Κλιματική Αλλαγή και Διαχείριση των Δασών

Η αλληλεπίδραση των δασών με το κλίμα είναι γνωστή αφού τα δάση δρουν ως αποθήκη διοξειδίου του άνθρακα όταν είναι υγιή και αυξάνονται, αλλά και ως πηγή διοξειδίου όταν καταστρέφονται είτε από φυσικά αίτια είτε από ανθρώπινες δραστηριότητες. Στην Ελλάδα αφενός μεν είχαμε τεράστιες καταστροφές από πυρκαγιές, αφετέρου η κρίση συνέβαλε στην αποψίλωσή τους, με αποτέλεσμα τα ελληνικά δάση να βρίσκονται σε κίνδυνο. Τώρα αν σκεφτούμε ότι η Ελλάδα αναμένεται να πληγεί από την κλιματική αλλαγή περισσότερο από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, καταλαβαίνουμε ότι οι πολιτικές για τα δάση πρέπει να αλλάξουν και οι διαχειριστικές πρακτικές να είναι τέτοιες που να φροντίζουν την διατήρηση της υγείας και της παραγωγικότητας των δασών.

Την κατάσταση των ελληνικών δασών και τις επιπτώσεις που έχουν υποστεί και θα υποστούν στο μέλλον από την κλιματική αλλαγή μελέτησε το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή σε συνεργασία με τη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης, Προστασίας Δασών και Αγροπεριβάλλοντος του ΥΠΑΠΕΝ με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μέσω προγράμματος LIFE+.

Οι ειδικοί επιστήμονες του προγράμματος LIFE+ AdaptFor εκτίμησαν την τρωτότητα των ελληνικών δασικών οικοσυστημάτων από τις αλλαγές που ήδη έχουν παρατηρηθεί και αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή. Κάποιες απ’ αυτές είναι η νέκρωση της δασικής πεύκης και της κεφαλληνιακής ελάτης λόγω επιδημιών παθογόνων οργανισμών. Οι επιστήμονες με βάση τα αποτελέσματα αυτών των εκτιμήσεων όρισαν νέους διαχειριστικούς σκοπούς για τα δάση και σχεδίασαν μέτρα προσαρμογής στην αλλαγή του κλίματος. Πρόκειται για διαχειριστικά μέτρα «μηδενικών ή ελάχιστων επιπτώσεων» που ανταποκρίνονται σ’ ένα ευρύ φάσμα πιθανών μεταβολών του κλίματος και στοχεύουν στη μείωση της τρωτότητας των δασών και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας τους στην κλιματική αλλαγή. Επιπλέον τα μέτρα προωθούν συνέργειες με άλλες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η διατήρηση της βιοποικιλότητας και ο μετριασμός της κλιματικής αλλαγής μέσω δέσμευσης μεγαλύτερων ποσοτήτων διοξειδίου του άνθρακα στα δάση.

Πριν τα μέτρα προσαρμογής οριστικοποιηθούν και ενσωματωθούν στα Δασικά Διαχειριστικά Σχέδια προηγήθηκε διαβούλευση με τις αρμόδιες Δασικές Υπηρεσίες των περιοχών που μελετήθηκαν, ώστε να είναι δυνατή η εφαρμογή τους σε ό,τι αφορά το κόστος αλλά και στην ευρύτερη κοινωνική αποδοχή αφού κανένα μέτρο δεν μπορεί να εφαρμοστεί εάν η κοινωνία δεν έχει πρώτα ενημερωθεί και συναινέσει.

Τέλος για την εκπαίδευση του προσωπικού των Δασικών Υπηρεσιών που θα κληθούν να εφαρμόσουν αυτά τα μέτρα, οργανώθηκε σεμινάριο κατάρτισης αλλά και εκδόθηκε και Οδηγός με «Κατευθύνσεις για την προσαρμογή της διαχείρισης των ελληνικών δασών στην κλιματική αλλαγή» για να μπορούν οι εργαζόμενοι να αναγνωρίζουν και ανιχνεύουν αμέσως τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα δάση της αρμοδιότητας τους, ώστε η ενεργοποίηση τους να είναι άμεση.