Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ και BPC-157: Το αμφιλεγόμενο πεπτίδιο που γίνεται μόδα στο fitness

Ένα πειραματικό πεπτίδιο που έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές στα social media για την αποκατάσταση τραυματισμών, τον πόνο και τη βελτίωση της φυσικής απόδοσης χρησιμοποιείται ολοένα περισσότερο στις ΗΠΑ, παρότι τα επιστημονικά δεδομένα για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά του στους ανθρώπους παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένα.

Πρόκειται για το BPC-157, το οποίο δεν έχει εγκριθεί από τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ως φάρμακο, αλλά πωλείται μέσω μιας γκρίζας αγοράς και έχει αποκτήσει σχεδόν cult status σε κύκλους fitness, bodybuilding και biohacking. Συχνά συνδυάζεται με ένα δεύτερο πεπτίδιο, το TB-500, σε ένα κοκτέιλ που έχει αποκτήσει την ανεπίσημη ονομασία «Wolverine stack» – από τον υπερήρωα της Marvel με την εντυπωσιακή ικανότητα επούλωσης.

Νέα ανάλυση περισσότερων από 15 εκατομμύρια ιατρικών φακέλων δείχνει πόσο γρήγορα εξαπλώνεται η χρήση του. Οι ερευνητές εντόπισαν 1.039 ασθενείς στους οποίους οι γιατροί είχαν καταγράψει ρητά ότι χρησιμοποιούσαν BPC-157. Ο αριθμός των νέων καταγεγραμμένων χρηστών αυξήθηκε περίπου 33 φορές από το 2020 έως το 2026. Η μελέτη έχει δημοσιευτεί ως preprint και δεν έχει ακόμη περάσει από peer review.

Από τραυματισμούς μέχρι προβλήματα του εντέρου

Οι λόγοι για τους οποίους οι χρήστες στρέφονται στο BPC-157 ποικίλλουν εντυπωσιακά.

Σε 644 περιπτώσεις όπου υπήρχε σχετική καταγραφή, το πεπτίδιο χρησιμοποιήθηκε για προβλήματα που περιλάμβαναν αθλητικούς τραυματισμούς, χρόνιο πόνο και γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Συχνότερα είχε ξεκινήσει με στόχο την αντιμετώπιση πόνου ή συμπτωμάτων από το πεπτικό σύστημα.

Το πρόβλημα είναι ότι η δημοφιλία του έχει προχωρήσει πολύ πιο γρήγορα από την επιστήμη.

Το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας γύρω από το BPC-157 προέρχεται από προκλινικά πειράματα και όχι από μεγάλες, τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους. Ο FDA έχει επισημάνει ότι διαθέτει ελάχιστες πληροφορίες για την ασφάλεια του πεπτιδίου σε ανθρώπους και έχει εκφράσει ανησυχίες για πιθανή ανοσογονικότητα, προσμείξεις και δυσκολίες στον έλεγχο της ποιότητας των παρασκευασμάτων.

Ποιοι το χρησιμοποιούν

Η νέα ανάλυση δείχνει επίσης μια σαφή αλλαγή στο προφίλ των χρηστών. Το 2020 το 57% των νέων καταγεγραμμένων χρηστών ήταν άνδρες. Το 2026 το ποσοστό είχε αυξηθεί στο 70%. Παράλληλα, η μέση ηλικία μειώθηκε από τα 55 στα 49 χρόνια.

Από τους 972 χρήστες για τους οποίους υπήρχε καταγεγραμμένη φυλή, περίπου το 96% ήταν λευκοί. Οι ερευνητές προειδοποιούν, ωστόσο, ότι αυτά τα δεδομένα αφορούν συγκεκριμένο σύνολο ιατρικών φακέλων και δεν μπορούν να θεωρηθούν αντιπροσωπευτική εικόνα όλων όσοι χρησιμοποιούν BPC-157 στις ΗΠΑ.

Ακόμη δυσκολότερο είναι να διαπιστωθεί από πού προμηθεύονται το προϊόν. Από τις περιπτώσεις όπου υπήρχε σχετική πληροφορία, οι δύο βασικές πηγές ήταν φαρμακεία που παρασκευάζουν εξατομικευμένα σκευάσματα και εταιρείες της λεγόμενης γκρίζας αγοράς πεπτιδίων.

