Μπιενάλε ΡΝΣ9: Από τη ΔΕΘ ως τη Λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου, η διοργάνωση σε επιμέλεια Νάντιας Αργυροπούλου ανοίγει τις πόρτες της στις 23 Μαΐου 2026
Ο Μάιος στη Θεσσαλονίκη έχει πάντα τη δική του παράξενη γεωμετρία, τη γλυκιά προσμονή του καλοκαιριού που ανακατεύεται με τη σκόνη της ιστορίας και την αέναη κίνηση μιας πόλης που αφουγκράζεται τη δημιουργική της φλέβα.
Τη φετινή άνοιξη, η ατμόσφαιρα ηλεκτρίζεται από κάτι πιο επείγον, καθώς η 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης έρχεται να διατρανώσει με τον αμφίσημο και ταυτόχρονα επιτακτικό της τίτλο πως «όλα πρέπει να αλλάξουν. ΡΝΣ9».
Η 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης έρχεται με τον αινιγματικό τίτλο «όλα πρέπει να αλλάξουν. ΡΝΣ9»
9η Μπιενάλε Θεσσαλονίκης: Ένα ριζοσπαστικό «restart» στην πόλη των φαντασμάτων
Η κύρια έκθεση της 9ης Μπιενάλε Θεσσαλονίκης θα πραγματοποιηθεί από τις 23 Μαΐου έως τις 5 Ιουλίου 2026, σε επιμέλεια της ανεξάρτητης επιμελήτριας Νάντια Αργυροπούλου και με διοργάνωση του MOMUS - Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης. Ήδη από το προοίμιο του φθινοπώρου 2025, με άξονα την επιστημονική φαντασία ως εργαλείο ανατροπής, η Μπιενάλε άρχισε να ξεδιπλώνει μια αφήγηση που δεν περιορίζεται σε εκθεσιακούς τοίχους αλλά επιλέγει να διαχυθεί στον αστικό και περιαστικό ιστό.
Το «ΡΝ» της φετινής διοργάνωσης παραπέμπει στη «Ριζοσπαστική Νοημοσύνη»: μια πρόταση για έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης και πράξης, πέρα από την αναπαραγωγή κυρίαρχων μοντέλων και μιας φράσης, την οποία, όπως επισημαίνει η Νάντια Αργυροπούλου, «σήμερα την κραδαίνουν εξίσου επαναστάτες και τεχνοφεουδάρχες, διωκόμενοι ακτιβιστές και φασίζοντες δημαγωγοί, κοινωνικές τάξεις από αντιδιαμετρικά άκρα». Η Μπιενάλε 9 μιλά για την τεχνητή νοημοσύνη αλλά και για συλλογικές μορφές γνώσης, για τακτικές ευφρόσυνης μαχητικότητας. Δεν αρκείται στο να θέτει ερωτήματα: επιχειρεί να διατυπώσει απαντήσεις, ακόμη κι αν αυτές δεν της ζητήθηκαν ποτέ.
Η Μπιενάλε 9 εμπνέεται από τη μέθοδο έρευνας και σκέψης, την «κριτική μυθοπλασία» της σημαντικής Αφροαμερικανίδας θεωρητικού Saidiya Hartman, καθώς και από τη μελέτη της στην έννοια της άρνησης, της απείθαρχης κίνησης ως στρατηγικής η οποία διακόπτει την οργανωτική βία της εξουσίας και παράγει το άνοιγμα προς τη δυνατότητα άλλων τρόπων ζωής, τη δυνατότητα κατοίκησης του κόσμου με τρόπους ριζοσπαστικά και συλλογικά δίκαιους, ελεύθερους και απολαυστικούς.
