαία έργα μίας σπάνιας καλλιτεχνικής προσωπικότητας
Οι ημερομηνίες, οι χώροι και οι σταθμοί της μεγάλης εικαστικής γιορτής στην «πόλη που αλλάζει»
Η Γκαλερί Ζουμπουλάκη εγκαινιάζει την έκθεση «The end- Μια σπουδή στο άπειρο», σε επιμέλεια του Χριστόφορου Μαρίνου
Από το Καφέ του Αρχαιολογικού Μουσείου μέχρι την Kourd, τη Roma Gallery και το Αγγέλων Βήμα
Μια έκθεση ζωγραφικής με τον άνθρωπο στον πυρήνα της, στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων
Η κόρη του μεγάλου καλλιτέχνη αποκαλύπτει το πιο επίμονο σύμβολο στο έργο του πατέρα της
Δέκα ξένες ζωγράφοι που ζουν και δημιουργούν στο νησί συναντιούνται στη Lumiere Gallery σε μια έκθεση αφιερωμένη στη δύναμη του χρώματος και της ταυτότητας.
Ο επιμελητής μιλά για τον εικαστικό και την έκθεση στην Γκαλερί Ζουμπουλάκη
Από το μεγάλο αφιέρωμα στην Έξοδο του Μεσολογγίου μέχρι τις πέτρινες κατασκευές του Τάκη Καβαλλιεράτου
«Στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας συνάντησα «το Κυκλαδικό» και, για πρώτη φορά, έκλαψα δημόσια. Σε όσους με ρώτησαν γιατί κλαίω, απάντησα: βρήκα τον δρόμο για το σπίτι»
Η στρατοσφαιρική πορεία του και η αντιπαλότητα με τον Λεονάρντο ντα Βίντσι
Μεταξύ των γνωστών έργων της ήταν εκθέσεις που διερευνούσαν την «Ostalgie»
Ο πρωτοπόρος καλλιτέχνης που ανανέωσε την ελληνική κεραμική επανέρχεται στο προσκήνιο 40 χρόνια μετά τον θάνατό του
Την Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου ξεκινά ένα μεγάλο πρότζεκτ με τον τίτλο «C'est ma place», που θα διαρκέσει έναν χρόνο και θα φιλοξενήσει γύρω στους 20 καλλιτέχνες
45 χρόνια Νέα Υόρκη, μια νέα αρχή στην Αθήνα
Μέσω του 13ου Διεθνούς Διαγωνισμού Ζωγραφικής καλεί παιδιά και εφήβους 4–18 ετών να φανταστούν το μουσείο του αύριο
Από το «Revisited encounters» του Νίκου Χρυσικάκη μέχρι την «... αγωνία της ύπαρξης» του Θοδωρή Ρουσόπουλου
Επιμέλεια έκθεσης Άννα Καφέτση
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.