Έρευνα δείχνει ότι το κάπνισμα αυξάνει τα βλαβερά βακτήρια στη στοματική κοιλότητα

Μια πρόσφατη μελέτη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) υπολόγισε ότι 8 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν ετησίως από επιπλοκές που σχετίζονται με το κάπνισμα. Παρά τις προσπάθειες των κυβερνήσεων και διαφόρων οργανισμών να ευαισθητοποιήσουν το κοινό σχετικά με τους κινδύνους, περίπου 1,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να χρησιμοποιούν κάποια μορφή καπνού και το 80% από αυτούς ζει σε χώρες χαμηλού έως μεσαίου εισοδήματος. Δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο καπνίσματος. Ακόμη και το παθητικό κάπνισμα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές όπως καρδιαγγειακές παθήσεις και καρκίνο.

Το στόμα (στοματική κοιλότητα) είναι το πρώτο λιμάνι εισόδου στο υπόλοιπο σώμα και φιλοξενεί μια πολύπλοκη και ποικιλόμορφη κοινότητα μικροοργανισμών, γνωστή ως στοματικό μικροβίωμα. Αυτοί οι οργανισμοί ζουν σε αρμονία μεταξύ τους. Προστατεύουν το φυσιολογικό στοματικό περιβάλλον, βοηθούν την πέψη, ρυθμίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα και προάγουν την υγεία.

Ωστόσο, εάν αυτή η ισορροπία διαταραχθεί, μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη περιοδοντίτιδας (λοιμώξεις των ούλων), φλεγμονή και σοβαρές ασθένειες, όπως καρδιακές παθήσεις, καρκίνος, ηπατική και νεφρική νόσο.

Αλλαγές στη βακτηριακή σύνθεση του στόματος μπορεί να προκληθούν από διάφορους παράγοντες, όπως η κακή στοματική υγιεινή, η διατροφή, το αλκοόλ και το κάπνισμα.

Οι επιστήμονες Yvonne Prince και Glenda Mary Davison, του πανεπιστημίου Cape Peninsula University of Technology, και η Tandi Matsha-Erasmus του Sefako Makgatho Health Sciences University, εξέτασαν ακριβώς τους τύπους βακτηρίων που επηρεάζονται. Η έρευνά τους το έκανε αυτό εξετάζοντας τη στοματική υγεία 128 ατόμων που είχαν συμμετάσχει σε μια μελέτη 2014/2016 για την αγγειακή και μεταβολική υγεία. Βρήκαν σαφείς διαφορές στα βακτήρια που υπάρχουν στο στόμα των καπνιστών σε σύγκριση με τους μη καπνιστές.

Οι καπνιστές είχαν υψηλότερα επίπεδα επιβλαβών βακτηρίων –όπως το Fusobacterium, το Campylobacter και το Tannerella forsythia– στο στόμα τους.

Αυτά τα βακτήρια μπορούν να προκαλέσουν νόσο των ούλων και μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιακής νόσου, επειδή μπορούν να προκαλέσουν φλεγμονή και άλλες επιβλαβείς επιπτώσεις στο σώμα.

Πώς το κάπνισμα επηρεάζει το στοματικό βίωμα

Ο καπνός και τα τσιγάρα περιέχουν αρκετές τοξικές ουσίες που περιλαμβάνουν νικοτίνη, πίσσα, ραδιενεργές χημικές ουσίες, μόλυβδο και αμμωνία. Πολλά από αυτά σχηματίζονται από την καύση του καπνού. Καθώς καπνίζεται ένα τσιγάρο, αυτές οι χημικές ουσίες εισέρχονται στη στοματική κοιλότητα και αλλάζουν το περιβάλλον μειώνοντας τα επίπεδα οξυγόνου, αλλάζοντας το pH (επίπεδο οξύτητας) και εμποδίζοντας την επαρκή παραγωγή σάλιου.

Το σάλιο όχι μόνο διατηρεί το στόμα υγρό και βοηθά στην πέψη, αλλά έχει επίσης σημαντικές αντιβακτηριακές ιδιότητες που βοηθούν στην καταστροφή των επικίνδυνων μικροβίων και στο να διατηρούν την στοματική κοιλότητα υγιή. Η ξηροστομία μαζί με τα χαμηλά επίπεδα οξυγόνου στο στόμα επιτρέπουν τον πολλαπλασιασμό των επιβλαβών βακτηρίων.