Οι βασικοί χώροι φιλοξενίας δεν είναι ουδέτεροι. Τα Περίπτερα 2 και 3 της Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης - Helexpo, μαζί με το MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, κουβαλούν το φορτίο των μεταπολεμικών αφηγημάτων ανάπτυξης και εθνικής αυτοεικόνας. Η επιλογή τους λειτουργεί σαν σχόλιο πάνω στο ίδιο το πεδίο της δημόσιας σφαίρας: ποιος το διαχειρίζεται, ποιος το διεκδικεί, ποιος το φαντάζεται αλλιώς.
Η Μπιενάλε δεν εμφανίζεται εκ του μηδενός τον Μάιο. Έχει ήδη διανύσει ένα προοίμιο από τον Οκτώβριο-Νοέμβριο 2025 με κεντρικό θέμα τις επαναστατικές δυνατότητες της επιστημονικής φαντασίας, ενώ τώρα συνεχίζει με μια αξιοσημείωτη παρέκβαση: ένα τριήμερο κινηματογραφικών προβολών στον κινηματογράφο Μακεδονικόν στις 12, 13 και 14 Μαρτίου 2026, στο πλαίσιο του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και του αφιερώματός του στα αρχεία. Το πρόγραμμα, που τιτλοφορείται «Αναρχειοθετώντας την αλλαγή», συγκρότησε η ίδια η Αργυροπούλου και περιλαμβάνει έργα Ελλήνων και ξένων δημιουργών σε τρεις συνεδρίες.
Στις 12 Μαρτίου, τα έργα «Le Sibille» (1977) της τρανς-φεμινιστικής κολεκτίβας Le Nemesiache και «Witchhammer» (1969) της Ester Krumbachová εξερευνούν την καταδίωξη των μαγισσών ως ιστορική και σύγχρονη μεταφορά. Στις 13 Μαρτίου, δημιουργοί της ελληνικής αντικουλτούρας, ο Πάνος Κουτρουμπούσης, ο Τέος Ρόμβος και η Χαρά Πελεκάνου, αλλά και η ιστορία του πλωτού κινηματογράφου-Κουρσάλ στη Θεσσαλονίκη του 1925 φέρνουν στο προσκήνιο αισθητικές κοινωνικότητας και γενναιόδωρης μοιρασιάς. Στις 14 Μαρτίου, ο εικαστικός και κινηματογραφιστής Valentin Noujaïm παρουσιάζεται αυτοπροσώπως, φέρνοντας ταινίες που σβήνουν τα όρια κατηγοριών για να στρέψουν την προσοχή στο ημιορατό (κράτος, εξουσία, μνήμη) μέσα από τελετουργίες ανάμεσα σε ερείπια παρελθόντος και μέλλοντος.
Μην προσπεράσετε την 9η Μπιενάλε Θεσσαλονίκης ως άλλη μια «υποχρέωση» της πολιτιστικής ατζέντας. Είναι μια πρόσκληση σε ένα εικαστικό πάρτι όπου, για μια φορά, δεν είναι καλεσμένοι μόνο οι ειδήμονες, αλλά όλοι όσοι πιστεύουν στο αξίωμα της G. C. Spivak πως «η επανάσταση, όπως και οι δουλειές του σπιτιού, πρέπει να γίνεται κάθε μέρα».
9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης: πλήρης διάρκεια 31 Οκτωβρίου 2025 – 5 Ιουλίου 2026 Επιμέλεια: Νάντια Αργυροπούλου Οπτική Ταυτότητα: studio precarity Αρχιτεκτονικός Σχεδιασμός: Y2K Architects Βοηθός Επιμελήτριας: Έβελυν Ζέμπου Ομάδα Παραγωγής MOMUS: Αγγελική Χαριστού, Σίλια Φασιανού, Ευτυχία Πετρίδου Οργάνωση και Υλοποίηση: MOMUS-Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης Συνδιοργάνωση: ΔΕΘ-Helexpo Εταίροι: Δήμος Θεσσαλονίκης, Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Δημιουργικοί Εταίροι: Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ - Γραφείο Θεσσαλονίκης, Another Football, Mamagea Η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΣΠΑ – Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία»)
www.thessalonikibiennale.com
15°
