Νέα εποχή για την εμμηνόπαυση: Θεραπείες χωρίς ορμόνες για τις εξάψεις

Νέα μη ορμονικά φάρμακα έρχονται να αλλάξουν τα δεδομένα για τις γυναίκες που αντιμετωπίζουν εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις στην εμμηνόπαυση, αλλά δεν θέλουν ή δεν μπορούν να λάβουν θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης, γνωστή ως HRT.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η φεζολινετάντη, με εμπορική ονομασία Veozah, ένα χάπι που λαμβάνεται μία φορά την ημέρα και δρα διαφορετικά από τις ορμονικές θεραπείες. Αντί να αναπληρώνει τα επίπεδα οιστρογόνων και προγεστερόνης, μπλοκάρει νευρικές οδούς στον εγκέφαλο που σχετίζονται με την ενεργοποίηση των εξάψεων στην εμμηνόπαυση.

Σε κλινική δοκιμή με περίπου 400 γυναίκες ηλικίας 40 έως 65 ετών, οι οποίες είχαν μέτριες έως σοβαρές εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις και δεν μπορούσαν να λάβουν HRT, όσες πήραν τη δραστική ουσία παρουσίασαν σημαντική μείωση των συμπτωμάτων. Σε αρκετές περιπτώσεις, η βελτίωση φάνηκε ήδη από την πρώτη εβδομάδα.

Ο καθηγητής ενδοκρινολογίας και μεταβολισμού Ουόλτζιτ Ντίλο, από το νοσοκομείο Χάμερσμιθ στο Λονδίνο, χαρακτήρισε τη νέα κατηγορία φαρμάκων «ριζική αλλαγή» για πολλές γυναίκες, σημειώνοντας ότι για ορισμένες ασθενείς οι εξάψεις υποχωρούν μέσα σε μία ή δύο ημέρες.

Σύμφωνα με ειδικούς, περίπου 500.000 γυναίκες στη Βρετανία θα μπορούσαν να ωφεληθούν από το νέο χάπι, το οποίο είναι η πρώτη μη ορμονική θεραπεία για εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις που εγκρίθηκε από το NHS στην Αγγλία. Αφορά κυρίως γυναίκες για τις οποίες η HRT δεν είναι κατάλληλη, όπως όσες έχουν αυξημένο κίνδυνο θρομβώσεων ή ορισμένα καρδιολογικά προβλήματα, αλλά και γυναίκες που αποφεύγουν την ορμονική θεραπεία λόγω πιθανών παρενεργειών.

Η HRT παραμένει βασική επιλογή για εκατομμύρια γυναίκες, καθώς μπορεί να μειώσει σημαντικά τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Ωστόσο, μπορεί να προκαλέσει ευαισθησία στο στήθος, πονοκεφάλους και φούσκωμα, ενώ η συνδυασμένη θεραπεία συνδέεται με μικρή αύξηση του κινδύνου καρκίνου του μαστού.

Παρά τα θετικά δεδομένα, η φεζολινετάντη δεν καλύπτει ακόμη όλες τις ομάδες ασθενών. Γυναίκες με καρκίνο του μαστού, οι οποίες συχνά βιώνουν έντονη και απότομη εμμηνόπαυση λόγω θεραπειών όπως η χημειοθεραπεία, η χειρουργική επέμβαση ή φάρμακα όπως η ταμοξιφαίνη, δεν έχουν προς το παρόν πρόσβαση στο φάρμακο μέσω NHS. Ο λόγος είναι ότι η θεραπεία εξακολουθεί να μελετάται σε αυτή την ομάδα, με κλινική δοκιμή στον Καναδά σε περισσότερες από 500 γυναίκες να αναμένεται να ολοκληρωθεί στα μέσα του 2027.

Παράλληλα, στο προσκήνιο βρίσκεται και η ελινζανετάντη, με εμπορική ονομασία Lynkuet, η οποία δρα σε παρόμοιους μηχανισμούς, αλλά φαίνεται να επηρεάζει και υποδοχείς που σχετίζονται με την ποιότητα του ύπνου. Το φάρμακο έχει ήδη δοκιμαστεί σε γυναίκες των οποίων η εμμηνόπαυση προκλήθηκε από αντικαρκινική θεραπεία, με μελέτες να δείχνουν μείωση της συχνότητας και της έντασης των εξάψεων, αλλά και βελτίωση του ύπνου.

Το NICE εξετάζει πλέον αν η ελινζανετάντη θα πρέπει να διατεθεί μέσω του NHS. Ωστόσο, όπως όλα τα φάρμακα, δεν στερείται πιθανών παρενεργειών, όπως πονοκέφαλοι, κόπωση, διάρροια και κοιλιακός πόνος. Η φεζολινετάντη μπορεί επίσης να προκαλέσει κοιλιακό πόνο, διάρροια, αϋπνία και πόνο στη μέση, ενώ σπανιότερα έχει συνδεθεί με σοβαρή ηπατική βλάβη.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι τα νέα φάρμακα αντιμετωπίζουν κυρίως δύο συμπτώματα της εμμηνόπαυσης: τις εξάψεις και τις νυχτερινές εφιδρώσεις. Δεν καλύπτουν άλλα προβλήματα, όπως οι εναλλαγές διάθεσης ή η μυϊκή αδυναμία, ούτε προσφέρουν την προστασία που μπορεί να δώσει η HRT απέναντι στον αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης και καρδιαγγειακής νόσου μετά την εμμηνόπαυση.

Παράλληλα, αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η αποφυγή πικάντικων τροφών, καφεΐνης και αλκοόλ, αλλά και η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, θεωρούνται επιλογές με τεκμηριωμένο όφελος για ορισμένες γυναίκες.

Πηγή: Daily Mail