Πώς θα είναι οι νέες πλατείες σε Κολωνάκι, Εξάρχεια και Ευαγγελισμό - Φωτογραφίες και βίντεο από τα σχέδια ανάπλασης

Τους νικήτες στους τρεις από τους επτά συνολικά διαγωνισμούς που τρέχουν για την ανάπλαση πλατειών στην Αθήνα, ενόψει των έργων για τη δημιουργία των σταθμών της Γραμμής 4 του Μετρό, ανακοίνωσε η «Ανάπλαση Αθήνας».

Πρόκειται για τρεις εμβληματικές πλατείες, του Κολωνακίου, των Εξαρχείων και του Ευαγγελισμού, οι οποίες θα αλλάξουν εντελώς όψη, καθώς υποδέχονται τη Γραμμή 4.

Πώς θα είναι η πλατεία Κολωνακίου μετά τα έργα για το Μετρό 

Για την πλατεία Κολωνακίου, στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό επικράτησε η πρόταση του γραφείου XZA Architects.

Την ομάδα μελέτης αποτελούν η Θεώνη Ξάνθη, αρχιτέκτων μηχανικός, Άννα-Μαρία Βισίλια, αρχιτέκτων τοπίου, Κωνσταντίνος Ζέκκος, μηχανικός πολεοδόμος-χωροτάκτης, Παρασκευή Τριβυζά, μηχανικός συγκοινωνιολόγος.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση του αρχιτεκτονικού γραφείου, η επιτροπή έδωσε το πρώτο βραβείο στην πρόταση, καθώς τη βρήκε «πολύ ενδιαφέρουσα και τολμηρή πρόταση συνολικής αναθεώρησης της πλατείας σε σχέση με τον περιβάλλοντα αστικό ιστό. Έχει συλλάβει και χειριστεί καλά τη διαφορά ύψους και την προσβασιμότητα. Έχει καλή αντίληψη περιβαλλοντικού σχεδιασμού, της υλικότητας και της ευρύτερης πολεοδομικής κλίμακας. Πολύ καλή διάγνωση του αστικού περίγυρου της πλατείας και των υψομετρικών διαφορών για τη διαμόρφωση της σχεδιαστικής προσέγγισης. Βασικοί στόχοι είναι η μεταφορά της ζωής στο κέντρο της πλατείας, η αστική κινητικότητα και ο περίπατος, καθώς και η ανάκτηση του φυσικού περιβάλλοντος».

«Με αφετηρία την τοπογραφία, η πλατεία έχει οργανωθεί στον άξονα Λυκαβηττού- Κουμπάρη-Αρδηττού με διαγώνιες φυγές στη σχέση Κανάρη-Καψάλη. Η πρόταση έχει δύο συνεργαζόμενα επίπεδα: την πλατεία, σχετικά οριζόντια, στο χαμηλό επίπεδο της οδού Κουμπάρη, που επιτρέπει την ανάπτυξη των περισσότερων δραστηριοτήτων μιας αστικής πλατείας για κάθε ηλικία, και το διάζωμα, ως κυκλικό belvedere, που έχει αφετηρία την Πατριάρχου Ιωακείμ και υπερυψούται σε ελεύθερο περίπατο προς την Κουμπάρη.

» Η μεγάλη υψομετρική διαφορά από βορά προς νότο λύνεται διατηρώντας απρόσκοπτες τις προσπελάσεις, διαμορφώνοντας δύο πλατώματα-επίπεδα. Δημιουργείται με αυτόν τον τρόπο ένας ενιαίος επίπεδος χώρος πλατείας στο χαμηλότερο επίπεδο που δίνει δυνατότητες για πολλαπλές χρήσεις, με περίπτερο, χώρους για καφέ και υπαίθριο ανθοπωλείο, χώρους στάσης και αναμονής, εκδηλώσεων, κίνησης κλπ. Το δαχτυλίδι του belvedere από πάνω είναι το πιο ισχυρό στοιχείο του σχεδιασμού, συνδυάζοντας τον περίπατο σε ένα πρωτόγνωρο αστικό επίπεδο, αλλά και ένα στέγαστρο εισόδου στον σταθμό του μετρό.

