ΕΡΤ: Το νομοσχέδιο Μαρινάκη, η τηλεθέαση και ο λόγος ύπαρξης της δημόσιας τηλεόρασης
Την Παρασκευή 21/11/2025 ψηφίστηκε ο νόμος Μαρινάκη για την ΕΡΤ και την εισαγωγή της EMFA (European Media Freedom Act) στο ελληνικό θεσμικό πλαίσιο. Κατά τη συζήτηση στη Βουλή, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ κ. Καιρίδης κατέθεσε την άποψη του τίτλου: καλή η ποιότητα, αλλά να μας βλέπουν κιόλας. Ενημέρωσε το κοινοβούλιο πως ο ελληνικός δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας έχει μακράν το μικρότερο μερίδιο αγοράς, τηλεθέαση – άρα και διαφημίσεις – από όλους τους δημόσιους φορείς της Ευρώπης.
Ο κ. Καιρίδης ήταν βουλευτής τον Ιούνιο 2021 όταν στη Βουλή ο τότε πρόεδρος της ΕΡΤ κ. Ζούλας κατέθετε πως η εταιρεία δεν ενδιαφέρεται για τις μετρήσεις τηλεθέασης. Δεν θα το πρόσεξε! Το χαριτωμένο είναι πως λίγους μήνες πριν, τον Ιανουάριο 2021, ο τότε Υπουργός Τύπου κ. Λιβάνιος κατέθετε πάλι στη Βουλή πως με την βελτίωση της ποιότητας της ΕΡΤ θα αυξηθούν τα έσοδα από διαφημίσεις και θα είναι δυνατή η μείωση του ανταποδοτικού τέλους. Ο νυν Υπουργός Τύπου κ. Μαρινάκης, όταν παρουσίασε το νομοσχέδιο στο Υπουργικό Συμβούλιο την 30/6/2025 μίλησε για ανταγωνιστική ΕΡΤ σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον. Η Γενική Διευθύντρια Προγράμματος κ. Κοζάκου δήλωσε σε συνέντευξή της προ μηνός πως την εταιρεία δεν ενδιαφέρει η τηλεθέαση γιατί προσφέρει «ποιότητα και ήθος».
Άρτζι-μπούρτζι και λουλάς! Ο μέτοχος της εταιρείας επί χρόνια κοπανάει τα μοδάτα ιδιωτικοοικονομικά για τον ανταγωνισμό, την τηλεθέαση και τα σχετικά, ενώ η διοίκηση της εταιρείας αρνείται πεισματικά ακόμη και να ασχοληθεί με την τηλεθέαση. Στην πραγματικότητα βέβαια δεν υπάρχει καμιά αντίθεση μετόχου-διοίκησης. Το νομοσχέδιο Μαρινάκη δεν έκανε καμιά αναφορά στο ζήτημα της τηλεθέασης. Αναφέρεται σε «μνημόνιο» Υπουργείου-ΕΡΤ στο οποίο γίνεται αναφορά μόνο σε οικονομικούς στόχους. Η διοίκηση μπορεί να ξοδεύει δεκάδες εκατομμυρίων και να βλέπουν το πρόγραμμα – πλην αθλητικών – μόνον οι συγγενείς των συντελεστών. Karma is a bitch που λέει ο λόγος. Την εβδομάδα που ο κ. Καιρίδης ψήφιζε με χαρά μεγίστη το νομοσχέδιο Μαρινάκη, η εβδομαδιαία τηλεθέαση της ΕΡΤ1 ήταν 3.7% (στοιχεία Nielsen). Πρόκειται για το χαμηλότερο ποσοστό του «κυρίως» καναλιού του δημόσιου φορέα από τον Σεπτέμβριο 2013! Από το «μαύρο» και μετά, μόνον για δύο εβδομάδες με την ανάληψη της διοίκησης από τους Ζούλα-Γαμπρίτσο το 2019 η εβδομαδιαία τηλεθέαση κατά Nielsen έπεσε κάτω από 4%, στο 3.9%. Τότε ήταν μια μεταβατική περίοδος, σήμερα με τα δεκάδες εκατομμύρια που δαπανώνται για το πρόγραμμα και τις ουρανομήκεις ανοησίες περί ποιότητας και ήθους, τι συμβαίνει; Εάν είναι αληθή τα στοιχεία τηλεθέασης που δημοσιοποίησε το One Channel, αυτό έχει ξεπεράσει την ΕΡΤ1! Από τον Ιούνιο μέχρι το τέλος του χρόνου, τις 23 από τις 30 εβδομάδες η τηλεθέαση ήταν κάτω από 5%. Στο μισό της τρέχουσας τηλεοπτικής περιόδου 2025-26, τις 13 εβδομάδες από το τέλος Σεπτεμβρίου, η μέση τηλεθέαση (κατά Nielsen πάντα) ήταν 3.99% για την ΕΡΤ1 και 7.21% για τα τρία κανάλια, ΕΡΤ1/2/3, μαζί. Πρέπει να είναι ο απόλυτος ιστορικός πάτος!
