Smartphones και γεννητικότητα: Σύμπτωση ή σχέση αιτίας και αποτελέσματος;
Η πτώση της γεννητικότητας αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα δημογραφικά μυστήρια των τελευταίων δεκαετιών. Τώρα, δύο νέες ακαδημαϊκές μελέτες έρχονται να προσθέσουν έναν απρόσμενο παράγοντα στη συζήτηση: τα smartphones.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η εξάπλωση των smartphones μπορεί να συνδέεται με τη σημαντική μείωση των γεννήσεων που καταγράφεται στις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και σε πολλές άλλες χώρες από τα τέλη της δεκαετίας του 2000.
Η χρονική σύμπτωση θεωρείται εντυπωσιακή. Το πρώτο iPhone παρουσιάστηκε το 2007, την ίδια χρονιά κατά την οποία οι δείκτες γονιμότητας άρχισαν να υποχωρούν αισθητά στις ΗΠΑ. Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες είχαν εξετάσει διάφορες πιθανές εξηγήσεις, από την οικονομική κρίση και την αύξηση της εκπαίδευσης των γυναικών μέχρι την πρόσβαση στην αντισύλληψη και τις αμβλώσεις.
Η πρώτη μελέτη, που δημοσιεύθηκε από το National Bureau of Economic Research, αξιοποίησε τη σταδιακή επέκταση του δικτύου της AT&T στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τα πρώτα χρόνια κυκλοφορίας του iPhone. Οι ερευνητές συνέκριναν περιοχές με υψηλή κάλυψη και πρόσβαση στη συσκευή με περιοχές όπου η πρόσβαση ήταν περιορισμένη.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η διάδοση του iPhone ενδέχεται να εξηγεί έως και το 50% της μείωσης της γεννητικότητας που καταγράφηκε μεταξύ 2007 και 2011, με την ισχυρότερη επίδραση να εντοπίζεται στις ηλικίες 15 έως 24 ετών.
Μία από τις πιθανές εξηγήσεις είναι ότι οι νέοι άρχισαν να κοινωνικοποιούνται περισσότερο ψηφιακά και λιγότερο διά ζώσης, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε λιγότερες σεξουαλικές επαφές και, κατά συνέπεια, σε λιγότερες εγκυμοσύνες. Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο τα smartphones να διευκόλυναν την πρόσβαση σε πληροφορίες για την αντισύλληψη ή ακόμη και να άλλαξαν συνολικά τις συνήθειες και τη συμπεριφορά των νέων.
Η δεύτερη μελέτη ανέλυσε στοιχεία από 128 χώρες και διαπίστωσε ότι η πτώση της εφηβικής γονιμότητας επιταχύνθηκε όταν τα smartphones έγιναν μαζικό καταναλωτικό προϊόν. Παρόμοια μοτίβα εντοπίστηκαν σε χώρες με πολύ διαφορετικά κοινωνικά, οικονομικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά, όπως το Ιράν, η Τουρκία, το Μεξικό, η Χιλή και η Κόστα Ρίκα.
Ωστόσο, δεν συμφωνούν όλοι οι ειδικοί με τα συμπεράσματα. Ο οικονομολόγος Θίοντορ Τζόις από το Baruch College σημειώνει ότι οι γεννήσεις μεταξύ εφήβων μειώνονται ήδη από τη δεκαετία του 1990, πολύ πριν την εμφάνιση των smartphones. Κατά την άποψή του, η σύνδεση παραμένει ενδιαφέρουσα αλλά δεν έχει αποδειχθεί οριστικά.
Οι ίδιοι οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι τα smartphones πιθανότατα δεν αποτελούν τη μοναδική αιτία του φαινομένου. Παρ' όλα αυτά, υποστηρίζουν ότι οι βαθιές αλλαγές που έφεραν στην καθημερινότητα, στις κοινωνικές σχέσεις και στον τρόπο επικοινωνίας των νέων ίσως αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι του παζλ της δημογραφικής συρρίκνωσης.
Καθώς η υπογεννητικότητα εξελίσσεται σε παγκόσμια πρόκληση, η συζήτηση γύρω από τον ρόλο της τεχνολογίας αναμένεται να ενταθεί τα επόμενα χρόνια.
17°