Το μεγάλο πρόβλημα: Δεν ξέρουμε αν όντως δουλεύει

Σε μόλις περίπου έναν στους τρεις ασθενείς υπήρχαν καταγεγραμμένες πληροφορίες για το τι συνέβη μετά τη χρήση.

Ορισμένες ιατρικές σημειώσεις ανέφεραν βελτίωση συμπτωμάτων. Αυτό όμως δεν αποδεικνύει ότι την προκάλεσε το BPC-157.

Περίπου οι μισοί χρήστες λάμβαναν ταυτόχρονα και άλλες θεραπείες – μεταξύ αυτών τεστοστερόνη, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, κορτικοστεροειδή ή TB-500 – ενώ αρκετοί έκαναν φυσικοθεραπεία, είχαν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση ή ακολουθούσαν πρόγραμμα άσκησης.

Όπως σημείωσε ο δρ Φλιν Μαγκουάιρ του Πανεπιστημίου της Γιούτα, δεν υπήρχε ομάδα placebo ή ομάδα ασθενών χωρίς θεραπεία, ούτε κοινή δοσολογία, τρόπος χορήγησης, διάρκεια θεραπείας ή τυποποιημένος τρόπος μέτρησης των αποτελεσμάτων.

Επομένως, δεν μπορεί να εξακριβωθεί αν μια πιθανή βελτίωση προήλθε από το BPC-157, από κάποια άλλη θεραπεία, από τη φυσική αποκατάσταση του οργανισμού ή από το φαινόμενο placebo.

Και οι παρενέργειες;

Όταν οι ασθενείς διέκοπταν τη χρήση, ο συχνότερος λόγος ήταν ότι τους το είχε συστήσει ο γιατρός τους. Καταγράφηκαν επίσης ανεπιθύμητα συμπτώματα, μεταξύ άλλων νευροψυχιατρικά, δερματολογικά και γαστρεντερικά.

Το σύστημα αναφορών ανεπιθύμητων ενεργειών του FDA είχε δεχθεί έως τα μέσα Σεπτεμβρίου δέκα αναφορές σοβαρών περιστατικών σε ανθρώπους που χρησιμοποιούσαν BPC-157 από το 2021, οκτώ από αυτές μέσα στο 2026. Οι ίδιες οι αναφορές, όμως, δεν αποδεικνύουν ότι το πεπτίδιο προκάλεσε τα περιστατικά: μπορεί να υποβληθούν από ασθενείς, επαγγελματίες υγείας ή εταιρείες και δεν αποτελούν από μόνες τους επιβεβαιωμένη αιτιώδη σχέση.

Ο FDA και η παρέμβαση Κένεντι

Το BPC-157 έχει βρεθεί πλέον και στο επίκεντρο μιας ευρύτερης συζήτησης στις ΗΠΑ για τα πειραματικά πεπτίδια.

Τον Ιούλιο, η συμβουλευτική επιτροπή του FDA για τη φαρμακευτική παρασκευή εξέτασε το BPC-157 και άλλα πεπτίδια. Οι συστάσεις τέτοιων επιτροπών προς τον FDA είναι συμβουλευτικές και όχι δεσμευτικές. Η ομοσπονδιακή υπηρεσία δεν έχει ακόμη εκδώσει τελική απόφαση που να επιτρέπει τη συγκεκριμένη παρασκευή από φαρμακεία.

Ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, έχει υποστηρίξει μεγαλύτερη πρόσβαση σε τέτοιες θεραπείες, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι η αγορά του BPC-157 και άλλων πεπτιδίων θα μπορούσε να φτάσει τα 2 έως 3 δισ. δολάρια εφόσον αποκτήσουν ευρύτερη ρυθμιστική νομιμοποίηση.

Προς το παρόν, όμως, υπάρχει μια μεγάλη απόσταση ανάμεσα στην αγορά και στα δεδομένα.

Το BPC-157 έχει ήδη χιλιάδες υποστηρικτές στο διαδίκτυο και χρησιμοποιείται για προβλήματα που εκτείνονται από έναν τραυματισμένο τένοντα μέχρι χρόνιο πόνο. Αυτό που δεν διαθέτει ακόμη είναι το βασικό πράγμα που απαιτείται για να γνωρίζουμε εάν μια θεραπεία πραγματικά λειτουργεί και πόσο ασφαλής είναι: καλά σχεδιασμένες, τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.

Πηγή: Reuters