Η συζήτηση για την τηλεθέαση αφορά τον ίδιο τον λόγο ύπαρξης της δημόσιας τηλεόρασης. Η ΕΡΤ χρηματοδοτείται κατά 90%-95% από το ανταποδοτικό τέλος. Το πρόγραμμά της πρέπει να ανταποδίδει στους υποχρεωτικώς συνδρομητές της. Δηλαδή, να προσφέρει ποιοτικό πρόγραμμα το οποίο όμως να θέλει να το καταναλώσει το τηλεοπτικό κοινό. Τα διαφημιστικά έσοδα – συνάρτηση της τηλεθέασης – είναι ουσιαστικά η μόχλευση του ανταποδοτικού τέλους, ώστε ο φορέας να προσφέρει ακόμη περισσότερο και ποιοτικότερο πρόγραμμα. Κανείς δεν φαίνεται να θέλει – ίσως να μη μπορεί, βέβαια – να προσφέρει περισσότερα. Η ποιότητα και το ήθος που επικαλείται η διοίκηση της εταιρείας θα μπορούσε να ικανοποιηθεί από εκπομπή ειδήσεων και κάποιων ενημερωτικών εκπομπών και την εκπομπή σε ατέρμονα επανάληψη των απάντων του Αγγελόπουλου. Το πιθανότερο είναι πως η απήχηση στο κοινό θα ήταν αντίστοιχη με την σημερινή. Με αυτήν την επιλογή θα επετύγχανε και ιδιαίτερα υψηλή κερδοφορία (ελπίζω να μην μπαίνουν ιδέες στον κ. Μαρινάκη – ρητορικό είναι). Η ΕΡΤ όμως δαπανά σε πρόγραμμα κάπου €90 εκατομμύρια (συν τις δαπάνες για την απασχόληση ιδίου προσωπικού), όσα σχεδόν τρία κανάλια του ανταγωνισμού. Είναι προφανές πως η ΕΡΤ κάθε άλλο παρά ανταποδίδει την υποχρεωτική συνδρομή 6.5 εκατομμυρίων νοικοκυριών, γιατί οι πολίτες δεν θέλουν να τη βλέπουν. Ο κ. Μαρινάκης και κατ’ επέκταση η κυβέρνηση είναι πανευτυχείς με την απαξίωση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης. Η βασική λειτουργία της ΕΡΤ είναι της αγελάδας την οποία αρμέγει το τηλεοπτικό οικοσύστημα. Το 2021 με τη δήλωση Λιβάνιου περί αύξησης της τηλεθέασης και της διαφήμισης, με €67 εκατ δαπανών για πρόγραμμα, η τηλεθέαση ήταν 5.8% και τα διαφημιστικά έσοδα ήταν 16% των δαπανών. Το 2023, με €93 εκατομμύρια προγράμματος, η τηλεθέαση ήταν 5.7% και τα διαφημιστικά έσοδα ήταν 11% των δαπανών. Τα μακροπρόθεσμα στοιχεία δείχνουν πως η ΕΡΤ «μπαίνει μέσα» κατά μέσο όρο 84% σε κάθε εκπομπή της – χωρίς να συμπεριλαμβάνονται οι ίδιες δαπάνες προσωπικού, εξοπλισμού, κλπ.
