Μη μου πείτε ότι σας εκπλήσσει η άνοδος της ακροδεξιάς στην Ευρώπη

Ο βασικός λόγος που οι άνθρωποι έφτιαξαν κοινωνίες, το πιο δυνατό από τα κίνητρα που έχουν για να ζουν μαζί, είναι μια κατασυκοφαντημένη λέξη: η ασφάλεια. Οι συκοφάντες της είναι συνήθως άνθρωποι που την απολαμβάνουν από τα γεννοφάσκια τους και έτσι αδυνατούν να καταλάβουν τόσο την αξία της όσο και όσους αγωνίζονται να την αισθανθούν. Συνεπώς αδυνατούν να καταλάβουν ότι όταν μια κοινωνία όχι μόνο δεν παρέχει ασφάλεια στα μέλη της, αλλά ούτε και προοπτική ασφάλειας, τότε δεν ικανοποιεί τον βασικό λόγο της ύπαρξής της. Αυτή η αδυναμία αναπόφευκτα θα οδηγήσει τους ανθρώπους σε αναζήτηση ασφάλειας και τότε είναι πολύ πιθανό να συμβεί αυτό που μπορεί να συμβεί και σε έναν πεινασμένο που ψάχνει να τραφεί: η κατανάλωση ακατάλληλης και πιθανόν μοιραίας για την υγεία του τροφής. 

Όλα τα παραπάνω είναι τόσο προφανή, που πραγματικά μου κάνει μεγάλη εντύπωση το πώς είναι δυνατόν να υπάρχουν άνθρωποι που απορούν για την άνοδο της ακροδεξιάς στην Ευρώπη. Μετά συνειδητοποιώ ότι οι άνθρωποι που απορούν είναι συνήθως οι συκοφάντες της αναζήτησης της ασφάλειας, αυτές οι Μαρίες Αντουανέτες που, ζώντας μακριά από τα προβλήματα, καταλήγουν να πιστεύουν ότι δεν υπάρχουν, και καταλαβαίνω καλύτερα την απορία τους. Πώς, ας πούμε, να καταλάβει ένας κάτοικος της Εκάλης την ανασφάλεια που μπορεί να νιώθει ένας κάτοικος της πλατείας Βικτωρίας;

Οι άνθρωποι στην Ευρώπη στρέφονται στην ακροδεξιά γιατί νιώθουν ανασφαλείς και γιατί οι κυβερνήσεις τους δεν τους δημιουργούν κανένα αίσθημα ασφάλειας. Και σε αντίθεση με προηγούμενες δεκαετίες, η ανασφάλειά τους δεν είναι κυρίως οικονομική. Αν ήταν, τότε η υποσχόμενη μαγικές λύσεις αριστερά θα απολάμβανε κάποιας αντίστοιχης ανόδου. Όμως στο πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα, η ανασφάλεια στην Ευρώπη είναι κυρίως πολιτισμική και αστυνομική (με την οικονομική φυσικά να υφίσταται αλλά σε ρόλο συνοδού).

Οι μεταναστευτικοί πληθυσμοί που συγκεντρώνονται στην ήπειρο δεν είναι απλώς φτωχοί άνθρωποι που γυρεύουν μια καλύτερη μοίρα και αντιμετωπίζουν την προκατάληψη στην προσπάθειά τους να αφομοιωθούν. Είναι φτωχοί άνθρωποι που γυρεύουν μια καλύτερη μοίρα, αλλά μεγάλη διάθεση αφομοίωσης δεν φαίνεται να έχουν. Κι αυτό μπορεί να μην ήταν μεγάλο πρόβλημα αν η κουλτούρα τους και η κουλτούρα των γηγενών δεν έμοιαζαν με το λάδι και το νερό.

Αν προσθέσουμε τη δογματική αντίληψη (τύπου «είπαν του τρελού να χέσει κι αυτός ξεκωλώθηκε») των ευρωπαϊκών αρχών για το τι είναι ο σεβασμός στη διαφορετικότητα, την αυξανόμενη αδυναμία ή απροθυμία επιβολής του νόμου και της τάξης στις ευρωπαϊκές χώρες, τότε δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί όλο και περισσότεροι άνθρωποι νιώθουν ανασφαλείς. Και όταν οι άνθρωποι νιώθουν ανασφαλείς μπορεί να ζητήσουν την ασφάλεια στα πιο ακατάλληλα μέρη. Αν τους την αρνηθούν οι μέινστριμ πολιτικοί, αναπόφευκτα θα την αναζητήσουν σε αντισυστημικούς τσαρλατάνους. 

Προφανώς το τέλος μιας τέτοιας αναζήτησης δεν θα είναι καλό. Το πιο πιθανό είναι πως τα πάρε δώσε με την ακροδεξιά, που όπως η αριστερά από τη φύση της δεν αντιλαμβάνεται τη σύγκρουση ως αναγκαίο κακό αλλά ως τροφή, θα οδηγήσουν σε ακόμα μεγαλύτερη ανασφάλεια και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η αναζήτηση να τελειώσει με καταστροφή. Καταστροφή που μπορεί να αποφευχθεί αν οι πολιτικοί που είναι αριστερότερα της ακροδεξιάς και δεξιότερα της αριστεράς σταματήσουν να παίζουν τις κουμπάρες και αναγνωρίσουν το πρόβλημα. Αν αρχίσουν να μιλούν σαν άνθρωποι που ζουν σε αυτόν τον πλανήτη και όχι σε κάποιον βγαλμένο από τις πιο αισιόδοξες προσδοκίες τους. Αν σταματήσουν να χώνουν το κεφάλι τους στην άμμο, αν απαλλαγούν από τα ταμπού τους και αν συνειδητοποιήσουν ότι πρέπει να κάνουν τους πολίτες των χωρών τους να νιώσουν ξανά ασφαλείς. Όχι με μισαλλόδοξα κηρύγματα, αλλά αποδεχόμενοι αυτονόητες αλήθειες που δεν μπορεί παρά να ξεκινούν από την παραδοχή της ανάγκης που υπάρχει για μετανάστες, να συνεχίζουν με την αναγνώριση της ανάγκης η μετανάστευση να υπακούει σε κανόνες οι οποίοι δεν θα έχουν συμβουλευτικό χαρακτήρα αλλά θα επιβάλλονται, να προχωρούν στην απόλυτη ανάγκη επιβολής των νόμων και να καταλήγουν στην παραδοχή ότι είναι εντελώς παλαβό οι ευαισθησίες των γηγενών να μην προηγούνται των ευαισθησιών των επισκεπτών. Και μπράβο τους.