Γήωση: μια ήσυχη επανάσταση

Πέντε φίλοι από τη Θεσσαλονίκη, διαφορετικοί μεταξύ τους αλλά με κοινό όραμα, αντί να συζητούν μόνο για τα προβλήματα της εποχής μας αποφάσισαν να αναζητήσουν λύσεις. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα της Γήωσης. Μιας ενεργειακής κοινότητας που δεν θα έδινε λύση μόνο στην αύξηση των τιμών της ενέργειας αλλά μαζί με την ενέργεια θα παρήγαγε και εμπιστοσύνη, αλληλεγγύη και προοπτική. Με πίστη στη δύναμη της συλλογικής προσπάθειας ένωσαν γνώσεις, εμπειρία και δημιουργικότητα για τον κοινό τους σκοπό. «Με αρκετό κόπο και συμμετοχικές διαδικασίες καταφέραμε να ιδρύσουμε την ενεργειακή κοινότητα και να γίνουμε και φορέας ΚΑΛΟ, που σημαίνει ότι πρέπει να πληρούμε και κάποια επιπλέον κριτήρια» θα μου πει η Πρόεδρος της Γήωσης, Κυριακή Μεταξά.

Στις μέρες μας με τις τιμές της ενέργειας να αυξάνονται απροσδόκητα οι ενεργειακές κοινότητες μπορούν να παρέχουν σταθερότητα και ανεξαρτησία από αυτές τις διακυμάνσεις διασφαλίζοντας την οικονομική και ενεργειακή ασφάλεια των μελών τους. «Σε ένα αγροτεμάχιο που διαθέτει ένα μέλος μας σχεδιάζουμε ένα μικρό φωτοβολταϊκό πάρκο χαμηλής τάσης 100 κιλοβάτ για να δοκιμάσουμε τις δυνάμεις μας στην αρχή. Παράλληλα σκεφτόμαστε και άλλα πράγματα όπως φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι που είναι και αυτός ένας τρόπος για να μειώσουμε τις τιμές» εξηγεί η κ. Μεταξά. Ωστόσο, όπως θα μου πει, κάνουν πολύ περισσότερα από το να μειώνουν απλώς το κόστος της ενέργειας. Ενδυναμώνουν την κοινωνία, προωθούν τη βιωσιμότητα και ενισχύουν την τοπική οικονομία με νέες θέσεις εργασίας. «Στο πλάνο που έχουμε καταθέσει περιλαμβάνονται μελέτες για την κατασκευή του πάρκου αλλά κυρίως η ενεργειακή μεσιτεία που είναι συμβουλευτική για το πώς μπορείς να μειώσεις τους λογαριασμούς ρεύματος επιλέγοντας έναν άλλο προμηθευτή ανάλογα με το τι τιμολόγια υπάρχουν διαθέσιμα στην αγορά. Αυτή είναι μια υπηρεσία δωρεάν προς τους πολίτες, είτε είναι μέλη μας είτε όχι».

Ρεύματα φροντίδας

Μπορεί η δημιουργία μιας ενεργειακής κοινότητας να απαιτεί σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές, τεχνολογία και τεχνογνωσία, που αυτά μεταφράζονται σε κόστος που μπορεί αρχικά να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για τη δημιουργία μιας ενεργειακής κοινότητας, ωστόσο εξίσου σημαντικό είναι και η επένδυση στον ανθρώπινο παράγοντα. Η δυσκολία ανάπτυξης ενεργειακών κοινοτήτων δεν συνδέεται μόνο με τα κεφάλαια που χρειάζονται αλλά και με ανεπαρκή πληροφόρηση της κοινωνίας. Η Γήωση για να καλύψει αυτό το κενό διοργάνωσε την πρώτη της ανοιχτή εκδήλωση στη Πλατεία Μαβίλη στη Θεσσαλονίκη με τον τίτλο «Ρεύματα Φροντίδας: Συλλογικές λύσεις σε ατομικές προκλήσεις». «Μέσα από συμμετοχικές δράσεις, δημόσιες συζητήσεις και ενημερωτικά σημεία στην εκδήλωση επιχειρήσαμε να αναδείξουμε τα οφέλη της συμμετοχής των πολιτών στην ενεργειακή μετάβαση, αλλά και τη σημασία συλλογικών λύσεων απέναντι σε κρίσιμα ζητήματα της καθημερινότητας μας: αυξημένο κόστος ζωής, στεγαστική πίεση, ενεργειακή και διατροφική επισφάλεια, κλιματική κρίση» θα πει ο Γιώργος Μελισσουργός, μέλος της Γήωσης.   

Η άρτια οργάνωση της εκδήλωσης ήταν ένα εξαιρετικό παράδειγμα συμμετοχικού διαλόγου και ουσιαστικής ανταλλαγής γνώσεων. Με προσανατολισμό στην ενεργό συμμετοχή των πολιτών, η ομάδα της Γήωσης αξιοποίησε τις μεθοδολογίες Fishbowl και Ζωντανής Βιβλιοθήκης, δημιουργώντας ένα ανοιχτό και δυναμικό περιβάλλον συζήτησης.

Μέσα από το Fishbowl, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να εκφράσουν απόψεις και προβληματισμούς σε ένα δημοκρατικό και συμπεριληπτικό διάλογο. Παράλληλα η Ζωντανή Βιβλιοθήκη έδωσε τη δυνατότητα άμεσης επαφής με ανθρώπους που διαθέτουν εμπειρία και τεχνογνωσία στον τομέα των ενεργειακών κοινοτήτων, μετατρέποντας τη γνώση σε προσωπική εμπειρία και την ενημέρωση σε ουσιαστική κατανόηση. Η άψογη συνύπαρξη των δυο αυτών εργαλείων ενίσχυσε τη συμμετοχή, καλλιέργησε σχέσεις εμπιστοσύνης και ανέδειξε τη δύναμη της συλλογικής μάθησης. «Ο κόσμος έμεινε μέχρι το τέλος. Η ζήτηση που έγινε ήταν πολύ ζωντανή και ενεργοποίησε τους πολίτες.  Συμμετείχαν εκπρόσωποι από το Σωματείο Ενοικιαστών, όπως ο Νίκος Φραντζής, ο Αλέξανδρος Κιουπκιολής, Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών στο ΑΠΘ και ο Φίλιππος Πολατσίδης από τους Περβολάρηδες Θεσσαλονίκης. Στην εκδήλωση βγήκαν πολύ οργανικά κάποιες συνθέσεις για τα ζητήματα της καθημερινότητας. Γιατί τα προβλήματα της καθημερινότητας δεν είναι ζητήματα που λύνονται μόνα τους αλλά μόνο όταν συνεργάζεσαι. Τότε βρίσκεις λύσεις και ανακτάς τον έλεγχο της ζωής σου» θα πει η κ. Μεταξά και δεν μπορώ παρά να συμφωνήσω ότι η πραγματική δύναμη των ενεργειακών κοινοτήτων δεν έγκειται στα κιλοβάτ που παράγουν αλλά σε αυτή τη σύνδεση των ανθρώπων. Στη μετατροπή των γειτόνων σε συνεργάτες και της ενέργειας σε κοινό αγαθό. Αυτή η αλλαγή νοοτροπίας από το ατομικό στο συλλογικό αγαθό αποτελεί και μια πολιτισμική αλλαγή.