» Η κυκλοφοριακή ενσωμάτωση της πλατείας στο αστικό της μέτωπο κρίνεται επιτυχής, αλλά συντηρητική. Πολύ θετική είναι η πεζοδρόμηση του νότιου δρόμου και η επέκταση της πλατείας ως την οικοδομική γραμμή. Έχει δοθεί ιδιαίτερο βάρος στον βιοκλιματικό και τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό, με ανασύσταση πρασίνου, διαχείριση υδάτων και ηχητική προστασία. Αξιολογήθηκαν θετικά η επιλογή μεσογειακής βλάστησης με χαμηλές ανάγκες συντήρησης και ανθεκτικότητα, η διαχείριση των υδάτων με ανάσχεση ομβρίων από φυτεμένες νησίδες και απορροφητικά δάπεδα και η συλλογή τους στη χαμηλότερη στάθμη για επαναχρησιμοποίηση καθώς και η εισαγωγή του νερού ως στοιχείο δροσισμού και παιχνιδιού

» Τα υλικά επιδιώκουν ισορροπία ανάμεσα στα σταθερά και τα υδατοπερατά, με ικανή χρήση ψυχρών υλικών καλής θερμικής συμπεριφοράς. Το βύθισμα της πλατείας στο χαμηλότερο επίπεδο σε σχέση με τον πολύβουο δρόμο βοηθάει και ως ηχητική προστασία. Το περιμετρικό διάζωμα-στέγαστρο θα είναι από τα πιο δύσκολα θέματα επίλυσης στον τελικό σχεδιασμό, επειδή προβάλει καθ’ ύψος στην κατωφέρεια της πλατείας και επιβάλλεται να μην αυξηθεί η διατομή του κατά τη στατική επίλυση της πρότασης, ώστε να διατηρηθεί η διαφάνεια και η οπτική επικοινωνία με όλες τις πλευρές της πλατείας».

Έτσι θα γίνει η πλατεία Εξαρχείων

Την πλατεία Εξαρχείων, η οποία βρέθηκε πρόσφατα πάλι στο επίκεντρο της δημοσιότητας λόγω των κινητοποιήσεων των κατοίκων της κατά της κοπής δέντρων, αναλαμβάνει το γραφείο Tense Architecture.

Στα σχόλια της κριτικής επιτροπής, αναφέρεται μεταξύ άλλων: «Πολύ καλή ισορροπία του δημόσιου χώρου της πλατείας, με σαφή κεντρικότητα του γλυπτού των τριών ερώτων, της ισχυρής περιμετρικής φύτευσης και της διαχείρισης της εισόδου στο μετρό, που «μεγαλώνει» την πλατεία, εξυπηρετώντας ανάλογα το μετρό. Κυκλοφοριακά, η πλατεία επεκτείνεται στις οδούς Στουρνάρη και Τρικούπη αφήνοντας μια λωρίδα διέλευσης μόνο, που οργανώνει περιμετρικά ήπιες κυκλοφορίες στην ευρύτερη περιοχή».

«Η οργανωμένη φύτευση αναδεικνύει την αστική πλατεία, απέχοντας από τον αστικό κήπο και τις σύνθετες υπερκείμενες κατασκευές. Το αστικό περιβάλλον της πλατείας με τις καλές πολυκατοικίες και το VOX αναδεικνύονται. Τα υλικά είναι σωστά διαλεγμένα για να είναι ανθεκτικά στη χρήση και διαπερατά με άρτια αισθητική. Καλά σχεδιασμένος και λιτός εξοπλισμός. Οργάνωση απορροής ομβρίων, σχάρες δέντρων, φωτισμός. Γενικά, καλά οργανωμένη προσέγγιση σε πολλά επίπεδα που δίνει ένα ολοκληρωμένο αποτέλεσμα».

