Τα διατηρητέα της Βαλαωρίτου: το παρελθόν, η ιστορία, το παρόν τους

Παλιές βιοτεχνίες, μικρές επιχειρήσεις που συνεχίζουν την οικογενειακή παράδοση και πολυάριθμα κλειστά καταστήματα που καλύπτονται από μια άναρχη καλλιτεχνική έκφραση. Αυτά είναι ορισμένα από τα στοιχεία που συνθέτουν την ιδιόμορφη φυσιογνωμία της «Βαλαωρίτου», όπως αποκαλείται σήμερα από τους περισσότερους (Θεσσαλονικείς και μη) η περιοχή πάνω από τα Λαδάδικα, εκεί όπου καθετί νέο που γεννιέται θυμίζει πάντοτε το παλιό. Και είναι αυτό το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλούνται να επιβιώσουν κάποια από τα ελάχιστα εναπομείναντα διατηρητέα κτίρια της Θεσσαλονίκης, διεκδικώντας μια θέση στο παρόν της πόλης.

Στον Φραγκομαχαλά ή «στη Φράγκων» –όπως ονομαζόταν από τα μέσα του 19ου αιώνα η περιοχή– κάποτε θα έβρισκες τα πάντα: εδώδιμα-αποικιακά, κλωστές, είδη προικός, χρώματα και κάθε λογής δυσεύρετα εξαρτήματα. Μια τέτοια –περίπου– εικόνα θα συναντήσει κανείς και σήμερα στη «Φράγκων», με τη διαφορά ότι στη θέση πολλών καταστημάτων θα δει κατεβασμένα ρολά και φθαρμένες ταμπέλες, υπομνήσεις μιας εποχής εμπορικής άνθησης που έχει πια παρέλθει. Η ποικιλία προϊόντων και υπηρεσιών στις οδούς Συγγρού, Φράγκων και Λέοντος Σοφού αντανακλούσε εν πολλοίς την πολιτισμική ποικιλομορφία της περιοχής στην οποία από τις αρχές του 20ού αιώνα πραγματοποιούνταν πλέον μια εντυπωσιακή συνύπαρξη διαφορετικών εθνικοτήτων. επομένως, η εποχή ήταν η πλέον κατάλληλη για να φιλοξενήσει και τα Χάνια (ή μοτέλ της εποχής), ένα από τα οποία, το Κύρτση Χάνι, αξιοποιείται σήμερα αναπαλαιωμένο για να στεγάσει το θρυλικό «Ύψιλον».