Ακόμα τούτη η άνοιξη

Απόγευμα Τρίτης στο κέντρο της Αθήνας. Επικρατεί σχετική ερημιά και κάνει κρύο. Τίποτε δεν φανερώνει πως, ημερολογιακά τουλάχιστον, έχει μπει η άνοιξη. Έξω από τον εθνικό κήπο, μια γραμμή από κάμπιες σέρνεται προς το άγνωστο ανάμεσα από τα πόδια των περαστικών.

Καθώς ανοίγω την πόρτα του βιβλιοπωλείου πέφτω πάνω σ’ έναν βραχύσωμο ασπρομάλλη κύριο. Παραμερίζω για να περάσει και εκείνος με ευχαριστεί με ένα νεύμα. Το κουρασμένο και κάπως παραπονιάρικο βλέμμα του μου θυμίζει κάτι. Τηλεοπτικές εικόνες από τα βαθιά 90s. Παπάδες με σημαίες. Συλλαλητήρια μπροστά από τον Λευκό Πύργο. Σκωπτικά τραγουδάκια του Λαζόπουλου…

Μα ναι! Είναι ο Στέλιος Παπαθεμελής! Ο υπάλληλος του βιβλιοπωλείου μου το επιβεβαιώνει. Ο πολιτικός βρίσκεται εδώ για να παρουσιάσει το καινούριο του βιβλίο, που φέρει τον μακρόσυρτο τίτλο «Όταν το άδικο γίνεται νόμος, η αντίσταση γίνεται καθήκον». Η εκδήλωση αρχίζει σε λίγα λεπτά στο καφέ του καταστήματος. Αν θέλω μπορώ να την παρακολουθήσω. Η αλήθεια είναι πως είχα άλλες προσδοκίες για το απόγευμά μου. Όμως πώς μπορείς να αρνηθείς μια τέτοια πρόκληση;

Το καφέ έχει αρκετό κόσμο. Κυριαρχούν το αντρικό φύλο και τα λευκά μαλλιά. Στο πάνελ, εκτός από τον συγγραφέα βρίσκονται τέσσερις άνθρωποι. Ανάμεσά τους και ο Κώστας Ζουράρις με το κλασικό του γιλέκο και με μια μαύρη μπλούζα που γράφει ένα τσιτάτο. Ξεκινά λέγοντας πως θα είναι σύντομος, γιατί έχει σημαντικότατες υποχρεώσεις στη βουλή. Είναι η μέρα της συζήτησης για τις γερμανικές αποζημιώσεις. Μόλις το αναφέρει, ένας άντρας από το κοινό αρχίζει να χειροκροτεί αργά και επιτακτικά ώστε να παρασύρει και τους υπόλοιπους -πράγμα που καταφέρνει.

Όταν το χειροκρότημα καταλαγιάζει, ο ομιλητής δοκιμάζει μερικές από τις συνηθισμένες του λεκτικές ακροβασίες και χειροκροτείται ξανά. Στη συνέχεια αποκαλεί τον Στέλιο Παπαθεμελή ζωντανό σύμβολο της εθνικής αντίστασης, παρότι δεν συμμετείχε σ’ αυτήν (πώς θα μπορούσε άλλωστε αφού είναι γεννημένος το 1938;). Τον χαρακτηρίζει ακόμη μπροστάρη των εθνικών υποθέσεων, αλλά και προορατικό σε ό,τι έχει να κάνει με τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Τα κομπλιμέντα και τα καινούρια χειροκροτήματα δεν καταφέρνουν να διώξουν το παράπονο από τα μάτια του συγγραφέα.

Ο επόμενος εισηγητής μιλά για τη βαθιά χριστιανική παιδεία του κ. Παπαθεμελή. Επίσης τον συγχαίρει γιατί στο βιβλίο του θίγει όλα τα τρέχοντα υπαρξιακά θέματα του ελληνισμού, με έναν τρόπο που μπορεί να αφυπνίσει τους αναγνώστες. «Τον ξέρεις αυτόν;» ρωτάει, όχι πολύ χαμηλόφωνα, τον διπλανό του ένας κύριος από το κοινό. «Το παραπολιτικά τζι αρ λέει πως είναι ο γκουρού του Τσίπρα».

Πληρώνω τον καφέ και αποχωρώ. Το φως στην οδό Σταδίου είναι ασθενικό. Στις εσοχές βρίσκονται ξαπλωμένοι άστεγοι. Μπροστά στο ερειπωμένο Αττικόν ένας καλόγερος μοιράζει φυλλάδια.

Μια εβδομάδα αργότερα. Ο Μάρτιος έχει πια προχωρήσει, βρισκόμαστε μια ανάσα από την εαρινή ισημερία. Παρ’ όλα αυτά εξακολουθεί να κάνει κρύο και να φυσάει δυνατά. Την προηγούμενη μέρα στον ουρανό πετούσαν τα αεροπλάνα που έκαναν πρόβα για την παρέλαση. Οδηγώ έχοντας στο πίσω κάθισμα την μικρή μου κόρη και έναν φίλο της. Το αγόρι προβάρει κι αυτό τον ρόλο του για την γιορτή της 25ης Μαρτίου. Θα υποδυθεί τον Ρήγα Φεραίο και είναι λίγο σπασμένος γιατί θα προτιμούσε κάτι πιο ηρωικό. «Ακόμα τούτη η άνοιξη, ραγιάδες, ραγιάδες», απαγγέλλει. «Τούτο το καλοκαίρι, μέχρι να έρθει ο Μόσκοβος να φέρει το σεφέρι». Με ρωτά τι σημαίνει σεφέρι. Στρίβουμε σε ένα βενζινάδικο.

Βγαίνοντας από το αυτοκίνητο συνειδητοποιώ πως ο αέρας έχει δυναμώσει. Η κοπέλα του βενζινάδικου φοράει χοντρό μπουφάν και τα μαλλιά της ανεμίζουν και της σκεπάζουν το πρόσωπο. «Ναι, κάνει ψοφόκρυο», συμφωνεί κι εκείνη. «Όμως αν προσέξεις, πάνω στα αμάξια έχει αρχίσει να κάθεται γύρη». Για του λόγου το αληθές περνάει το δάχτυλό της στον ουρανό του αυτοκινήτου και μου δείχνει χαμογελαστή τους κόκκους που γυαλίζουν. Έχω την υποψία πως είναι απλά σκόνη, αλλά δεν το λέω για να μην της το χαλάσω.