Το ντοκιμαντέρ «Στο Χιλιοστό», η πολιτική κληρονομιά του Αλέξη Τσίπρα και το νέο του κόμμα.
«Bloody close»… φτάσαμε στη διάλυση της χώρας, περιγράφει λακωνικά ο Μάρτιν Σελμάγιερ στον φακό του ντοκιμαντέρ «Στο Χιλιοστό» των Βαρβιτσιώτη-Δενδρινού στον ΣΚΑΪ, που με βασανιστική αφηγηματική επιμέλεια μας θύμισε, σε έξι επεισόδια, κάθε πόντο εκείνης της «αιμοσταγούς», για εμάς τους πολίτες, διαδρομής.
Είδαμε σε κοντινό πλάνο την πολιτική αυθάδεια, την έπαρση και την αγραμματοσύνη με τα οποία η τότε κυβέρνηση έπαιξε στα ζάρια το μέλλον της χώρας. Μαγεμένη και η ίδια –όπως ομολογούν στελέχη της– από την ευκολία με την οποία ο λαός που την ψήφισε αποθέωνε κάθε της μυθολογική έξαρση, από τα νταούλια για τις αγορές μέχρι την ψευδαίσθηση δημοκρατίας με το καταστροφικό Δημοψήφισμα.
Ήμασταν εύπιστοι, ήμασταν όμως και πολύ απελπισμένοι τότε, καθώς μια εποχή ευδαίμoνος αφασίας κατέρρεε με πάταγο. Έπρεπε κάποιος να χρεωθεί τα σπασμένα. Και είναι πάντα οι «έξω από δω» που απειλούν τον σπουδαίο δημοκρατικό μας πολιτισμό, οι Ευρωπαίοι χαρτογιακάδες. Γιατί οι δικές μας νεράιδες μας υπόσχονταν κόσμο ποιητικό, μιας επαναστατημένης χώρας που οι πολίτες της θα τρέχουν με ξέπλεκα μαλλιά στον άνεμο και όλοι θα ’χουν απ’ όλα. Μπορεί, βέβαια, και να μην έχουν καθόλου μαλλιά – άλλο αυτό. Σίγουρα όμως δεν θα έχουν και… ψωροευρώ, «miserable euros», όπως τα είπε ο Βαρουφάκης, που καλούσε τη χώρα να πέσει στον γκρεμό για να δει τι θόρυβο θα κάνει.
Πλάνο το πλάνο, φράση τη φράση από τον Ντάισελμπλουμ μέχρι τον Γιουνκέρ και τον Κοστέλο κι από τον Παππά και τον Σταθάκη μέχρι τον Βαρουφάκη (αυτός ο τελευταίος δεν δέχτηκε τη συμμετοχή στο ντοκιμαντέρ, όπως και ο Τσίπρας), είδαμε πώς οι «μισητοί» Ευρωπαίοι εργάζονταν με σοβαρότητα, γνώσεις και σεβασμό στην ιδέα της ενωμένης Ευρώπης, απέναντι σε απροετοίμαστους, πρόχειρους, σαν μαθητευόμενους μάγους, Έλληνες πολιτικούς. Όλα καταγεγραμμένα, γιατί η ιστορία είναι γεγονότα, που, όπως κι αν ερμηνευτούν, δεν αλλάζει το αποτέλεσμά τους, δεν αλλάζει ο εφιάλτης της καταστροφής και ο λογαριασμός που πληρώσαμε και ακόμη πληρώνουμε.
Όσο για το εορταστικό βίντεο που προβλήθηκε πριν από την ανακοίνωση του ονόματος, ήταν αναλόγου άνευρης αισθητικής. Πρόσωπα καθημερινών ανθρώπων στον φακό και πλάνα από ελληνικές ομορφιές και παραλίες. Θα μπορούσε να είναι διαφημιστικό του ΕΟΤ ή ακόμη και τράπεζας για δάνεια σε startupers και μικρομεσαίους. Στο τέλος εμφανίζεται το καθιερωμένο στις τελετές του είδους γλυκύτατο κοριτσάκι, που βρίσκει έναν πάπυρο στην παραλία – τον έστειλε η ιστορία από τα βάθη των ωκεανών; Βγαίνει το κοριτσάκι από την οθόνη σε μια τετριμμένη σύνδεση θεάματος και πραγματικότητας και παραδίδει τον πάπυρο στον αρχηγό.
Ήρθε η πολυαναμενόμενη στιγμή – τηλεοπτικώς τουλάχιστον, γιατί πολιτικώς μείναμε με απορίες. Και ο αρχηγός, σαν τηλεπαρουσιαστής, ξετυλίγει το χαρτί, περιμένει να κορυφωθεί η αγωνία, κοιτάει τον φακό με πλατύ, θεατρικό χαμόγελο… εντ δε γουίνερ ιζ… κοντινό στο χαρτί και… ιδού! ΕΛΑΣ (όνομα που μοιάζει με προϊόν ΑΙ, σαν να έχουν συντεθεί δεδομένα χωρίς το ηθικό και συναισθηματικό τους βάθος).
Η σύγκριση των δύο θεαμάτων, των δύο εποχών με τον ίδιο πρωταγωνιστή αναπόφευκτη. Άλλωστε σ’ αυτόν τον δεύτερο κύκλο του εθνικού υπερθεάματος διεκδικεί τον ρόλο που είχε στον πρώτο. Με διαφορετικό καστ. Το πρώτο δεν ήταν πετυχημένο. Δική του επιλογή και πάλι. Είναι το ίδιο αυτό καστ που έχει επιδοθεί σε μια φρενιτιώδη κίνηση από κόμμα σε κόμμα, από ομάδα σε ομάδα, τροφοδοτώντας ένα θλιβερό παραπολιτικό κουτσομπολιό, σαν πανελίστες που αλλάζουν σύνθεση και κανάλι για μερικές αράδες με το όνομά τους στο εβδομαδιαίο τηλεοπτικό περιοδικό. Όσο για μας τους φιλοθεάμονες, δεν μπορούμε να ισχυριστούμε πλέον ότι είμαστε άπειροι και αδαείς. Τα ’χουμε δει όλα.
Η κρισιμότητα των στιγμών δεν επιτρέπει ούτε παραλυτικές ισορροπίες ούτε φαινομενικά ανώδυνους συμψηφισμούς που θα κοστίσουν πολύ ακριβά στο άμεσο μέλλον.
Η αναβίωση της πλειοδοσίας παροχών δεν αποτελεί απλώς προεκλογικό φαινόμενο· αποκαλύπτει ότι τα βαθύτερα αντανακλαστικά του μεταπολιτευτικού λαϊκισμού παραμένουν πολιτικά ενεργά.
17°