«Η πρόταση επιχειρεί μια ενδιαφέρουσα ανάγνωση της πλατείας που οδηγείται συνθετικά από τη σαφή διάκριση ανάμεσα σε ένα δημόσιο χώρο πλατείας γειτονιάς και ένα δημόσιο χώρο σταθμού Μετρό μεγάλης εμβέλειας. Η πρόσβαση στον χώρο της πλατείας και η απρόσκοπτη προσπέλαση από και προς τη λειτουργία του μετρό θεωρείται επιτυχής, καθώς διαμορφώνεται μέσω μιας εύληπτης και άνετης εισόδου, σε μικρή βύθιση από τον κυρίως χώρο της πλατείας και διακριτά προς αυτή, ώστε να εκτονώνεται πιο ανώδυνα η αυξημένη λειτουργία του σταθμού».

Ο Ευαγγελισμός γίνεται κόμβος, νέα πνοή στο άλσος

Ο Ευαγγελισμός, ούτως ή άλλως, φιλοξενεί τον ομώνυμο σταθμό της Γραμμής 3 («μπλέ γραμμή») του Μετρό και αναμένεται να αναβαθμιστεί σε μεταφορικό κόμβο, αφού στο μέλλον θα φιλοξενεί και τη Γραμμή 4.

Στο πλαίσιο αυτό, το άλσος απέναντι από το νοσοκομείο αλλάζει μορφή, με το γραφείο Μ. P. Sparch να κερδίζει τον διαγωνισμό και να αναλαμβάνει τη μεταμόρφωσή του.

«Κόμβος εναλλαγής δικτύου υπόγειας και υπέργειας κινητικότητας με πολύ καλό επίπεδο σχεδιασμού, με ενδιαφέρουσες γεωμετρίες, ήπια παρέμβαση, συνδυασμό διαφορετικών στοιχείων και πολύ καλή αντιμετώπιση του φωτισμού της υπόγειας στάθμης. Χαρακτηριστικό στοιχείο της πρότασης είναι η ευκρίνεια και η συνέπεια της ιδέας σε σχέση με τον σχεδιασμό», διαβάζουμε στο σκεπτικό της κριτικής επιτροπής.

Και συνεχίζει: «Επιτυχής είναι η διείσδυση του φυσικού φωτισμού στο σταθμό ως πρόταση ώσμωσης και ανάδειξης δύο κόσμων: άνω-κάτω, σκιά-φως, μέσα-έξω. Επιτυχής είναι επίσης η διατήρηση και ενίσχυση του φυσικού στοιχείου, με ελάχιστο αποτύπωμα σκληρού δαπέδου στις επίγειες συνδέσεις. Θετικός είναι ο εμπλουτισμός του χώρου με τέχνη, παιχνίδια, γλυπτά νερού κλπ. Πολύ καλό είναι το μεταλλικό στέγαστρο με ελάχιστες διατομές στην είσοδο/έξοδο του σταθμού».

«Επικρατεί η απλοποίηση των διαμπερών διαδρομών στις βασικές και τις κύριες με στόχο τη λειτουργική σύνδεση του σταθμού με το πυκνοκατοικημένο αστικό περιβάλλον και την ταυτόχρονη ανάδειξη του πάρκου. Βιοκλιματική και περιβαλλοντική προσέγγιση, με διαμόρφωση ήπιας οδού Ριζάρη για το αυτοκίνητο και διαδρομές για το ποδήλατο στις Β. Σοφίας και Β. Κωνσταντίνου. Η φυτοτεχνική πρόταση-είναι ολοκληρωμένη και συμβάλλει στην αποκατάσταση και αναβάθμιση του πάρκου και κατ’ επέκταση του τοπίου».