Η υπερανάπτυξη αυτών των οργανισμών καταστρέφει την ισορροπία των υγιών βακτηρίων που βρίσκονται συνήθως στις επιφάνειες των δοντιών, της γλώσσας και του ουρανίσκου.

Νικοτίνη

Μια κοινή χημική ουσία που βρίσκεται στα τσιγάρα είναι η νικοτίνη. Αυτή η τοξίνη μπορεί να αυξήσει τον αριθμό των πρωτεϊνών στην επιφάνεια ορισμένων επιβλαβών βακτηρίων όπως το P. gingivalis.

Αυτές οι πρωτεΐνες ή υποδοχείς δίνουν στα βακτήρια ένα πλεονέκτημα έναντι των κανονικών μικροοργανισμών και τους επιτρέπουν να προσκολλώνται σταθερά στις επιφάνειες όπου πολλαπλασιάζονται σε αποικίες και σχηματίζουν βιοφίλμ. Τα οδοντικά βιοφίλμ είναι μια πολύπλοκη κοινότητα μικροοργανισμών που μπορούν να σχηματιστούν στα δόντια και σε άλλες σκληρές επιφάνειες. Εάν δεν ελέγχονται, μπορεί να οδηγήσουν σε σχηματισμό πλάκας, περιοδοντίτιδα, νόσο των ούλων και τερηδόνα.

Κάπνισμα και σοβαρές ασθένειες

Αυτές οι μη φυσιολογικές αποικίες μπορούν να επηρεάσουν το ανοσοποιητικό σύστημα, οδηγώντας σε αργή επούλωση, φλεγμονή και ακόμη και αντίσταση στα αντιβιοτικά. Η χρόνια φλεγμονή που προκαλείται από την ασθένεια των ούλων μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια δοντιών και στην καταστροφή του ιστού των ούλων, η οποία έχει συνδεθεί με συστηματικές ασθένειες όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις.

Ένα άλλο βακτήριο, ο Streptococcus mutans, μπορεί επίσης να γίνει άφθονο σε άτομα που καπνίζουν πολύ. Αυτός ο οργανισμός είναι συχνά παρών σε υγιείς συνθήκες, αλλά όταν το περιβάλλον διαταράσσεται, μπορεί να πολλαπλασιαστεί και να αποτελέσει μέρος των οδοντικών βιοφίλμ, οδηγώντας σε τερηδόνα και καρκίνο του στόματος.

Άτμισμα και ηλεκτρονικά τσιγάρα

Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ή λειτουργούν με μπαταρία και θερμαντικό στοιχείο που θερμαίνει ένα υγρό. Αυτό παράγει ένα αεροζόλ το οποίο εισπνέεται από τον χρήστη. Το υγρό περιέχει διάφορα αρώματα όπως επίσης και επιβλαβείς χημικές ουσίες όπως η νικοτίνη και ο μόλυβδος.

Πρώιμες έρευνες φαίνεται να υποδηλώνουν ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα δεν είναι μια καλή εναλλακτική λύση για το κάπνισμα. Αν και οι επιδράσεις τους στη στοματική μικροχλωρίδα δεν έχουν μελετηθεί καλά, η αυξημένη ανάπτυξη βακτηρίων όπως το Fusobacterium και το Bacteroideles έχει παρατηρηθεί σε άτομα που ατμίζουν. Και τα δύο αυτά βακτήρια μπορούν να προκαλέσουν περιοδοντίτιδα (ασθένεια των ούλων).

Μπορούν αυτές οι αλλαγές να αντιστραφούν;

Είναι σαφές ότι οι επιβλαβείς χημικές ουσίες στα τσιγάρα και άλλες μορφές καπνού μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές ασθένειες που συχνά ξεκινούν από τη στοματική κοιλότητα. Τα καλά νέα είναι ότι αυτά μπορούν να προληφθούν και να μειωθεί ο κίνδυνος.

Αν και μπορεί να χρειαστεί χρόνος, η υγιής ποικιλομορφία του στοματικού ιστού μπορεί να αποκατασταθεί με τη διακοπή του καπνίσματος. Αυτό μειώνει τον κίνδυνο ασθένειας των ούλων, προωθεί την παραγωγή σάλιου και βελτιώνει την υγεία.

Η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία και οι κυβερνήσεις και οι οργανισμοί όπως ο ΠΟΥ πρέπει να συνεχίσουν να ευαισθητοποιούν τον κόσμο σχετικά με τους κινδύνους του καπνίσματος.

*Με στοιχεία από το Conversation