Το επισυναπτόμενο διάγραμμα δείχνει καθαρά την απαξίωση της ΕΡΤ 1. Παρουσιάζεται η εβδομαδιαία τηλεθέαση των τριών τελευταίων χρόνων, όπως δημοσιοποιείται κάθε Δευτέρα από την Nielsen. Οι εξάρσεις τηλεθέασης οφείλονται στην εκπομπή αποκλειστικοτήτων της ΕΡΤ, όπως ο διαγωνισμός τραγουδιού Eurovision, οι Ολυμπιακοί αγώνες, το Eurobasket. Ο μακροπρόθεσμος μέσος όρος είναι 5.7% (τα πέντε πρώτα κανάλια σε τηλεθέαση απολαμβάνουν ποσοστά από 15% έως 9%). Όμως από τον Μάιο 2025 και μετά, η απήχηση της ΕΡΤ 1 έχει καταβαραθρωθεί, παρά την ευγενική χορηγία της εθνικής μπάσκετ και του Αντετοκούνμπο. Στο διάγραμμα είναι εμφανής η ραγδαία πτώση της απήχησης της ΕΡΤ 1, κατά 20%, κάτω από 4%. Για την πληρότητα της ενημέρωσης, αναφέρουμε πως η συνολική απήχηση των τριών καναλιών ΕΡΤ 1, ΕΡΤ 2, ΕΡΤ 3 από το μακροπρόθεσμο 9.8% έχει πέσει κάτω από 7%.
Για να κλείσουμε τη συζήτηση περί τηλεθέασης, αναφέρουμε πως από τον Σεπτέμβριο 2013 το κύριο κανάλι της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης μέχρι και το τέλος 2024 πετύχαινε τηλεθέαση 5.7% έως 6%. Εντυπωσιακή σταθερότητα – στα χαμηλά, δυστυχώς – από τις αλήστου μνήμης ΔΤ και ΝΕΡΙΤ, την ΕΡΤ των Διστόμων και της Ακριβοπούλου, της μπάλας των Κωστόπουλου-Δρόσου, έως την εκτίναξη των δαπανών του Ζούλα. Η διαφορά είναι πως για συγκρίσιμη τηλεθέαση, το 2019 οι δαπάνες προγράμματος ήταν €39 εκατομμύρια, ενώ το 2024 οι δαπάνες ήταν €93 εκατομμύρια! Η ευκολότερη διευθυντική θέση είναι οι καρέκλες διοίκησης της ΕΡΤ. Ο μέτοχος ζητάει μόνον οικονομική σταθερότητα και, ό,τι και να κάνει η διοίκηση, το σχεδόν εξαράκι το πετυχαίνει, ενώ έχει πια και την ευχέρεια να ξοδεύει δεκάδες εκατομμυρίων. Κανείς δεν ζητάει τίποτε περισσότερο – μόνο ο κ. Καιρίδης εύχεται η ΕΡΤ να αυξήσει το μερίδιο αγοράς, όπως σε όλη την Ευρώπη και μέχρις εκεί. Για να βοηθήσω στον προβληματισμό του κ. Καιρίδη αναφέρω ότι τα ποσοστά τηλεθέασης που αναφέρονται εδώ αφορούν το «γενικό κοινό», από πιτσιρίκια με τα παιδικά μέχρι υπέργηρους που έχουν ανοικτό τον δέκτη για συντροφιά. Στο «δυναμικό κοινό», αυτό που ενδιαφέρει τους διαφημιζομένους, η τηλεθέαση είναι έως και η μισή.
