Ρουσφέτι και πελατειακές σχέσεις: η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ και η λειτουργία των υπουργικών γραφείων αποκαλύπτουν διαχρονικές παθογένειες στην Ελλάδα.
«Μα τι θέλουν όλοι αυτοί, υπουργέ, έξω από το γραφείο σου; Δεν είναι καλό. Έχω την αίσθηση ότι δίπλα στην ομπρελοθήκη, πρέπει να βάλεις και μία θήκη για τις γκλίτσες». Ήταν ένα από τα καλοκαίρια των τελευταίων ετών. Οι ειδήσεις δεν ήταν καλύτερες από τις σημερινές. Δεν κυριαρχούσαν οι δικογραφίες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά η τραγωδία των Τεμπών είχε παραλύσει κάθε τι που σχετιζόταν με την επικαιρότητα και τον δημόσιο διάλογο.
Ο υπουργός Χ. δεχόταν κόσμο στο γραφείο του μία ή δύο φορές την εβδομάδα, αρκετό κόσμο από την Περιφέρειά του, αγροτική περιοχή, μία από τις σημαντικότερες για την εθνική οικονομία και, βεβαίως, πρωτοστατούσα στις αγροτικές κινητοποιήσεις και στα μπλόκα στις εθνικές οδούς με τα ακινητοποιημένα τρακτέρ. Η φράση - προειδοποίηση, μισοαστεία-μισοσοβαρή, ενός συμβούλου του υπουργού για τον κόσμο που μαζευόταν έξω από το γραφείο του υπουργού ήταν σχεδόν προφητική, αλλά η απάντηση που πήρε ήταν θαρραλέα αποστομωτική: «Άκου να σου πω… Εγώ πρέπει να ξαναβγώ βουλευτής…».
Το χαρτοφυλάκιο του υπουργού Χ. δεν ήταν άμεσα συνδεδεμένο με το πλαίσιο της αγροτικής πολιτικής, είχε άλλα σοβαρά θέματα, ζωτικά για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Όσο για το ίδιο το πλαίσιο, να πούμε ότι εκείνη την περίοδο η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2023-2027 είχε αρχίσει να διοχετεύει στην Ελλάδα πόρους συνολικού ύψους 13,4 δισ. ευρώ για τη στήριξη της γεωργίας και την αειφόρο ανάπτυξη. Εν πάση περιπτώσει, το θέμα μας δεν είναι αυτό αλλά η ουρά έξω από το γραφείο του υπουργού. Με άλλα λόγια, η συγκλονιστική απουσία της επίγνωσης της δραματικότητας δεκαετιών που παίζεται εκεί έξω από αυτά τα γραφεία.
Επιπλέον, πολλά υπουργικά γραφεία συμπεριλαμβάνουν στη στελέχωσή τους και συγκεκριμένο άνθρωπο - έμμισθο σύμβουλο, που καταλαμβάνει συνήθως μία θέση μετακλητού υπαλλήλου από όσες δικαιούται ο/η υπουργός και ο οποίος διαχειρίζεται αποκλειστικά τα «Αιτήματα προς τον κ. υπουργό». Δεν είναι μυστικό και ας μην παριστάνουμε ότι πέφτουμε από τα σύννεφα με ταχύτητα μεγαλύτερη από αυτή της προσθαλάσσωσης της κάψουλας με τους τέσσερις αστροναύτες που επέστρεψαν από το ταξίδι στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού. Είναι ακλόνητος θεσμός εδώ και πολλά πολλά χρόνια. Και εδώ έρχεται η έρημη κοινή λογική να αναρωτηθεί: Υπάρχει μεγαλύτερη, επισημότερη και πιο θεσμοθετημένη παντρειά μεταξύ δημόσιου υπουργικού ρόλου και προσωπικής - πολιτικής σχέσης με την κομματική βάση και τη δεξαμενή των ψηφοφόρων; Μάλλον όχι. Το ξέρουν ακόμα και οι πέτρες που η μόνη τους έγνοια είναι να ξασπρίζουν ανέμελα στον ήλιο της πιο άσχετης παραλίας…
Ασκείται ιδιαίτερη κριτική τις τελευταίες ημέρες εναντίον όλων όσων θεωρούν ότι ο αποκρουστικός θόρυβος που ξέσπασε μετά τη δεύτερη δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ αποδίδεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στη ρουσφετολογική διαπαιδαγώγηση της ελληνικής κοινωνίας από την ίδρυση κιόλας του ελληνικού κράτους. Η βασική κατηγορία είναι ότι η προσέγγιση αυτή λειτουργεί ως πλυντήριο για τις ευθύνες της σημερινής κυβέρνησης. Δεν μιλάμε για την εμμονή όλων όσων θέλουν να εμφανίσουν τη βορβορώδη υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ αποκλειστικά και μόνο ως «γαλάζιο σκάνδαλο».
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει και κατ’ επιλογήν τύφλωση απέναντι στο ρουσφέτι, το φαινόμενο που έπεσε μαζί με το μπετόν στα θεμέλια της σύγχρονης (και όχι μόνο) Ελλάδας.
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι πλήθος μονοσήμαντων επικριτών και λάβρων μαχητών του σύγχρονου ρουσφετιού ανήκουν στη δημοσιογραφική γενιά που πρόλαβε, τουλάχιστον στα πρώτα σημαντικά της βήματα, ένα εξαιρετικό φαινόμενο: Μια - δυο φορές την εβδομάδα βάζαμε σε έναν ωραίο λευκό φάκελο καμιά τριανταριά - σαρανταριά κλήσεις μαζί με μια καρτούλα μας με ευχαριστίες και τον στέλναμε στα κεντρικά της Τροχαίας, «υπ’ όψιν κ. Διοικητού». Αυτό πριν περίπου 35 χρόνια. Και τότε… χεράτα το κάναμε!
Τι διαφορετικό θα έγραφε ένας σατιρικός συγγραφέας αν προσπαθούσε να σατιρίσει έναν πολιτικό; Τι πιο αστείο από έναν πολιτικό που θεωρεί ασήμαντο το ότι πουλούσε παπά για τις σπουδές του;
17°