Αυτά μέχρι πέρυσι. Η διοίκηση που εγκατέστησε ο κ. Μαρινάκης κατάφερε αυτό που απέτυχε ως και ο μπαλαδόφατσας Δρόσος επί ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Να ξοδεύει χωρίς λογοδοσία και να απαξιώνει τον φορέα. Η τοποθέτηση Ζούλα «δεν ενδιαφερόμαστε για την τηλεθέαση» και της Κοζάκου «εμείς προσφέρουμε ποιότητα και ήθος» είναι απλώς η προσπάθεια φτιασιδώματος της απαίτησης μη λογοδοσίας. Η κυβέρνηση και ειδικότερα ο κ. Μαρινάκης, ασμένως συνηγορούν στη μη λογοδοσία. Οι επιδόσεις της διοίκησης δεν κρίνονται επί τη βάσει της απόδοσης όσον αφορά τον βασικό στόχο της εταιρείας, να ανταποδίδει στους πολίτες το τέλος που καταβάλλουν υποχρεωτικώς, αλλά από τις οικονομικές επιδόσεις της διαχείρισης. Εν προκειμένω, ίσως θα έπρεπε να επαναφέρουν τη διοίκηση επί ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, της οποίας τις οικονομικές επιδόσεις βλέπουν με τα κυάλια οι φιλελεύθερες διοικήσεις. Δευτερεύουσας σημασίας ερώτημα είναι το «γιατί να είναι κερδοφόρος ο ραδιοτηλεοπτικός φορέας;». Γιατί €52 εκατομμύρια (κέρδος χρήσης) του τέλους δεν χρησιμοποιήθηκαν το 2024 για τους στόχους της εταιρείας; Γιατί το EBIDTA (κέρδη προ φόρων και αποσβέσεων) είναι €123 εκατ (!) ενώ οι επενδύσεις καθυστερούν δραματικά; Γιατί κάπου €234 εκατομμύρια κάθονται στην ΤτΕ; Ας καταλάβει η κυβέρνηση πως υπάρχει διαφορά ανάμεσα στις έννοιες ανταποδοτικό τέλος και φόρος.
Η βάση αναφοράς στην ΕΡΤ1 γίνεται γιατί είναι το κύριο κανάλι του φορέα. Τα άλλα κανάλια της ΕΡΤ έχουν τηλεθεάσεις μικρότερες του περιφερειακού καναλιού που απολαμβάναμε σε παλιές κωμωδίες. Φυσιολογική η αδιαφορία των διαφημιζομένων.
Υποτίθεται πως το έλλειμμα απήχησης της εκπομπής τηλεοπτικού προγράμματος αντισταθμίζεται από την πλατφόρμα ERTflix. Κατά την ΕΡΤ, ο μέσος μηνιαίος αριθμός θεάσεων στο ERTflix είναι 18 εκατομμύρια. Ως αριθμός εντυπωσιακός μιας και είναι μεγάλος, πλην όμως, ακόμη και εάν υποθέσουμε πως πρόκειται για μοναδικές προσπελάσεις, αντιστοιχεί σε περίπου 25.000 τηλεθεατές, ή 0,6% σε μονάδες τηλεθέασης. Οι δαπάνες για μισθωμένο πρόγραμμα (βασικό περιεχόμενο του ERTflix) από €2.1 εκατ το 2022 έφθασαν τα €8.2 εκατ το 2024, με πρακτικώς μηδενικά έσοδα από την πλατφόρμα, ούτε καν στήριξη του τηλεοπτικού προγράμματος. Η αναφορά στα υψηλά νούμερα θεάσεων ERTflix είναι παραπλανητική. Η πλατφόρμα ανεβάζει τις δαπάνες, δεν δημιουργεί έσοδα για τον φορέα και η πραγματική απήχησή της είναι ελάχιστη.
Το σημείωμα αυτό σκοπό έχει να χτυπήσει το καμπανάκι. Φαίνεται πως οι επιλογές για τη διοίκηση του κ. Μαρινάκη (ή της βαθείας ΝΔ) οδηγούν σε απαξίωση την ΕΡΤ ως παρόχου τηλεοπτικού προϊόντος. Το ζήτημα είναι πως εν προκειμένω «λεφτά όντως υπάρχουν» – η υποχρεωτική συνδρομή 6.5 εκατομμυρίων νοικοκυριών και επιχειρήσεων – και η απαξίωση είναι χωρίς επιπτώσεις, ενώ υπάρχουν δεκάδες εκατομμυρίων κάθε χρόνο να κάνουν όλοι τη δουλίτσα τους.
Σημείωση:
Όλα τα οικονομικά στοιχεία είναι από τις οικονομικές καταστάσεις της ΕΡΤ Α.Ε.
16°
